tag:blogger.com,1999:blog-197913912011-12-08T08:29:15.228+05:30श्रद्धाhttp://www.blogger.com/profile/12385587047051609288noreply@blogger.comBlogger551100tag:blogger.com,1999:blog-19791391.post-49345074099029610552011-10-10T15:30:00.002+05:302011-10-11T08:16:40.215+05:30म्या परवा अन्नासंगट शेतात काम करीत हुतो तेवा अन्ना म्हनाला, गड्या आपल्याला जगाचं भान पायजे. जगात काय काय घडतंय त्ये आपल्याला म्हाईत पायजे. हातातली भाकर बाजूला ठिवून म्या लग्गीच गूगलवर ग्येलो. आमच्या मळ्यातल्या खोपटात ल्यापटॉप ठिवल्याला हाये. पैलीमंदी लोकमान्य टीळकांवर भाषन केलं तेवा माजा पैला नंबर आल्याला तेवा त्यो बक्षीस म्हूण मिळाला हुता. मंग दुसर्‍या वर्शी पाटलाच्या राम्याला पारश्यालीटी करून पैला नंबर आनि फेरारी गाडी दिली, तेचा मला लै राग आला न् मी शाळाच सोडली. त्ये असूंदे. तर म्या गूगलवर ग्येलो. तर थितं ह्यालोवीन सनाची म्हाईती कळली. अण्णा सनाबद्दल वाचून खुस जाला. आमी डिट्टेलवार म्हाईती वाचत हुतो तवर अन्नाची गर्ल्फ्रेंड संगीता थितं आली. तिनंबी म्हाईती वाचून घ्येतली. अन्नाकडं पाऊन म्हनती, तुले तं काश्चूमची गरजबी न्हाई आन ख्याख्या करून हासली. अन्ना शांत राईला. सद्या अन्ना बर्‍याच येळेला राग कंट्रोलमंदी करतो कारन का फुडल्या वर्शी तो युवकपार्टीकडनं सरपंचपदाच्या निवडनुकीसाठी हुबा र्‍हानार हाये. "संगे, गप! अन्नावर काँमेट करन्यापरीस आपुन सन कसा करायचा, काय करायचा त्ये ठरवू." म्या समजुतीनं बोल्लो. मंग आमी तीन मस्तंपैकी मोठ्ठे लाल भोपळे मळ्यातनं तोडून खोपटात आन्ले. मंग अन्नाने भोपळा कोरला तर त्यो संगीच्या बापासारखा दिसाय लागला. त्ये पाऊन संगी रागाऊन, पाय आपटत घरी निगून गेली. अन्नाबी बेरकी हाये. संगीच्या मगासच्या हासन्याचा मोका मिळताच लगीच बदला घ्येतला. राजकार्नात त्यो या गुनामुळेच एशस्वी हुईल, असं श्री. दादासाएब (श्रीपतरावसाहेब) कटकरे-इनामदार त्येला म्हनलेले त्ये खरंच हाय. अन्ना म्हनला, "गड्या, सनाच्या आदी आपुन तालुक्याच्या गावाला जाऊन क्यांडी आनूत. आनि येक म्हनजे हा सन आपुन माराष्ट्रात करत आहो तर कायतरी सांस्क्रूतिक कारेक्रमबी व्हायला पायजे." मंग आमी पुस्तकवाचनाचा कारेक्रम ठरीवला. तेच्यासाठी आमी 'झोंबी' ही आनंद यादवांची कादंब्री निवडली. झोंबी हे इंटरन्याशनल टायपाचा हॉरर प्रानी आहे. "एवड्या वर्शांपूर्वी इंटरन्याशनल हॉरर प्रान्यावर कांदबरी लिवणारे आणंद यादव हे खरे ग्लोबल लेखक होत." असं अन्ना म्हनाला. मग प्रमूख अतीथि म्हनून दादासाएबांचे धाकले साळे श्री. योगेशरावसाएब मानकामे-उंब्रजकर हेंना बोलवायचे ठरीवले. ते यूवकपारटीचे अर्ध्वर्यू हायेत. तेंना भेट म्हणून ड्र्याकूला पांघरतो ती शाल आन क्यांडी श्रीफळ (वेष्टर्नर लोक क्यांडी अ‍ॅप्प्प्प्पल देत्यात. आपल्या संस्क्रूतीत नारळ आहे, पण अ‍ॅप्प्प्प्पलसारके पापाला प्रव्रूत्त कर्नारे फळ न्हाई. आता अ‍ॅप्प्प्प्पल पापाला कसे प्रव्रूत्त करते, हा जर सवाल तुमाला पडला आसेल तर काय राव, तुमाला अ‍ॅडम-इव-सापाची ष्टोरी म्हाईत नाई का काय?) देन्याचेबी ठरीवले. ह्ये सम्दं आज यूवकपार्टीच्या मीटिंगीत अन्ना मांडनार हाए. इंटरन्याशनल अपील असलेल्या अशा सनांमूळे अन्नाची लोकेप्रियता वाडनार हेच्यात शंकाच न्हाई. नंतर म्यूनिशिपालिटीने आमच्या गावापरेंत रस्ता डांबरी केला की अन्नाचा थिते एफ१ रेशींग घ्यायचा प्लान आहे. अशाच रीतीने अन्ना एशस्वीतेच्या पाएर्‍या चढत जायील, हेविशयी शंका न्हाई. जय हिंद! जय माराष्ट्र! जय कटाची वाडी(खुर्द)!<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/19791391-4934507409902961055?l=shraz-own.blogspot.com' alt='' /></div>श्रद्धाhttp://www.blogger.com/profile/12385587047051609288noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-19791391.post-40096001321517380422008-12-31T22:42:00.003+05:302011-04-13T12:56:59.317+05:30'मध्यमवर्गातल्या त्याच त्याच पात्रांवर तेच तेच प्रसंग रचून सपक लिखाण करण्यात लेखकाचा हात कुणी धरू शकत नाही. यात बिचार्‍या लेखकाचाही दोष नाही. मध्यमवर्गापलिकडलं अफाट जग बिचार्‍याने कधी बघितलेलंच नाही. अशा झापडबंद लेखनात मग वाचकाला काय गवसणार?......' नाही म्हटले तरी ती टीका मला बरीच झोंबली होती. मी माझ्या आयुष्यातल्या अनुभवांवर लिहित होतो. त्यात कुणाचे काय गेले? लेखकाला प्रत्येक तर्‍हेच्या आयुष्यावर लिहिण्याची काय सक्ती असते की काय? माझे वाचक माझ्या पुस्तकांवर होते ना खूष? तेवढे पुरेसे नव्हते का? अचानक मनात विचार चमकून गेला. या वेडीवर लिहावे का? घ्या, मध्यमवर्गापल्याडचीच गोष्ट आहे म्हणावं. मी कागद समोर ओढून ओळी खरडायला सुरुवात केली. "श्रीराम... श्रीराम" बाजूला आवाज आला म्हणून मी मान वळवून बघितलं. मघाचा तो म्हातारा हमाल माझ्याशेजारी येऊन बसला होता. माझं त्याच्याकडे लक्ष आहे असं वाटल्यासारखा तो बोलायला लागला. बरंचसं स्वतःशी आणि काही माझ्याशी...."सायेब तुमी सांगा हे बरं का?.. काहून ही पोरं तिला तरास देत्यात? सगळे माजलेत. राहनार सगळे हितेच. पण ती त्यान्ला काय डिष्टर्ब करत नाई वो. तेच रोज हिला छळणार आनि ही भांडणार. तेपन शिव्या देनार. पण मार कोनाला? हिला... एकदा नाई शेंभरदा सांगितलं, नको त्यांच्या नादी लागत जाऊ. ध्यानात राहील तर ना वो... काय प्राब्लेम झाला तिचा कुनाला ठावं... मुंबईत होती का काय जनू... हिकडं कुनी आनून टाकलं ठावं न्हाई. आनली तवा बेसुध व्हती ती. जाग आली न् काय झालं कुनाला ठावं! डोस्कं फिरल्यागत झालं तिचं. रडत काय व्हती, मोठ्यानं वरडत काय व्हती... सारखी मुंबईची गाडी कोन्ची? मुंबईची गाडी कोन्ची? गाडी आली की पळत जानार, पन गाडीत चढनार नाय... गाडी निघून गेली की ठेसनावर कपाळ बडवत बोंबलनार. मंग तेबी बंद...आता मुक्यावानी हिंडती, नायतर कोपर्‍यात बसून असती. फकस्त तिला कुनी वावगं, वंगाळ बोललं की लई खवळती.. लई खवळती... तीपन काय करनार वो?" त्याचा आवाज हळूहळू लहान होत गेला. 'श्रीराम... श्रीराम' फक्त ऐकू येत राहिलं. संपूर्ण कथा खालील दुव्यावर आहे. <a href="http://vishesh.maayboli.com/node/95">http://vishesh.maayboli.com/node/95</a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/19791391-4009600132151738042?l=shraz-own.blogspot.com' alt='' /></div>श्रद्धाhttp://www.blogger.com/profile/12385587047051609288noreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-19791391.post-3981097241724469762008-07-16T12:23:00.001+05:302008-07-16T12:40:21.540+05:30बर्‍याच दिवसांनंतर ब्लॉग उघडूनही लिहिण्यासारखं माझ्याकडे काही नाही. पण हे पोस्ट कुणाच्यातरी प्रचंड कार्यामध्ये माझा खारीचा वाटा म्हणून!<br /><br />वेळात वेळ काढून हा लेख जरुर वाचा. <a href="http://www.maayboli.com/node/2479">http://www.maayboli.com/node/2479</a><br /><br />लेख आहे हेमलकसा आणि तिथे आमटे कुटुंबीय करत असलेल्या कार्याबद्दल.<br /><br />हेमलकसाची इतर माहिती, ते कुठे आहे?, कशा प्रकारची परिस्थिती तिथे होती/आहे, तिथल्या आदिवासींपुढले प्रश्न हेही चिन्मयने लेखात सविस्तर लिहिलं आहे. ते वाचलं की, हेमलकसात आमटे कुटुंबियांचं काम किती अवघड आणि किती मोलाचं आहे, हे वेगळं लिहायची गरज उरत नाही.<br /><span class=""></span><br /><strong>सगळ्यांत महत्त्वाचं:</strong> लेखात म्हटल्याप्रमाणे या प्रकल्पाला आर्थिक मदतीची गरज आहे. हेमलकसाच्या संकेतस्थळाचा दुवा दिलेला आहेच! मदतीचे अनेक हात पुढे यावेत, ही अपेक्षा.<br /><br />पण त्याआधी, लेख पूर्ण वाचणं महत्त्वाचं! वाचाल ना?<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/19791391-398109724172446976?l=shraz-own.blogspot.com' alt='' /></div>श्रद्धाhttp://www.blogger.com/profile/12385587047051609288noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-19791391.post-69608371744991095002008-05-24T18:19:00.002+05:302011-07-24T20:53:53.376+05:30........ थोडीफार फळं, डॉक्टरांनी सांगितलेली औषधं घेऊन शिशिर घरात शिरला. घरात सर्वत्र भयाण शांतता दाटलेली.... हिवाळ्यातला लहान झालेला दिवस मावळतीला लागलेला. सुधा औषधांच्या गुंगीत गाढ झोपली होती.<br />.... ' वाढ झालेली नाहीये बाळाची आणि.... ' पुढचं बोलणं त्याला कळलंच नाही.<br />दोन आठवड्यांपूर्वीची रात्रीची धावपळ त्याला आठवली. रात्री बाराला त्याने सुधाला हॉस्पिटलमध्ये हलवलं होतं. डॉक्टरांनी बाळाबद्दल सांगितलं मात्र... तो मटकन खालीच बसला.<br />' सुधाला कसं सांभाळू मी डॉक्टर? ती वेडी होईल.... हेल्प मी... माझ्यात बळ नाहीये आता. ' तो डॉक्टरांसमोर ढसाढसा रडायला लागला.<br /><span style="font-size:+0;"></span><br />सुधा शुद्धीवर आली तेव्हा तिने आकांत केला....<br /><br />' आय लॉस्ट माय बेबी, शिशिर... मला जगायचं नाहीये..... मला मरू द्या. डॉक्टर, मला जगायचं नाहीये. डॉक्टरऽऽऽ ' तिला जवळही घ्यायचं त्राण न उरलेला तो डॉक्टर नर्सेसची धावपळ पाहात एका कोपर्‍यात सुन्न बसून राहिला.....<br /><span style="font-size:+0;"></span><br />नुकतंच घरी आणलं होतं त्याने तिला.<br />' उठली होती का? ' सुधाच्या आईंनी नकारार्थी मान हलवली.<br />' मी बसतो काहीवेळ तिच्याजवळ... '<br />' बरं, मी जरा स्वयंपाकाचं बघते. ' त्या उठून बाहेर गेल्या. सुधाच्या डोक्यावरून हात फिरवत तो निःशब्द बसून राहिला.<br />' ईशानी... ' सुधाचा आवाज ऐकून तो चमकला.<br />' राणी बरं वाटतंय का? ' तो तिच्या जवळ जाऊन म्हणाला.<br />कसला भकास दिसत होता सुधाचा चेहरा. विस्कटलेले केस, निर्जीव डोळे...<br />' काही हवंय का, राणी? '<br />' तिने आपल्या बाळाला मारलं... ' ती अस्फुट स्वरात म्हणाली.<br />' अं... ' शिशिरला काहीच अर्थबोध झाला नाही.<br />' रमा... तिने मारलंय आपल्या बाळाला शिशिर.... तुला समजत कसं नाही? सगळे म्हणत होते ते खरंय. ती आहे... इनामदारांवर लक्ष ठेवून आहे. तिचा अपमान सहन होत नाही तिला... ' एवढ्या बोलण्यानेही तिला धाप लागली.<br /><span style="font-size:+0;"></span><br />शिशिरने तिला घट्ट जवळ घेतलं, ' राणी, शांत हो.. हे काय बोलतेयस? तुझी तब्येत नाजूक झालीये खूप... औषध.... '<br /><span style="font-size:+0;"></span><br />सुधा स्वतःवरचा ताबा सुटल्यासारखी किंचाळलीच... ' तुला कळत कसं नाहीये शिशिर... तिने... तिनेच... हे घडवून आणलं सगळं.... तिनेच... चल... आत्ताच्या आत्ता आपण टुणकीला जाऊ... प्लीज चल... मला आई व्हायचंय शिशिर... मला आई व्हायचंय... तिच्यासमोर नाक घासेन मी... काय हवं ते करीन.. चल ना... चल ना! ' ती ओक्साबोक्शी रडायला लागली.<br /><br />.... ' त्यांचं वाढलेलं वय, आधीची काही complications यामुळे हे झालेलं असू शकतं. आत्ता त्यांनी सध्याच्या परिस्थितीतून recover होण्याची गरज आहे. पुढेही योग्य काळजी घेतली तर त्या आई होऊ शकतात. ' डॉक्टरांनी त्याला बरंच समजावून सांगितलं होतं. ते त्याला हळू हळू सुधाला समजावून सांगायचं होतं.<br />' सुधा... असल्या गोष्टींवर आपला कधीतरी विश्वास होता का राणी? डॉक्टर म्हणाले की काही प्रॉब्लेम्स.... ' त्याचं बोलणं तसंच राहिलं....<br /><br />' मला तिथं घेऊन चलऽऽऽ.... ' सुधा विचित्र किंचाळली. ' ऐक माझं... मला मूल हवंय! खरा प्रॉब्लेम तुला कळत नाहीये का? नाहीये का कळत? रमा.... कोप... सती.... ' सुधाची शुद्ध हरपली.<br /><br />बधीर झाल्यासारखा शिशिर तिच्याकडे पाहात तिथेच थिजून बसून राहिला.<br /><span style="font-size:+0;"></span><br /><strong>समाप्त. </strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/19791391-6960837174499109500?l=shraz-own.blogspot.com' alt='' /></div>श्रद्धाhttp://www.blogger.com/profile/12385587047051609288noreply@blogger.com5tag:blogger.com,1999:blog-19791391.post-69382792674749617522008-05-24T18:12:00.003+05:302011-07-24T20:54:52.988+05:30<strong>१७ फ़ेब्रुवारी २००५. </strong><br /><span style="font-size:+0;"></span><br />आज मी खूप आनंदात आहे. आजचा समारंभ, त्यानंतरची पार्टी... आणि हो मिसेस कुलकर्ण्यांची भेट, सगळ्या चांगल्या गोष्टी एकदमच घडून आल्यायत.<br /><span style="font-size:+0;"></span><br />दृष्ट लागण्यासारखं झालं अवॉर्ड फ़ंक्शन. काळ्या सुटातला शिशिर देखणा दिसत होता. अवॉर्ड मिळाल्याचा आनंद त्याच्या छोटेखानी भाषणातल्या शब्दाशब्दातून ओसंडत होता अगदी. त्याच्या सहकार्‍यांची काही भाषणं, त्याच्या बॉसचंही भाषण झालं मग.<br /><span style="font-size:+0;"></span><br />नंतरच्या पार्टीत अचानकच मिसेस कुलकर्ण्यांची भेट झाली. मला फार आवडतात त्या. मी हैदराबादला नुकतीच आले होते तेव्हा आम्ही पहिल्यांदा त्यांच्याकडेच गेलेलो. मि. कुलकर्णी शिशिरच्या कंपनीतून निवृत्त झालेले काही वर्षांपूर्वी. तरी त्यांची, शिशिरची चांगलीच ओळख होती. मध्यंतरी कुलकर्णी काका काकू जर्मनीला त्यांच्या मुलाकडे गेल्याने भेट झालीच नव्हती.<br />' काकू, तुम्ही? ' मी हरखून म्हटलं. आमच्या गप्पा सुरू झाल्या. मधल्या काळातले अपडेट्स... त्या त्यांच्या नातवाबद्दल सांगत होत्या.<br />' सुधा, लग्नाला पाच वर्षं झाली ना तुझ्या? मग मुलांचं वगैरे... ' इतर कुणी असतं तर मी नक्कीच ' तुम्हाला का नसत्या पंचायती? ' म्हटलं असतंच! चिडून किंवा विनोदाने. पण कुलकर्णी काकूंसमोर असं वागता येत नाही. मी मान खाली घालून गप्प उभी राहिले.<br />' का गं, काय झालं? ' त्यांच्या आवाजातला तो काळजीचा स्वर.... मला रडू आवरणं कठीणच झालं मग. ' कळलं पोरी... पण असं निराश होऊन चालायचं नाही. बरं ऐक. मी तुला डॉक्टर अवस्थींचा पत्ता देते. पुण्यात आहेत ते. त्यांना कन्सल्ट करून बघ. फार जुने आणि निष्णात डॉक्टर आहेत ते.... '<br /><span style="font-size:+0;"></span><br />शिशिरच्या कानावर ही गोष्ट घातली. ' ओके. जाऊयात आपण पुण्याला. पण एक प्रॉमिस कर. या प्रयत्नांना यश आलं नाही तर पुन्हा खिन्न व्हायचं नाही. पूर्वी वागलीस तसं वेड्यासारखं वागायचं नाही. कबूल? '<br /><br />मी ' हो ' म्हटलं. मनात पुन्हा कुठेतरी आशा पालवली होती.<br /><br /><strong>२२ एप्रिल २००५.</strong><br /><span style="font-size:+0;"></span><br />डॉ अवस्थींची ट्रीटमेंट सुरळीत सुरू आहे. छान वाटतंय सध्या. डॉ एकदम छान आहेत. मिस्कील आजोबांसारखे दिसतात. संपूर्ण केस पांढरे, डोळ्यांवर सोनेरी काड्यांचा चष्मा... डोळ्यांवर पेक्षा त्याला नाकावरचा चष्मा म्हणायला हवं. कारण तो नाकावरच असतो नेहमी.<br /><span style="font-size:+0;"></span><br />बोलतात भरपूर. आणि आपण काही सांगायला लागलो तर ऐकूनही घेतात patiently. पहिल्या अपॉईंटमेंटच्या वेळी गेल्या गेल्याच त्यांनी ' सुधा, काहीतरी छोटासा प्रॉब्लेम झालाय नं? बघूयात बरं आपण. ' असं मला पाहून म्हटलं होतं. त्यांचा तो आश्वासक स्वर आणि त्यातून जाणवणारा त्यांचा आत्मविश्वास. मनावरचं सगळं मळभ त्या शब्दांनीच दूर झाल्यासारखं वाटलं.<br /><br />त्यांनी सगळे रिपोर्टस पाहिले बारकाईने. ' सुरू करूयात हां आपण ट्रीटमेंट. लगेचच! आणि त्याआधी एक दोन छोट्या छोट्या टेस्ट्सही करून घेऊ. काय? ' मी अत्यानंदाने ' हो ' म्हणून मान डोलावली.<br /><br />'Everything is going to be alright.' हे त्यांचं लाडकं पालुपद आहे. ते त्यांच्या तोंडून ऐकताना १०० टक्के खरं वाटतं. त्यांच्या प्रत्येक appointment मध्ये मला मनाने ताजंतवानं झाल्यासारखं वाटतं. आमच्या प्रयत्नांना नक्कीच यश येईल, असा विश्वासही कधी नव्हे तो वाटायला लागलाय. काल झोपताना शिशिरच्या गळ्यात हात टाकून त्याला सांगितलं, ' आपल्याला पहिली मुलगी झाली की तिचं नाव ईशानी ठेवूयात हं आपण. '<br />’अचानक हे काय?’ म्हणून गोंधळलेल्या त्याच्या चेहर्‍याकडे बघत मी त्याच्या कुशीत घुसून हसत हसत झोपी गेले.<br /><br /><strong>२१ जून २००५.</strong><br /><span style="font-size:+0;"></span><br />मी किती आनंदी आहे, हे शब्दांत लिहिताच येत नाहीये. शिशिरही.... तो तर आनंदाने वेडावून गेलाय. बातमी कळली तेव्हा डॉ अवस्थींसमोर बसून ढसाढसा रडले मी. आयुष्यातली, निराशेने व्यापलेली ती काळीकुट्ट दोन वर्षं एकदम नाहीशीच झाली. स्वतःच्या भावना कायम ताब्यात ठेवणार्‍या शिशिरच्या डोळ्यांतही पाणी आलेलं.<br /><br />'Now take good care of yourself.' डॉक्टर अतिशय मृदू स्वरात म्हणाले.<br />क्लिनिकमधून बाहेर पडल्या पडल्या आईला फोन लावला. मला आनंदातिशयानं बोलताही येत नव्हतं काही.<br /><span style="font-size:+0;"></span><br />हैदराबादला परतल्यानंतर पहिली गोष्ट केली ती म्हणजे नोकरीचा राजीनामा दिला. नकोच ते कामाचं प्रेशर, हेक्टिक रूटीन, ती धावपळ.. मला माझ्या बाळाच्या बाबतीत कुठलाही चान्स घ्यायचा नाहीये. आई आलीये सध्या हैदराबादला. तीच माझ्या खाण्यापिण्याची काळजी घेतेय. इथल्या एका डॉक्टरांकडे नियमित चेक अप सुरू आहेत. शिशिरही ऑफिसातून लौकरच येतो सध्या. माझ्यासोबत जास्तीत जास्त वेळ घालवतो तो. माझ्याशी, आईशी गप्पा मारत बसतो.<br /><span style="font-size:+0;"></span><br />परवा माझ्यासाठी खास Mom to be ने घालायचे कुठलेसे महागडे, ब्रॅंडेड कपडे घेऊन आला. ' खरंतर तुला गरज नाहीये याची. तू अशीच खूप सुंदर दिसतेयस. ' तो मला जवळ घेऊन म्हणाला.<br /><span style="font-size:+0;"></span><br />नमिताला बाळ पहायची भयंकर उत्सुकता लागलीये. रोज ती सौम्याबरोबर येऊन मला भेटून जाते. तीन वर्षाची झाली ती आता... भयंकर चौकस झालीये आणि सारखी प्रश्न विचारत असते.<br /><br />' चाची बेबी का नाम क्या है? '<br />' अभी तक उसका कोई नाम नही रखा... '<br />' तो कब रखना है? ' तिचे प्रश्न संपता संपत नाहीत. मजा वाटते पण त्या प्रश्नांची.<br /><span style="font-size:+0;"></span><br />परवा सौम्याने माझ्यासाठी एक ताईत आणला होता. ' दीदी बांध लो. किसी की नजर नही लगेगी आपको. अभी तो बुरे दिन टले है आपके. प्लीज, बांध लो. ' तिच्या स्वरातली कळकळ जाणवून मी तो बांधून घेतला खरा... पण तिला सांगितलंच...<br />' मै इन सब चीजोंपे विश्वास नही करती सौम्या. ' ओघाओघात मग तिला टुणकीचीही गोष्ट सांगितली. तिला ते फारसं रुचलं नसावं. ' चलो... अभी तो सब ठीक हो रहा है. टेक केअर दीदी. '<br /><span style="font-size:+0;"></span><br />मलाही ते दिवस पुन्हा आठवले मग. ती त्या वाड्यातली अस्वस्थ करणारी जाणीव... त्या परिसराचा प्रभावच तसा होता बहुधा. त्यादिवशी टुणकीहून परतताना वाटलेली रमेची भीती.... या असल्या गोष्टींवर कधी विश्वास ठेवला नाही आपण. तिथे गेलो तेही शिशिरच्या आईंच्या इच्छेपोटी. पण शेवटी आपल्या बुद्धीला पटलं तेच केलं. जाऊ दे. त्या गोष्टीचा फार विचार करायला नको आता.<br /><br /><strong>क्रमश:</strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/19791391-6938279267474961752?l=shraz-own.blogspot.com' alt='' /></div>श्रद्धाhttp://www.blogger.com/profile/12385587047051609288noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-19791391.post-82811615093771435222008-05-24T17:52:00.003+05:302011-07-24T20:55:34.197+05:30<p><strong>२१ जानेवारी २००४.</strong> </p><br /><p>गेल्या बर्‍याच दिवसांत डायरीला हातही लावलेला नाहीय. शेवटची नोंद १३ ऑक्टोबर २००३ ची. शिशिरचा वाढदिवस. उसना उत्साह आणून तो दिवस साजरा केला. त्याच्या नि माझ्या आवडीचा स्वयंपाक केला खूप तास घालवून आणि डायनिंग टेबलवर बसल्या बसल्या माझ्या डोळ्यांतनं पाणी यायला लागलं,</p><br /><p>' शिशिर... ' जेवण गेलंच नाही मग दोघांनाही. त्याच्या कुशीत शिरून मी रडत राहिले आणि तो काही न बोलता मला थोपटत राहिला, माझ्या केसांतून हात फिरवत राहिला. सगळं अन्न दुसर्‍या दिवशी मोलकरणीला देऊन टाकलं. तिला वाटलेलं आश्चर्य जाणवलंच! </p><br /><p>आजची गतही काही वेगळी नाही. हे असं वारंवार व्हायला लागलंय. मनाला कशानेच उभारी येतच नाहीये. </p><br /><p>' का असं वागतेयस राणी? ' शिशिरने विचारलेले प्रश्नही माझ्या मेंदूपर्यंत पोचत नाहीत आताशा. आजही संध्याकाळी तो आला तर मी दिवा न लावता अंधारात तशीच बसले होते. </p><br /><p>' सुधा... ' </p><br /><p>' अं... '</p><br /><p>' अशी काय करतेस, राणी? इतकी का हताश होतेयस इतक्यातच? '</p><br /><p>' मग मी काय करू शिशिर? ' माझ्याही नकळत डोळे पुन्हा भरभरून वाहू लागले. ' आपल्याला मूल का होत नाहीये शिशिर? दहा वेळा आपण वेगवेगळ्या टेस्ट्स करून घेतल्या. तुझ्यात कसलाच दोष नाही आणि माझ्यातही... शिशिर, हे असह्य होतंय मला आता... वाट बघणं असह्य होतंय मला. '</p><br /><p>' सुधा, आपल्याला डॉक्टरांनी काय सांगितलंय? काही काही केसेसमध्ये लागू शकतो वेळ. आपण म्हटलं नि झालं अशी गोष्ट आहे का ती? ' </p><br /><p>' शिशिर, इतका? इतका वेळ? काहीतरी प्रॉब्लेम आहे... नक्कीच काहीतरी प्रॉब्लेम आहे. ' </p><br /><p>' शांत हो पाहू आधी... चल, तयार हो. आपण कुठेतरी बाहेर चक्कर मारून येऊ आणि बाहेरच काहीतरी खाऊ. चल... बरं वाटेल तुला. ' बाहेर गेल्यावरही मन लागलं नाही कशातच! त्याच्या कुठल्याच बोलण्याकडे लक्ष नव्हतंच माझं! तोही गप्पच झाला मग. एकमेकांशी चकार शब्द न बोलता आम्ही एका हॉटेलात जेवलो. वेटरलाही नवल वाटलं असावं बहुधा! </p><br /><p>घरी आल्या आल्या शिशिर माझा हात हातात घेऊन म्हणाला. ' सुधा, मूल होत नाहीये म्हणून किती खंतावतेयस. व्हायचं तेव्हा होईल गं राणी मूल. तोवर एकमेकांना आपण आहोत ना! ए, इकडं बघ माझ्याकडं... मी आहे ना तुझ्यासोबत! ' डोळ्यांतलं पाणी त्याच्यापासून लपवायचा निष्फळ प्रयत्न करत मी हट्टाने खिडकीतून लांब कुठेतरी बघत राहिले. शून्यात! </p><br /><p><strong>२१ मार्च २००४.</strong> </p><br /><p>गेल्या नोंदीनंतर बरोबर दोन महिने. अजूनही परिस्थिती वेगळी नाही. गेल्या वर्षी या सुमारास किती आनंदी होते मी. सगळं कसं सुंदर वाटत होतं. पण आज? एका वर्षात माझ्यात जमीन अस्मानाचा फरक पडलाय. जगण्यातला रस संपलाय जणू! शिशिर मला सारखं समजावून थकून गेलाय. माझ्याशी फारसा बोलतही नाही तो आताशा. सध्या उशिराच येतो ऑफिसातनं. अधून मधून आम्ही बाहेर वगैरे जातो फिरायला, पण त्यातही काही रस वाटत नाही. आई बाबांनीही मला खूप समजावलं. पण परिणाम शून्य! </p><br /><p>सौम्या तशी रोजच येते माझ्याशी बोलायला. तिलाही माझी चिंता लागून राहिली असावी. नमिता माझ्या आसपास असली की मला जरा बरं वाटतं. सौम्या तिला आवर्जून बरोबर आणते मग... चांगली आहे सौम्या! तिचा खूप आधार वाटतो सध्याच्या या काळात. </p><br /><p>परवा रस्त्यावर एके ठिकाणी पोस्टर विकणारा मुलगा बसला होता. त्याच्या पोस्टर्सच्या चळतीमध्ये सगळ्यात वर एका गोंडस बाळाचं पोस्टर. </p><br /><p>' ले लीजिये नं मॅडम... सिर्फ तीस रुपए का है. '</p><br /><p>' नको बाबा... मी काय करू ते पोस्टर घेऊन? त्रास होईल.... ' त्याला मराठी कळणार नाही, हे जाणवलंच नाही मला. तो माझ्याकडे गोंधळल्यासारखा थोडावेळ बघत राहिला आणि लगेच दुसर्‍या गिर्‍हाईकाकडे वळला. </p><br /><p>मी पाय ओढत घरी आले. गेले काही दिवस एक विचार मनात जोम धरतोय. हे सगळं मी थांबवायला हवंय आता. मला कंटाळा आलाय या स्थितीचा, आमच्या घरातल्या निःशब्द वातावरणाचा... मूल न होण्याचं दुःख मनाआड करता येणं शक्यच नाहीये, पण मी नॉर्मल वागायला हवंय. जमेल का पण?</p><br /><p><strong>२३ मे २००४.</strong> </p><br /><p>सध्या जरा बरं चाललंय. रूटीन व्यवस्थित होतंच आधीही. आता फारसा विचारच करत नाही कुठल्याच गोष्टीचा. शिशिरलाही जरा बरं वाटतंय त्यामुळे. डायरी नियमित लिहितेय सध्या. जरा जास्तच तपशीलवार. </p><br /><p>अगदी कुणाकडे जेवायला गेलो तेव्हा यजमानीण बाईंनी काय ड्रेस घातला होता, इथपासून शेवटी दिलेली कॉफी कशी अगदीच बेचव होती इथपर्यंत. परवा शिशिरने सहज म्हणून मी डायरी लिहिताना डोकावून बघितलं आणि हसायलाच लागला... कितीतरी दिवसांनी. </p><br /><p>' देशपांडे बाईंचा नेकलेस त्यांच्या साडीला अज्जिबात मॅच करत नव्हता???? आणि बघू... बघू... हे काय? मेहता त्यांच्या चमचमणार्‍या हिरव्या फ़्लूरोसंट साडीत हिरव्या बेडकासारख्या दिसत होत्या???? सुधा, बाकी डायरी पण वाचू दे नं. भलतीच रंजक वाटतीये.. ही ही ही... ' मला खूपच बरं वाटलं.</p><br /><p>त्याच्या हसण्यात सामील होत मीदेखील त्याला माझ्या डायरीतल्या वेगवेगळ्या नोंदी वाचून दाखवायला लागले. एरवी कधी माझी डायरी दुसर्‍या कुणाला ऐकवणं तर सोडाच, दृष्टीसदेखील पडू दिली नसती... पण आजची गोष्ट वेगळी होती. आज पुन्हा एकदा आयुष्य नॉर्मलला आल्यासारखं वाटतंय. </p><br /><p><strong>१० फ़ेब्रुवारी २००५.</strong> </p><br /><p>कालचा दिवस मस्त गेला. संध्याकाळी शिशिर जरा लौकरच घरी आला आणि आला तेही एकदम खुशीत. </p><br /><p>' मला माझ्या performance बद्दल अवॉर्ड मिळालं, सुधा. I am so happy. चल आज कुठेतरी जाऊया. सेलेब्रेट करूया. चल तयार हो. ' </p><br /><p>आरशासमोर उभी राहून केस ठाकठीक करताना जाणवलं, की हे ही बर्‍याच दिवसांनी. अशा छानपैकी किती दिवसांत तयार झालोच नाहीओत आपण. मग मुद्दाम अगदी वेळ घेऊन तयार झाले. </p><br /><p>' कशी दिसतेय मी? ' माझा हा आवाजही बर्‍याच काळाने आल्यासारखा वाटला मला. शिशिरच्या डोळ्यांत पसंतीची पावती वाचता येत होती. बर्‍याच दिवसांनी रेस्टॉरंटमध्ये आम्ही दोघं भरभरून गप्पा मारत होतो, कुठेतरी फिरायला जायचे बेत आखत होतो.... आज कळलं की पुढल्या आठवड्यात तो सगळा समारंभ आहे. पार्टी आहे त्याच्या कंपनीत आणि मलाही आमंत्रण ( अर्थात!) आहेच. त्या दिवशी काय घालावं वगैरेची तयारी शिशिरच्या चेष्टेला न जुमानता मी आत्तापासूनच सुरू केलीये. </p><br /><p><strong>क्रमश:</strong></p><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/19791391-8281161509377143522?l=shraz-own.blogspot.com' alt='' /></div>श्रद्धाhttp://www.blogger.com/profile/12385587047051609288noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-19791391.post-79088006579241364832008-05-23T11:48:00.003+05:302011-07-24T20:56:27.952+05:30<strong>२ जून २००२.</strong><br /><span style="font-size:+0;"></span><br />आता जरा रूटीन मूळपदावर येतंय. टुणकीहून परतल्यावर त्या सगळ्या प्रवासाने प्रचंड थकायला झालेलं. तशात डोळ्यांसमोर तो एकाट वाडा दिसायचा. त्याच्या आसपासची ती नीरव शांतता, लांबूनच बघितलेलं ते रमेचं देऊळ.... आणि रमा आणि पार्वतीची कथा...<br />मी तिथे जाऊनही दर्शन घेतलं नाही रमेचं. आईंना वचन दिलं होतं खरंतर! मी केलं ते चूक की बरोबर? बाबांना फोन लावला.<br />' केलंस ते योग्यच केलंस, सुधा. माझा आधीपासूनच या गोष्टीला विरोध होता. आणि काहीही होणार नाही. काळजी करू नकोस. ' ते त्यांच्या नेहमीच्या शांत, आश्वासक सुरात म्हणाले. माझं मन बरंच शांतावलं. उद्यापासून ऑफिस सुरू पुन्हा. एकदा तिकडे गुंतले की हे विचार जरा बाजूला पडतील.<br /><span style="font-size:+0;"></span><br />शिशिरला विचारलं कालच, ' आईंची इच्छा मी अखेर पुरी केलीच नाही शिशिर. तुला राग आला नाही ना माझा? '<br />' नोप्, राग वगैरे नाही आला. दर्शन घ्यायचा निर्णयही तुझाच होता आणि न घ्यायचाही... मला का राग येईल, सुधा? ' शिशिरसारखा समजूतदार माणूस शोधून सापडणं कठीण.<br /><span style="font-size:+0;"></span><br />आज जाऊन बरीच खरेदी करून आले. वाणसामान भरलं. घर जरा नीट आवरलं. उद्यापासून एकदा ऑफिस सुरू झालं की कशालाच वेळ उरणार नाही.<br /><span style="font-size:+0;"></span><br />आज शेजारची सौम्या आली होती संध्याकाळी. पहिल्या बाळंतपणासाठी माहेरी गेली होती चांगले चार महिने. तिला आईंचं कळलं आल्या आल्या. लगेच भेटायला आली होती. मुलीलाही बरोबर घेऊन आलेली. अवघी दोन महिन्यांची आहे. बाहुलीसारखी दिसते.<br /><br />' क्या नाम रखा फिर इसका? '<br />' नमिता... '<br />' बडी cute है... ' जरा घरातलं वातावरण बदलल्यासारखं झालं तेवढ्या वेळात. नमिता मॅडम थोडा वेळ मस्ती करून आईच्या मांडीवर गाढ झोपलेल्या.<br /><br />' चाचीजी बहोत खयाल रखती थी मेरा. ' सौम्याची नि आईंची गेल्या वर्षभरात चांगलीच गट्टी जमलेली. सौम्या आई होणार हे कळल्यावर स्वतःची मुलगी असल्यासारखे तिचे लाड पुरवलेले त्यांनी. बोलता बोलता सौम्याच्या डोळ्यात पाणी आलेलं. बोलता बोलता बराच वेळ गेला. नमिताबाईंची एक झोपही पुरी झालेली. निघावंच लागलं मग सौम्याला.<br /><span style="font-size:+0;"></span><br />रात्रीचे बारा व्हायला आलेत आता. झोपावं.<br /><br /><strong>१० फ़ेब्रुवारी २००३.</strong><br /><span style="font-size:+0;"></span><br />आज माझ्या नि शिशिरच्या लग्नाचा तिसरा वाढदिवस. तीन वर्षांनंतरही त्या दहा फ़ेब्रुवारीच्या आणि त्यानंतरच्या दिवसांच्या आठवणी काल घडल्यासारख्या मनात ताज्या आहेत. आम्ही लग्नानंतर गोव्याला गेलो होतो.<br /><br />' तुम्ही तिथे पोचल्यावर लगेचच व्हॅलेंटाईन्स डे आहे चौदा तारखेला... ' माझ्या ग्रुपमधल्या काही मैत्रिणींनी अगदी चार चारदा आठवण करून दिलेली.<br />' मग त्याला मी काय करू? ' असं मी विचारलं तेव्हा हताश होऊन कपाळावर हात मारलेला. खरंतर व्हॅलेंटाईन्स डे वगैरे प्रकार मला पटत नाहीतच. ' दिखाऊ प्रेमाचा सण ' वगैरे लेबलं लावतच असते मी त्या प्रकाराला. तरीही त्या १४ फ़ेब्रुवारीला मला सुखद आश्चर्याचा धक्का बसला. शिशिरने अगदी फ़िल्मी स्टाईलने गुडघ्यांवर बसून माझा हात हातात घेऊन बोटात एक हिर्‍याची अंगठी चढवली. एरवी मी ' अरे कशाला आता एवढी महागाची अंगठी आणलीस? ' असं म्हणालेच असते. पण त्या दिवशी ते सगळंच इतकं अनपेक्षित आणि सुखद होतं की मला असं काही म्हणायचं भानही राहिलं नाही. माझ्या नाजूक बोटात शोभून दिसणार्‍या त्या अंगठीवर वारंवार नजर जात राहिली. आणि शिशिरच्या हसर्‍या चेहर्‍यावरही. ...<br /><span style="font-size:+0;"></span><br />नवीन साडीची घडी मोडली आज. संध्याकाळी मन लावून तयार झाले. मरून रंगाचा नवीन कुर्ता घातलेला शिशिरही देखणा दिसत होता. गेलो त्या रेस्टॉरंटचा माहौलही सुरेख.. आत्ता थोड्या वेळापूर्वी परतलो. सौम्याच्या घरात जाग होतीच. सध्या नमिताचं ' झोपणार नाही... ' आंदोलन चालू असतं. तिला झोपवायच्या प्रयत्नात सौम्यालाच पेंग आलेली. दोघी बाल्कनीत होत्या.<br /><br />' देखा दीदी... आधी रात हो गई और इसे अभी भी नींद नही आ रही... परेशान हो गई हूं. न खुद सोती है न मुझे सोने देती है... ' लॅच उघडून घरात आले. आमचं शांत, गप्प घर. आम्ही दोघंही घरात असलो तरी शांतताच असते बहुतकरून. मला एकदम काय झालं कोण जाणे...<br /><br />' शिशिर, आपण मुलाचा चान्स घ्यायचा का आता? ' त्याचं ऐकून न घेता मी भराभर बोलत सुटले. ' आता आपलं ठरलंच आहे ना हैदराबादमध्ये काही वर्षं राहायचं? आपापल्या जॉब्जमध्येही बर्‍यापैकी स्थिरावलो आहोत आपण. मग काय हरकत आहे? नमिता.... ' शिशिर हसायला लागला.<br /><br />' तरीच म्हटलं, आत्ता एकदम हा विषय कसा निघाला? तू म्हणतेस ते खरंय... मलाही छान वाटेल... ' त्याचं पुढचं बोलणं मला फारसं ऐकूच आलं नाही मग.<br /><span style="font-size:+0;"></span><br />मी आमच्या बाळाच्या विचारांत पार हरवलेले... त्या विचारांनीही मला खूप छान वाटतंय आत्ता. डॉक्टरच्या appointments लगेच घ्याव्यात. पूर्ण चेक अप करून घ्यावा एकदा. नाहीतरी घरात आम्ही दोघंच! कुणीतरी तिसरं आलं तर जरा घरात चैतन्य येईल. छानशी मुलगी हवी पहिली, नमितासारखी... बाहुली. तिच्यासाठी काही काळ मी जरा करीयर बाजूला ठेवेन. बाप रे! केवढी पुढे पोचलेय मी! जरा आवरतं घ्यावं.<br /><br /><strong>२० फ़ेब्रुवारी २००३</strong><br /><span style="font-size:+0;"></span><br />अपेक्षेप्रमाणेच नॉर्मल आले रिपोर्टस सगळेच. मन कसं आनंदाने मोहरून गेलंय. शिशिरचं आणि माझं बाळ... आईशी परवा बोलत होते तेव्हा हा विषय निघाला. तिलाही आमचा निर्णय कळल्यावर आनंद झाला. ' २८ चालू आहे गं तुला आत्ता. बरं झालं हा विचार केलास ते. तिशीच्या आत पहिलं मूल झालं तर बरंच.... ' शिशिरच्या आईंना हौस होती मुलांची. त्यांना नातवंडं बघायला मिळायला हवी होती. असो. शिशिरची चुलतबहीण, वैदेही उद्या हैदराबादला येतेय. उद्याची सुट्टी घेतलीच आहे. लगेचच वीकेंड. वैदेहीबरोबर जाम धमाल येते.. शॉपिंग, भटकणं, खाणं, गप्पा! सध्या आयुष्यात एक नवीनच चैतन्य आल्यासारखं जाणवतं. मी जरा जास्तच बोलकी झालेय गेल्या काही दिवसांत. शिशिरलाही जाणवलंय हे! माझ्या या उल्हसित मनःस्थितीमुळे तोही जरा जास्तच आनंदी आहे की काय असं वाटायला लागलंय. नमिताशी खेळायलाही मजा येते मग. आजकाल घरी असले की एकदातरी तिला घरी घेऊन येतेच. तिचं घरात असणं, दंगा करणंही सुखावह वाटतं. शब्दांत मांडता येणार नाही असं!<br /><br /><strong>क्रमशः </strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/19791391-7908800657924136483?l=shraz-own.blogspot.com' alt='' /></div>श्रद्धाhttp://www.blogger.com/profile/12385587047051609288noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-19791391.post-28966050724838217232008-05-22T23:48:00.003+05:302011-07-24T20:57:11.615+05:30<p><strong>१९ मे २००२. </strong></p><br /><p>जायचं ठरलं शेवटी. फार लांब नव्हतं. ' इथून जवळ डोंगरात एक वारी नावाचं ठिकाण आहे. त्याच रस्त्यावर अलिकडं इनामदारांचा पूर्वीचा वाडा आणि सतीच्या देवळाची जागा आहे. ' श्रीधर सांगत होता. त्याच्याच गाडीतून आम्ही निघालो. शिशिर श्रीधरशी गप्पा मारण्यात रंगला होता. श्रीधर उत्साहाने आजूबाजूला दिसणार्‍या शेतांबद्दल, पिकांबद्दल त्याला माहिती सांगत होता. </p><br /><p>लौकरच रस्त्याच्या उजव्या बाजूला एक छोटी वाट आतपर्यंत गेलेली दिसली. थोडं अजून पुढे गेल्यावर एका वाड्याची ढासळलेली दगडी कमान दृष्टिपथात आली. वाड्याचेही थोडेच अवशेष शिल्लक राहिलेले. पावसाळ्यात आजूबाजूला नुसतं रान माजत असणार. सध्या उन्हाळा असल्याने नुसतं खुरटं, वाळकं गवत आसपास दिसत होतं.</p><br /><p>' वाडा बघायचा का आपण? ' मी शिशिरला विचारलं. त्याने होकार दिला. विकास आमच्यासोबत गाडीतच होता, तो तिथं धडपडेल म्हणून विकास श्रीधर गाडीतच थांबले. आम्ही त्या कमानीखालून वाड्यात प्रवेश केला. मूळ वाडा दुमजली असावा. एकीकडे काही खोल्या शिल्लक राहिलेल्या दिसत होत्या. नक्षिदार दरवाजे असावेत पूर्वीचे. आत्ता मात्र एखाददुसरं तग धरून राहिलेलं फळकूट... त्यावरची नक्षी आता दिसेल ना दिसेल अशी.. आतमध्ये प्रशस्त चौक होता. मध्ये दगडी कारंजं असणार. शिशिर आणि मी न बोलता सगळी वास्तू बघत होतो. ' वाड्याची डागडुजी कधीच का केली नाही, देव जाणे! ' शिशिर स्वतःशीच बोलल्यागत बोलला.</p><br /><p>' पार्वतीने इथे, या वाड्यातच विष पिऊन जीव दिला ना? तिचा आत्मा वावरतो म्हणे इथे... ' सकाळीच आशाने मला सांगितलेलं... मी त्याला हे सांगितलं तसा तो जोरात हसला. त्या शांततेत तो आवाजही केवढा विचित्र वाटला. </p><br /><p>' सुधा, काय चाललंय काय तुझं? आधी सतीच्या दर्शनाचा हट्ट, मग या वाड्यात भूत आहे, वगैरे... ' </p><br /><p>' ए, आशाने जे मला सांगितलं तेच सांगतेय तुला. माझा विश्वास नाही असल्या गोष्टींवर. पण इतर लोकांचा असावा, म्हणून या वाड्याची डागडुजी कधीच झाली नाही, आय थिंक. '</p><br /><p>' हं... ' बाजूला एक जिना होता. पायर्‍या बर्‍यापैकी अवस्थेत होत्या; म्हणून आम्ही वर चढून गेलो. समोरच्या बाजूचा भाग बराच ढासळला होता. तिथून, एका भगदाडातून मला रमेचं देऊळ स्पष्ट दिसलं. फार लांब नव्हतं ते. कुतुहल म्हणून आणखी थोडं पुढे जाऊन बघायला लागले. आणि का कोण जाणे अचानकच मला वाटलं... ही नक्कीच पार्वतीची खोली होती. रमा सती गेल्यावर तिचं बांधलेलं देऊळ पार्वतीला सतत इथून दिसत असणार. ते सतत तिच्या नजरेसमोर असणार... कदाचित फक्त देऊळ नव्हे तर रमाही.... पार्वतीच्या आत्महत्येचं कारण हे आहे.... </p><br /><p>मला माझ्याच मनात आलेल्या ह्या विचारांचं नवल वाटलं. माझा असल्या गोष्टींवर अजिबातच विश्वास नव्हता. कधी नव्हे ते माझ्या डोक्यात विचित्र विचार चाललेले.... ' चल जाऊया... आपल्याला उशीर होईल नाहीतर. ' शिशिर जवळ येऊन म्हणाला. </p><br /><p>' शिशिर, रमेचं दर्शन घ्यायला नको असं वाटतंय आता. आपण घरी परत जाऊया? ' तो गोंधळून माझ्याकडे बघत राहिला. ' मला माहितेय, या एकाच गोष्टीसाठी आपण हैदराबादहून इथे आलो. पण काल सगळी हकीकत ऐकल्यापासून मला तिचं दर्शन घ्यायची, तिची पूजा वगैरे करायची इच्छा उरलेली नाही. ' त्याने काहीतरी बोलायला तोंड उघडलं पण मला काही बोलायचा विचार बदलला असावा.</p><br /><p>' चल जाऊया. इथे येऊन श्रीधर वगैरेंसारखी मंडळी भेटली, हेही नसे थोडके. आज संध्याकाळी निघायचं मग परत जायला? ' मी हो म्हणून मान डोलावली. आम्ही पायर्‍या उतरून भराभर गाडीकडे गेलो. विकास मागच्या सीटवर गाढ झोपला होता. श्रीधर एका म्हातार्‍या माणसाशी काहीतरी बोलत उभा होता.</p><br /><p>' चलायचं मंदिरात? आताशा कुणी फारसं जात नाही म्हणा तिथं... हे तिथले पुजारी आहेत. हेच तिथं पूजाअर्चा करतात आणि आसपासच्या परिसराची देखभाल करतात... ' मी त्यांना नमस्कार केला. त्यांच्याशी जुजबी बोलणं चाललं होतं. ओघात ते एकटेच राहत असल्याचं कळलं. त्यांना इथे राहावतं तरी कसं, माझ्या मनात विचार आला. त्या वाड्याभोवतालची शांतता, तो वाडा, रमा आणि पार्वतीची कहाणी... सगळ्या गोष्टी मला प्रचंड अस्वस्थ करत होत्या.</p><br /><p>' येताय ना मंदिरात? ' श्रीधरच्या आवाजाने मी भानावर आले. मंदिरात नाही जायचं मला, मनात फक्त हाच एक विचार.... मी नकारार्थी मान डोलावली. तोही बुचकळ्यात पडला. शिशिर इनामदारांची बायको, जरा विक्षिप्तच आहे, हे त्याला पटलं असावं. आम्ही घरी जायला निघालो.</p><br /><p>' आज्जींना हे सांगू नका, श्रीधर. त्यांना वाईट वाटेल. ' मी म्हटलं. घरी आलो, जेवणं वगैरे आटोपली. आम्ही संध्याकाळी निघणार होतो. जरा आराम करायला म्हणून मी आणि शिशिर वरच्या खोलीत पहुडलो होतो.</p><br /><p>' आता सांग, का बरं जायचं नाही म्हणालीस ते? सविस्तर सांग. ' मी त्याला सांगितलं सगळं. मला त्यावर दर्शनाला जाऊ नये असं का वाटलं तेही... तो डोळे मिटून ऐकत होता. संध्याकाळी आम्ही निघालो. श्रीधर आम्हाला गाडीने वरवट बकालपर्यंत सोडणार होता. माझं डोकं जरा दुखत होतं म्हणून मी मागच्या सीटवर डोळे बंद करून बसलेले.... त्यातच कधीतरी पेंग आली असावी. </p><br /><p>आणि मला पुन्हा रमेचं स्वप्न पडलं. गेल्या वेळी पडलेलं तसंच... अं हं. एक फरक होता. आत्ता रमेच्या चेहर्‍यावरचे भाव कृद्ध होते. मी पुन्हा दचकून जागी झाले. अंग घामेजून गेलं होतं. आत्ताच पुन्हा जावं का देवळात? एक विचार चाटून गेला मनाला. पण पहिल्यांदाच आयुष्यात कशाचीतरी भीती वाटली. त्या वाड्याची, त्याच्या आसपासच्या निःशब्द शांततेची, रमेची आणि पार्वतीचीही.... </p><br /><p><strong>क्रमशः</strong> </p><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/19791391-2896605072483821723?l=shraz-own.blogspot.com' alt='' /></div>श्रद्धाhttp://www.blogger.com/profile/12385587047051609288noreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-19791391.post-67549123822457656632008-05-22T13:55:00.003+05:302011-07-24T20:58:28.022+05:30<strong>१८ मे २००२.</strong><br /><br />' ....लहान होते, तेव्हा माझी आई सांगायची हो राघोजी इनामदारांच्या कथा... कसं त्यांनी एके वेळी एका वाघाला तलवारीच्या एका फटक्यात गारद केलं नि कसे ते पन्नास दरोडेखोरांशी केवळ दोन साथीदारांच्या सहाय्याने झुंजले. राघोजी इनामदार खरोखर मोठा कर्तृत्त्ववान माणूस. त्यांच्या वडिलांनी मिळवलेली इनामदारी त्यांनी अथक प्रयत्न करून राखली; वाढवली. त्याकाळी या भागातही दरोडेखोर लुटारूंचा उपद्रव फार! पण राघोजी इनामदारांना भीती म्हणून ठाऊक नव्हती. हातात तलवार घेऊन रात्रीबेरात्री हिंडत असत.<br /><br />त्यांची पहिली पत्नी, पार्वती... इनामदारांइतकंच तोलामोलाचं घराणं होतं तिचंही! दिसायला पार्वती देखणी, शिवाय राजेशाही थाटात वाढलेली, काहीशी अहंकारी... शोभायचंही तिला ते म्हणा! वयाच्या दहाव्या वर्षी पार्वती वीस वर्षांच्या राघोजींची पत्नी म्हणून इनामदारांच्या वाड्यात आली. राघोजी आणि पार्वतीची जोडी दृष्ट लागावी, इतकी सुंदर... राघोजी एकुलते एक त्यामुळे एकुलत्या एका देखण्या, सुस्वभावी सुनेच्या कौतुकात कुठं कमतरता नव्हती.<br /><span style="font-size:+0;"></span><br />वर्षं उलटली, तसं इनामदारांना जाणवू लागलं, कुठेतरी, काहीतरी न्यून आहे सुखात! पार्वतीची कूस काही उजवत नव्हती. नवस, सायास, वैद्यांची औषधं सगळं सगळं दोघांनीही करून पाह्यलं. परिणाम शून्य! जसे जसे दिवस जाऊ लागले तशी तशी मुलाची आशा मावळायला लागली. मग नर्मदाबाई इनामदारांनी निर्णय घेतला.... राघोजी इनामदारांचं दुसरं लग्न लावून द्यायचा! राघोजी एकुलते एक.. इनामदारांचा वंश पुढे वाढवण्यासाठी हे त्यांना करायलाच हवं होतं.. '<br /><span style="font-size:+0;"></span><br />असलं काही ऐकलं की माझ्या डोक्यात तिडीकच जाते. मी काहीतरी बोलायला म्हणून त्यांच्याकडे बघितलं, तशी म्हणाल्या,<br /><br />' ठाऊक आहे पोरी, तुला हे विचार पटत नसतील, संतापली असशील या गोष्टीने.. पण तो काळ तसाच होता बायो... तो काळ तसाच होता. नर्मदाबाई इनामदारांनी पस्तिशीच्या राघोजी इनामदारांसाठी देशमुखांच्या सोळा वर्षांच्या रमेला मागणी घातली. देशमुखही वतनदार पण त्याआधीच्या काही वर्षांत आलेल्या संकटांमुळं आणि भाऊबंदकीमुळं त्यांची परिस्थिती ' बडा घर, पोकळ वासा ' अशी झालेली... रमेच्या लग्नाची त्यांना चिंता होतीच. इनामदारांसारख्यांनी मागणी घातलीय म्हटल्यावर त्यांना स्वर्ग दोन बोटं उरला. आपल्यापेक्षा एकोणीस वर्षांनी मोठ्या राघोजींशी लग्न करून रमा पार्वतीची सवत म्हणून वाड्यात आली. पार्वतीचं बिनसलं ते इथंच! तिचं राघोजींवर नितांत प्रेम होतं, त्यात कुणी वाटेकरीण यावी... तिच्याच्याने नाही सहन झालं ते. पार्वती अंतर्बाह्य बददली.. कठोर, कोरडी झाली.. संतापानं अखंड धुमसू लागली.<br />रमेचा दोष यात काहीही नव्हता... ती अजाण, अल्लड होती. इनामदारांची कीर्ती परिचयाची होतीच तिच्या! इनामदारांकडं येताच दबून गेली. राघोजींचा मात्र रमेवर जास्त जीव जडला. दिसायला ती पार्वतीहूनही सुंदर... पार्वतीनं तिचा दुस्वास करायला सुरुवात केली.<br /><span style="font-size:+0;"></span><br />वर्षभरात रमेला मुलगा झाला. नर्मदाबाई, थोरले इनामदार, यांच्या आनंदाला पारावार राहिला नाही. रमेचं घरातलं स्थान उंचावलं. पार्वतीचं महत्त्व अर्थातच कमी झालं. रमा जराशी निर्धास्त झाली होती. तिच्या आयुष्यात जरा जरा सुख येऊ लागलं होतं. नर्मदाबाईंची मोठ्या सुनेवर आता कडक नजर होती. पार्वतीला आपलं नशीब स्पष्ट दिसायला लागलं होतं. तशात ते आक्रीत घडलं...<br />राघोजी इनामदारांना क्षयरोग जडला. प्रकृती झपाट्याने खालावत चालली. आपल्या लेकाची ही दुर्दशा पाहून थोरल्या इनामदारांनी हाय खाल्ली आणि वर्षभरात ते निवर्तले. नर्मदाबाईंनीदेखील कच खाल्ली होती. पार्वतीला जणू नवी वाट गवसली. अख्ख्या इनामदारीच्या जबाबदार्‍या स्वतःच्या खांद्यांवर पेलून समर्थपणे उभी राहिली पार्वती... राघोजींना वाड्याबाहेर देखील पडता येईना झालं. पार्वतीनं सगळी सूत्रं स्वतःकडे घेतली. तिचं एकछत्री साम्राज्य प्रस्थापित झालं, घरावर. इतकंच काय, नर्मदाबाईदेखील तिच्यापुढे दबून राहू लागल्या. रमेचा जाच वाढला. राघोजी सगळं बघत होते, पण असहाय्य होते. त्यांनी रमेला सदैव स्वतःपाशीच रहायला सांगितलं. पण पार्वतीला काहीही फरक पडत नव्हता. राघोजींबद्दलचं प्रेमही आटलं होतं बहुधा! रमेला थोडा आधार होता तो राघोजींचाच! पार्वती राघोजींची थोडीफार काळजी घेत असे, ते केवळ तिला कुणी बोल लावू नये म्हणून! रमेचे मात्र हाल सुरु होते. राघोजींच्या दुबळ्या आधाराने ती कशीबशी दिवस कंठत होती. लग्नानंतरचे सुरुवातीचे सुखी दिवस केव्हाच संपुष्टात आले होते. राघोजींच्या मनावर आणि पर्यायाने घरावर राज्य करणार्‍या रमेला आश्रिताची अवस्था प्राप्त झाली...<br /><span style="font-size:+0;"></span><br />क्षयाबरोबर चाललेली लढाई राघोजी तब्बल बारा वर्षांनी हरले. ते गेले, तेव्हा फक्त रमा होती त्यांच्याजवळ... ते गेले तेव्हाच रमेला जाणीव झाली, पुढे काय वाढून ठेवलं आहे याची! पार्वतीची सत्ता, राघोजींचं आता नसणं, आयुष्यभराचा जाच, घरात काडीवरही हक्क नसणं.. आता पार्वतीला अडवणारं कुणीच नव्हतं... कदाचित सूडापायी ती आपल्याला...????? आणि तिने तो निर्णय घेतला....<br />सती जाण्याचा! '<br /><br />' पार्वतीला अर्थातच त्याचं काही वाटलं नाही. रमेला तिच्यालेखी काहीही महत्त्व नव्हतंच नाहीतरी. रमा मात्र दुःखाने धुमसत होती... इतक्या वर्षांची मानहानी, उपेक्षा, आश्रितासारखं जिणं, ज्या नवर्‍याच्या आधाराने ती या घरात आली होती, त्याची असहाय्यता, तिच्यासाठी कुणीच काहीच न करणं... राघोजींच्या पार्थिवाला अग्नी द्यायची वेळ आली.<br /><span style="font-size:+0;"></span><br />रमेने हिरवी साडी नेसली, नर्मदाबाईंनी तिच्या अंगावर सौभाग्यलेणी चढवली. राघोजींचा देह चितेवर ठेवला गेला. गावातल्या सवाष्णींनी रमेची ओटी भरली. आणि त्या सतीपुढे आशीर्वादासाठी वाकल्या. रमेची नजर पार्वतीकडे गेली. तिचा चेहरा निर्विकार होता. ' सती, आशीर्वाद दे बायो.... ' नर्मदाबाईंनी तिला म्हटलं तशी ती भानावर आली...<br /><br />' माझ्या आशीर्वादानं इनामदारांच्या घराण्यात कुणालाही अपत्यसुखाच्या बाबतीत कसलाच त्रास होणार नाही. ' पार्वती चमकली. रमेनं जाता जाता तिच्या वर्मावर घाव घातला होता. तिच्या अपत्यहीनतेवर तिने सरळ बोट ठेवलं होतं. त्या घटनेनंतर काही दिवसांनी तिथे देऊळ आणि तुळशीवृंदावन बांधण्याचं काम सुरु झालं. पंचक्रोशीतल्या बायाबापड्या तिथे दर्शनाला यायला लागल्या. कर्मधर्मसंयोगाने त्यातल्या काहींना मुलंही झाली. सतीचा आशीर्वाद फक्त इनामदार घराण्यावरच नाही तर तिचं मनोभावे दर्शन घेणार्‍या सगळ्यांवर आहे ही जाणीव पक्की होऊ लागली. पुन्हा एकदा रमेला प्रचंड महत्त्व प्राप्त झालं. यावेळेस पार्वतीला करता येण्याजोगं काहीही उरलं नव्हतं.<br /><span style="font-size:+0;"></span><br />रमेचा मुलगा, बाळाजी... आई सती गेली तेव्हा तो जाणता झाला होता. आईची होणारी उपेक्षा त्याने बघितली होतीच. सुरुवातीला काही दिवस, इनामदारांचा मुलगा, वंशाचा दिवा, म्हणून पार्वतीने त्याला माया लावू पाहिली. पण बाळाजीने तिला कधीही आदर दिला नाही. थोडा मोठा होताच त्याने इनामदारीची सारी सूत्रं स्वतःकडे घेतली. सगळी कुळं, नोकरचाकर ' धाकल्या मालकांचाच ' हुकूम ऐकणार हे स्पष्ट दिसत होतं. पार्वतीची सत्ता संपली. जगण्यात तिला काही रस उरला नव्हता. असाच तिने एके रात्री विष पिऊन जीव दिला. चार दिवस लोक त्याबद्दल बोलले तेवढंच! नंतर मात्र पार्वतीची आठवणही कुणाला राहिली नाही.... '<br />त्या बोलायच्या थांबल्या होत्या. माझ्या मनात दोघींविषयी कणव दाटून आलेली... नियतीने त्या दोघींना का असं खेळवावं? आता मला जाऊन रमेची पूजा वगैरे करावीशी वाटेना. सर्वसाधारण बाई होती ती... जाचाने त्रासलेली, सतत दुःख सहन केलेली, नवर्‍यामागोमाग कदाचित इच्छा नसताना मृत्यू पत्करलेली... शेवटच्या क्षणीदेखील सवतीवर सूड उगवण्याची संधी न सोडणारी... आयुष्यभर जे महत्त्व तिला मिळालं नाही ते जिवाचं मोल देऊन मिळवणारी... तिच्या कृतीत दिव्य, उदात्त असं काहीही नव्हतं. अगदी राघोजींबद्दलचं प्रेमही नव्हतं. होती ती पार्वतीबद्दलची भीतीच!<br /><br />' झोप बायो... उद्या तुम्हाला जायचंय ना रमेच्या दर्शनाला? ' आज्जींच्या आवाजाने मी भानावर आले. रात्र बरीच झाली होती. पण दुसर्‍या दिवशी जावं की न जावं? या द्वंद्वात गुंतून मी रात्रभर जागी होते.<br /><br /><strong>क्रमशः</strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/19791391-6754912382245765663?l=shraz-own.blogspot.com' alt='' /></div>श्रद्धाhttp://www.blogger.com/profile/12385587047051609288noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-19791391.post-33194432959790152242008-05-21T23:08:00.003+05:302011-07-24T20:58:51.641+05:30<p><strong>१७ मे २००२. </strong></p><br /><p>प्रवास पुढे चालू झाला. ड्रायव्हर त्याचं मौनव्रत सोडून शिशिरशी काहीबाही गप्पा मारत होता. माझ्या डोक्यातून मघाशी पडलेल्या स्वप्नाचा विचार काही जात नव्हता, म्हणून त्यांच्या बोलण्यात भाग घ्यावा असंही वाटेना. तशात उन्हाने डोकंही दुखायला लागलं होतं. मी टुणकी येण्याची वाट बघत बसून राहिले. एका टपरीवजा हॉटेलापाशी जीप थांबली. तिथंच चार रस्ते फुटत होते. </p><br /><p>' आलं टुणकी! ' ड्रायव्हरने जाहीर केलं तशी मी चकितच झाले. डावीकडं चारसहा तुरळक घरं दिसत होती. बाकी तिन्ही बाजूंना फक्त शेतंच! गाव असेल असं वाटतही नव्हतं. आम्हाला ज्यांच्याकडे जायचं होतं, त्यांचा घर डावीकडच्या रस्त्यावरून जरा पुढं गेल्यावर उजवीकडच्या एका गल्लीत होतं म्हणे! ते शोधायला काही कठीण नाही असं त्या ड्रायव्हरचं मत पडलं. शिवाय तिथवर जीप गेली नसती, म्हणून आम्ही तिथेच उतरलो आणि इनामदारांचं घर शोधायला सुरुवात केली. </p><br /><p>गावात सगळीकडे शांतताच! दुपारचे चार वाजले होते. ऊन तापत होतंच... डावीकडे पहिल्यांदा गावातली ( बहुधा एकमेव!) शाळा दिसली. एकमजली कौलारू घरासारखी शाळा. तिथेही सामसूमच दिसत होती, पोरांना सुट्ट्या लागल्या असणार. रस्त्यावर भेटलेल्या चारदोन लोकांकडे चौकशी करत करत, इनामदारांचं घर सापडलं एकदाचं! </p><br /><p>आसपास छोटी छोटी घरं होती. चार दोन मुली अंगणात काहीतरी वाळवण राखायचं काम करत होत्या. एक बाई एवढ्या दुपारी खराट्यानं तिच्या घरासमोरचं अंगण झाडत होती. आम्ही तिथून जाताना त्यांनी आमच्याकडे अगदी निरखून बघितलं. माझा जीन्स टॉप हा पेहराव त्या ठिकाणी भलताच विसंगत वाटत होता बहुधा! </p><br /><p>इनामदारांच्या घराचा बाहेरचा दरवाजा बंदच होता. चारदोन वेळा कडी वाजवल्यावर एका बाईने येऊन दार उघडलं. ' कोण आहे, शांताबाई? ' आतून एका बाईंचा आवाज ऐकू आला. शांताबाईंनी आम्हाला आत यायला सांगितलं. आतमध्ये प्रशस्त अंगण होतं. डाव्या बाजूला गुरांचा गोठा होता. तिथेच भिंतीला टेकून उभ्या केलेल्या दोन तीन जुन्या मॉडेलच्या सायकली. बाकीही बरंच सामान अंगणात पडलं होतं. माझ्यासाठी हे सारं वातावरण अनोखं होतं.</p><br /><p>' तूच शिशिर इनामदार का रे? ' साधारणपणे पन्नाशीच्या बाई असतील त्या! नऊवारी साडी नेसलेल्या.</p><br /><p>' हो... आत्याने फोन करून सांगितलंच असेल. '</p><br /><p>' आज सकाळीच फोन आला होता तिचा. कालही करत होती म्हणाली. आमच्या फोनचा त्रासच फार. लागला तर लागतो कधीतरी.. माझा नातू खेळणं म्हणूनच जास्त वापरतो. ' त्या हसत म्हणाल्या. </p><br /><p>' सॉरी, असं अचानक येऊन बराच त्रास देतो आहे तुम्हाला... '</p><br /><p>' त्रास कसला रे त्यात? तुम्ही आलात, छान वाटलं. ' त्या मनापासून म्हणाल्या. </p><br /><p>' तुझी आज्जी यायची दर्शनाला तेव्हा आमच्याकडेच हक्काने उतरायची. तुझ्या आईचं काही येणं नाही झालं मात्र... ' बर्‍याच वर्षांची ओळख असावी तसं त्या मनापासून बोलत होत्या. मला छान वाटत होतं. त्यांनी आमची आवर्जून सगळ्यांशी ओळख करून दिली. </p><br /><p>त्यांच्या सासूबाई, पार नव्वदीला टेकलेल्या, चांगल्याच गप्पिष्ट. त्यांची सून आशा, यजमान लक्ष्मणराव, मुलगा श्रीधर, गोड आणि मस्तीखोर नातू विकास... थोड्याच वेळात त्यांच्या घरात संकोच वाटेनासा झाला. रात्री जेवणं आटोपली. मी आज्जींच्या खोलीत बसून त्यांच्याशी गप्पा मारत होते. </p><br /><p>' चांगलं आहे हो... सासूची इच्छा पूर्ण करतेयस.. आजकालच्या मुली कुठे अशा गोष्टींवर विश्वास ठेवतात म्हणा... ' विश्वास माझाही नव्हता तसा, मी आईंची इच्छा म्हणून आले होते. पण हे त्यांच्यापाशी का बोला असा विचार केला मी! त्यांना सांगावं का स्वप्नाबद्दल, अचानक विचार आला मनात... </p><br /><p>' आज्जी, आज आम्ही येत असताना मला पेंग आली जरा... तेव्हा मला स्वप्न पडलं. एक सवाष्ण बाई आली होती स्वप्नात.. हिरवी साडी नेसलेली.. '</p><br /><p>' रमाच ती... इनामदारांच्या काही सुनांना स्वप्नात दर्शन दिलंय म्हणे तिनं! त्यांनी आपल्या कर्तव्यात चुकू नये म्हणून.... ज्यांनी यात कसूर केलीय त्यांना त्याचा त्रास झाल्याशिवाय राहिलेला नाही. ' मला एकदम आईंनी सांगितलेलं आठवलं. जन्माला येऊन अवघ्या तासाभरात गेलेली त्यांची मुलगी... </p><br /><p>' पण असं का? तिचं दर्शन घेतलं काय, न घेतलं काय, तिचा आशीर्वादच लाभावा नं घराण्याला... हा त्रास कशासाठी? ' माझा स्वर नकळत चिडका झालेला. </p><br /><p>' तिची कहाणी ऐकलीस तर कदाचित कळेल बयो तुला... ' त्या सांगू लागल्या, रमेची कहाणी. अगदी मध्यरात्र उलटून जाईस्तोवर. </p><br /><p><strong>क्रमशः</strong> </p><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/19791391-3319443295979015224?l=shraz-own.blogspot.com' alt='' /></div>श्रद्धाhttp://www.blogger.com/profile/12385587047051609288noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-19791391.post-57232109279323199002008-05-21T22:24:00.002+05:302011-07-24T20:59:46.080+05:30१७ मे २००२.<br /><br /><span style="font-size:+0;"></span><br /><br />प्रवास पुढे चालू झाला. ड्रायव्हर त्याचं मौनव्रत सोडून शिशिरशी काहीबाही गप्पा मारत होता. माझ्या डोक्यातून मघाशी पडलेल्या स्वप्नाचा विचार काही जात नव्हता, म्हणून त्यांच्या बोलण्यात भाग घ्यावा असंही वाटेना. तशात उन्हाने डोकंही दुखायला लागलं होतं. मी टुणकी येण्याची वाट बघत बसून राहिले. एका टपरीवजा हॉटेलापाशी जीप थांबली. तिथंच चार रस्ते फुटत होते.<br /><br /><br /><br />' आलं टुणकी! ' ड्रायव्हरने जाहीर केलं तशी मी चकितच झाले. डावीकडं चारसहा तुरळक घरं दिसत होती. बाकी तिन्ही बाजूंना फक्त शेतंच! गाव असेल असं वाटतही नव्हतं. आम्हाला ज्यांच्याकडे जायचं होतं, त्यांचा घर डावीकडच्या रस्त्यावरून जरा पुढं गेल्यावर उजवीकडच्या एका गल्लीत होतं म्हणे! ते शोधायला काही कठीण नाही असं त्या ड्रायव्हरचं मत पडलं शिवाय तिथवर जीप गेली नसती, म्हणून आम्ही तिथेच उतरलो आणि इनामदारांचं घर शोधायला सुरुवात केली.<br /><br /><span style="font-size:+0;"></span><br /><br />गावात सगळीकडे शांतताच! दुपारचे चार वाजले होते. ऊन तापत होतंच... डावीकडे पहिल्यांदा गावातली ( बहुधा एकमेव!) शाळा दिसली. एकमजली कौलारू घरासारखी शाळा. तिथेही सामसूमच दिसत होती, पोरांना सुट्ट्या लागल्या असणार. रस्त्यावर भेटलेल्या चारदोन लोकांकडे चौकशी करत करत, इनामदारांचं घर सापडलं एकदाचं!<br /><br /><span style="font-size:+0;"></span><br /><br />आसपास छोटी छोटी घरं होती. चार दोन मुली अंगणात काहीतरी वाळवण राखायचं काम करत होत्या. एक बाई एवढ्या दुपारी खराट्यानं तिच्या घरासमोरचं अंगण झाडत होती. आम्ही तिथून जाताना त्यांनी आमच्याकडे अगदी निरखून बघितलं. माझा जीन्स टॉप हा पेहराव त्या ठिकाणी भलताच विसंगत वाटत होता बहुधा!<br /><br /><span style="font-size:+0;"></span><br /><br />इनामदारांच्या घराचा बाहेरचा दरवाजा बंदच होता. चारदोन वेळा कडी वाजवल्यावर एका बाईने येऊन दार उघडलं. ' कोण आहे, शांताबाई? ' आतून एका बाईंचा आवाज ऐकू आला. शांताबाईंनी आम्हाला आत यायला सांगितलं. आतमध्ये प्रशस्त अंगण होतं. डाव्या बाजूला गुरांचा गोठा होता. तिथेच भिंतीला टेकून उभ्या केलेल्या दोन तीन जुन्या मॉडेलच्या सायकली. बाकीही बरंच सामान अंगणात पडलं होतं. माझ्यासाठी हे सारं वातावरण अनोखं होतं.<br /><br /><br /><br />' तूच शिशिर इनामदार का रे? ' साधारणपणे पन्नाशीच्या बाई असतील त्या! नऊवारी साडी नेसलेल्या. ' हो... आत्याने फोन करून सांगितलंच असेल. '<br /><br />' आज सकाळीच फोन आला होता तिचा. कालही करत होती म्हणाली. आमच्या फोनचा त्रासच फार. लागला तर लागतो कधीतरी.. माझा नातू खेळणं म्हणूनच जास्त वापरतो. ' त्या हसत म्हणाल्या. ' सॉरी, असं अचानक येऊन बराच त्रास देतो आहे तुम्हाला... '<br /><br />' त्रास कसला रे त्यात? तुम्ही आलात, छान वाटलं. ' त्या मनापासून म्हणाल्या. ' तुझी आज्जी यायची दर्शनाला तेव्हा आमच्याकडेच हक्काने उतरायची. तुझ्या आईचं काही येणं नाही झालं मात्र... ' बर्‍याच वर्षांची ओळख असावी तसं त्या मनापासून बोलत होत्या. मला छान वाटत होतं. त्यांनी आमची आवर्जून सगळ्यांशी ओळख करून दिली. त्यांच्या सासूबाई, पार नव्वदीला टेकलेल्या, चांगल्याच गप्पिष्ट. त्यांची सून आशा, यजमान लक्ष्मणराव, मुलगा श्रीधर, गोड आणि मस्तीखोर नातू विकास... थोड्याच वेळात त्यांच्या घरात संकोच वाटेनासा झाला. रात्री जेवणं आटोपली. मी आज्जींच्या खोलीत बसून त्यांच्याशी गप्पा मारत होते. ' चांगलं आहे हो... सासूची इच्छा पूर्ण करतेयस.. आजकालच्या मुली कुठे अशा गोष्टींवर विश्वास ठेवतात म्हणा... ' विश्वास माझाही नव्हता तसा, मी आईंची इच्छा म्हणून आले होते. पण हे त्यांच्यापाशी का बोला असा विचार केला मी! त्यांना सांगावं का स्वप्नाबद्दल, अचानक विचार आला मनात... ' आज्जी, आज आम्ही येत असताना मला पेंग आली जरा... तेव्हा मला स्वप्न पडलं. एक सवाष्ण बाई आली होती स्वप्नात.. हिरवी साडी नेसलेली.. ' ' रमाच ती... इनामदारांच्या काही सुनांना स्वप्नात दर्शन दिलंय म्हणे तिनं! त्यांनी आपल्या कर्तव्यात चुकू नये म्हणून.... ज्यांनी यात कसूर केलीय त्यांना त्याचा त्रास झाल्याशिवाय राहिलेला नाही. ' मला एकदम आईंनी सांगितलेलं आठवलं. जन्माला येऊन अवघ्या तासाभरात गेलेली त्यांची मुलगी... ' पण असं का? तिचं दर्शन घेतलं काय, न घेतलं काय, तिचा आशीर्वादच लाभावा नं घराण्याला... हा त्रास कशासाठी? ' माझा स्वर नकळत चिडका झालेला. ' तिची कहाणी ऐकलीस तर कदाचित कळेल बयो तुला... ' त्या सांगू लागल्या, रमेची कहाणी. अगदी मध्यरात्र उलटून जाईस्तोवर. क्रमशः<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/19791391-5723210927932319900?l=shraz-own.blogspot.com' alt='' /></div>श्रद्धाhttp://www.blogger.com/profile/12385587047051609288noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-19791391.post-55112084913149212852008-05-21T10:21:00.003+05:302011-07-24T21:00:17.932+05:30<strong>१६ मे २००२.</strong><br /><span style="font-size:+0;"></span><br />१३ मेला नागपूर गाठलं आम्ही. तब्बल चार तास लेट झालेली फ़्लाईट. नागपूरला उन्हाळा मी म्हणत होता. तिथे शिशिरच्या आत्यांकडे उतरलो. विश्रांती, जेवण, थोड्याफार गप्पा... सकाळी तरी लौकरच जाग आली. कुठल्यातरी ट्रॅव्हल्सची बस, सीट्स अडचणीच्या! माझ्या कपाळावरची आठी पाहून शिशिर म्हणाला, ' अगं, थोड्याशा अंतराचा तर प्रवास आहे. चालवून घे आता. ' हा लगोलग टुणकीला जायचा हट्ट खरंतर माझाच, त्यामुळे उगीच तक्रार करण्यात काही अर्थ नव्हता.<br /><span style="font-size:+0;"></span><br />खिडकीतून मुकाट बाहेर बघत राहिले. सगळीकडे जाणवणारा रखरखाट. कधी एकदा शेगाव येतं असं झालेलं. तिथून पुढेही प्रवास होताच!<br />' आपण कुणाकडे राहणार आहोत टुणकीला? ' हा प्रश्न विचारायचं मला आत्ता सुचत होतं.<br />' आत्याने दिलाय एकांचा पत्ता. इनामदारांच्याच नात्यात आहेत म्हणे! त्यांच्याकडे जाऊया. आत्याची ओळख आहे; नाही म्हणायचे नाहीत. '<br /><span style="font-size:+0;"></span><br />शेगावला पोचलो. बस स्टॅंडवर चौकशी सुरु केली; टुणकीला जाणार्‍या बसची. बराच वेळ काही माहितीच मिळेना. उन्हाने जीव कासावीस व्हायला लागला. शिशिर इतर काही व्यवस्था होतेय का बघायला स्टॅंडबाहेर गेलेला; तो येण्याची वाट बघत तिथेच एका बाकावर टेकले.<br /><span style="font-size:+0;"></span><br />आजूबाजूला टिपिकल वातावरण... येऊन लागणार्‍या, लागलेल्या, निघणार्‍या बसेस, बस लागल्यावरची लोकांची झुंबड, तर्‍हेतर्‍हेचे आवाज, उन्हाने त्रस्त होऊन किंचाळून रडणारी लहान बाळं... त्यांना त्रासलेल्या त्यांच्या आया... दूरवर खाद्यपदार्थांचा स्टॉल दिसत होता, पण मला काही खावंसंच वाटत नव्हतं. मनात मधून मधून रमेच्या कथेचाच विचार.. का गेली असेल सती ती? भाग पाडलं असेल का तिला कुणी? ही कथा मी आधी कधीच ऐकलेली नव्हती आईंकडून. नेमकी ती त्यांना आत्ता का आठवावी? आणि तिचा तो आशीर्वाद, तिचा कोप वगैरे गोष्टी खर्‍या असतील का? किती वेळ मी तशीच विचार करत बसून राहिले; कुणास ठाऊक!<br /><span style="font-size:+0;"></span><br />शिशिरने मला हलवलं तेव्हाच तंद्री मोडली माझी.<br />' काय रे? '<br />' बसचं माहीत नाही, पण एक गाडी जातेय टुणकीला. त्या ड्रायव्हरला पटवलंय मी. टुणकीत आपण ज्यांच्याकडे जाणार आहोत, त्यांना ओळखतो म्हटला तो. चल आता. ' मला जरा भीतीच वाटली.<br /><span style="font-size:+0;"></span><br />अनोळखी मुलूख, आणि हा कुणावरही विश्वास ठेवून कसा काय तयार होतो. रस्त्यात काही केलं म्हणजे? माझ्या चेहर्‍यावरचे भाव शिशिरला वाचता आले असावेत.<br />' चल गं, काही होत नाही. इथे बसून वैतागण्यापेक्षा निघालेलं बरं... किती वेळ लागेल बस मिळायला देव जाणे... ' तो त्रासलेला दिसत होता.<br /><span style="font-size:+0;"></span><br />मी बॅगा उचलून निमूटपणे त्याच्यासोबत चालू लागले. शिशिरमध्ये कधीकधी मला माझ्या बाबांच्या स्वभावाचाच भास होतो. बेधडक निर्णय घेण्याची वृत्ती.. भीती, काळजी हे शब्दच शब्दकोशात नसावेत बहुधा. बाहेर एका झाडाखाली एक जुनाट जीप उभी होती. दोन्ही बाजूंना दारं नसलेली, जुन्या स्टाईलची जीप!<br /><br />' सामान मागे टाकू का? ' शिशिरने त्याला विचारलं. त्याने काही न बोलता होकारार्थी मान हलवली. सामान टाकून आम्ही आत चढून बसलो. शिशिर ड्रायव्हरशेजारी बसला अर्थातच! धुरळा उडवत जीप धावू लागली. मागे वळून शिशिरने विचारलं, 'Comfortable?' मी हो / नाही च्या मध्ये मान हलवली.<br /><br />' शिशिर, आपलं बोलणंच झालं नाही ह्याबद्दल फारसं... तुला काय वाटतंय ह्या सतीच्या कथेबद्दल? '<br />' काहीच नाही. ' तो सहजपणे म्हणाला. ' आई गेल्यावर तू बरीच अस्वस्थ होतीस, आईने तुला सांगितलेली तिची शेवटची इच्छा तू पूर्ण करायची तयारी दाखवलीस, आणि अनायासे जमतही होतं, म्हणून मी ह्या ट्रिपला हो म्हटलं इतकंच! बाकी ह्या सतीच्या कथेबद्दल म्हणशील तर मला आधी कधी आईने ती सांगितल्याचं आठवत नाही. बहुधा बाबांनी आईला हे असलं काही मला सांगायला मना केलं असावं. त्यांचा तर असल्या गोष्टींवर अजिबातच विश्वास नव्हता. किंबहुना अशा गोष्टींची त्यांना काहीशी चीडच! '<br /><br />' पण आईही नव्हत्या ना अंधश्रद्ध! '<br />' खरंय.. नव्हती खरंतर! मग या एकाच बाबतीत असं का व्हावं, माहीत नाही... ' मी बाहेर बघत राहिले.<br /><span style="font-size:+0;"></span><br />एक कुठलंतरी छोटं गाव लागलं. उन्हानं सगळेच व्यवहार जवळपास थंडावलेले. तुरळक लोक दिसत होते. जीपमध्ये आम्ही तिघे गप्पच बसलेलो! ड्रायव्हरलोक बर्‍यापैकी बोलके असतात, हा आमचा नेहमीचा अनुभव. गेल्या वर्षी नैनिताल ते कौसानी प्रवासात आमच्या ड्रायव्हरने त्याच्या गावातल्या एका शापित हवेलीची कथा आम्हाला अगदी रंगवून रंगवून सांगितलेली.... हा मात्र अगदी शांतपणे गाडी चालवत होता.<br /><br />' अजून किती वेळ लागेल म्हणे? ' त्या शांततेचा भंगच करायचा या इराद्याने मी प्रश्न विचारला.<br />' अजून तरी दीड तास... ' एवढंच त्रोटक उत्तर देऊन तो पुन्हा गप्प झाला.<br /><span style="font-size:+0;"></span><br />सीटच्या पाठीवर डोकं टेकून मी डोळे मिटून घेतले. पेंग यायला लागली होतीच! किती वेळ असा गेला कोण जाणे! आणि मला ते स्वप्न पडलं.<br />हिरवी साडी नेसलेली एक बाई, अतिशय देखणी, जेमतेम तिशी पस्तिशीतली असावी, केसांचा अंबाडा, सगळे सौभाग्यालंकार घातलेले. चेहरा मात्र निर्विकार, भावहीन. माझ्याकडे रोखून पाहतेय असं वाटायला लागलं. मी दचकूनच जागी झाले. घामाने चिंब झाले होते.<br /><br />' सुधा?आर यू ओके? ' शिशिरचं लक्ष गेलंच माझ्याकडे. अजून एका लहान गावात गाडी थांबलेली.<br /><br />' काही नाही... काही नाही. मी बरी आहे. तहान लागलीय. कुठे जरा एखादी बिसलेरीची बाटली, एखादं कोल्ड ड्रिंक मिळालं तर बघतोस का? ' मी त्याला स्वप्नाबद्दल काहीच बोलले नाही.<br />' बाय द वे, हे गाव कुठलं? ' मी काहीतरी विचारायचं म्हणून विचारलं, ' आणि तो ड्रायव्हर कुठेय? '<br />' वरवट बकाल का काहीतरी आहे. त्याला शेतीचं काही सामान घ्यायचंय ते आणायला तो गेलाय. ' शिशिर उतरून पाणी आणायला गेला आणि त्या स्वप्नाचा विचार करत मी गाडीत तशीच बसून राहिले.<br /><span style="font-size:+0;"></span><br /><strong>क्रमशः </strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/19791391-5511208491314921285?l=shraz-own.blogspot.com' alt='' /></div>श्रद्धाhttp://www.blogger.com/profile/12385587047051609288noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-19791391.post-71055516201391331802008-05-20T11:48:00.003+05:302011-07-24T21:00:44.089+05:30<strong>१५ मे २००२.</strong><br /><span style="font-size:+0;"></span><br />गेल्या तीन दिवसांत केलेला प्रवास.<br />हैद्राबाद - नागपूर - शेगाव - बरीच नावही न आठवणारी गावं - टुणकी.<br /><span style="font-size:+0;"></span><br />नक्की कशासाठी? आत्ता यावेळी डायरीदेखील लिहावीशी वाटत नाहीय, थकलेय खूप.... पण आधीच खंड पडलाय महिनाभराचा. मनावर कायमचा ठसा उमटवणार्‍या बर्‍याच घटना घडल्यात गेल्या महिनाभरात... पंधरवडा झाला, शिशिरच्या आई जाऊन! गेले तीन वर्षं डायबेटिस पाठी लागला होता... ' आता कंटाळा आला ' म्हणत होत्या, औषधं.. पथ्यं! थकल्या होत्या आताशा! डायलिसीस चालू झालं दोन महिन्यांआधी तशा आणिकच मलूल दिसायच्या!<br /><span style="font-size:+0;"></span><br />एप्रिलमध्ये तब्येत जरा जास्त बिघडली तशी आम्ही दाखल केलं हॉस्पिटलमध्ये. माझ्या मागे चक्रच लागलं. ' घर, हॉस्पिटल, नोकरी, घर ' . त्या म्हणायच्या वारंवार ' तुला त्रास होतोय नं... संपावं हे एकदाचं... कायमचं! ' मी ओठ गच्च आवळून रडं परतवायचे.<br />' तुमचा कसा त्रास होईल, आई? ' हॉस्पिटलमध्येच गेल्या त्या.. दाखल केल्यापासून दोन आठवड्यांनी! जायच्या आदल्या दिवशी मला जवळ बसवून घेतलं,<br /><br />" सुधा, एक काम करशील का गं माझं? तेवढी एकच गोष्ट काही शेवटपर्यंत माझ्याकडून झाली नाही, ती तू तरी पुरी कर. "<br />' काय? ' म्हणून विचारलं तशी म्हणाल्या,<br /><br />" तुला मी सांगितलंय बघ... आपलं मूळ गाव टुणकी. ( तशाही परिस्थितीत ते नाव ऐकून मला हसू आलं.) आपल्या घराण्याचा मूळपुरुष तिथला. तिथून मग शाखा उपशाखांनी विस्तारत गेलं इनामदार घराणं.. त्याबद्दल बोलायला मला वेळ पुरेसा नाही. मुद्द्याचं तेवढं सांगते. त्या मूळपुरुषापासूनच्या चौथ्या पिढीतली, राघोजी इनामदारांची पत्नी, रमा, त्यांच्या मृत्यूनंतर सती गेली. तिचं तुळशीवृंदावन आणि देऊळ अजूनही टुणकीत आहे. माझ्या सासूबाईंपर्यंतच्या पिढीतल्या इनामदारांच्या सुना नेमानं तिथं जाऊन दर्शन घ्यायच्या, सतीचा आशीर्वाद घ्यायच्या. तिनं सती जाताना वर दिला होता म्हणे, इनामदारांच्या घरातल्या मुली आणि सुनांना तिच्या आशीर्वादाने कधीही अपत्यसुखाच्या बाबतीत कुठलाही त्रास होणार नाही. लग्नानंतर मी आणि हे लगोलग परदेशीच गेलो. शिशिरचा जन्म भारताबाहेरचाच! तेव्हा काही रमेच्या दर्शनाला जाणं झालं नाही.<br /><span style="font-size:+0;"></span><br />शिशिरच्या जन्मानंतर मला तब्बल दहा वर्षांनी पुन्हा दिवस राहिले. वय वाढलं होतंच. मला भयंकर त्रास व्हायला लागला. तुझा विश्वास नाही तरी सांगते, मला स्वप्नं पडायची. हिरवी साडी नेसलेली सवाष्ण बाई यायची सतत स्वप्नात... बोलायची काही नाही, माझ्याकडं रोखून बघत राहायची. माझा त्रास वाढायला लागला.... " त्यांना बोलता बोलता धाप लागली. मी चटकन पाणी दिलं त्यांना.<br />थोड्या वेळाने पुन्हा त्या बोलू लागल्या.<br />" गेलं ते बाळ शेवटी. मुलगी होती गं! पण तासभरदेखील नाही जगली. ह्यांना अखेरपर्यंत पटलं नाही, पण रमा कोपली होती माझ्यावर. मी माझं कर्तव्य केलं नाही. तिच्या दर्शनाला गेले नाही. सुधा, माझं एवढं ऐक. तू तरी लौकरात लौकर तिथे जाऊन ये. माझ्यावतीनं माफी माग रमेची. तुझा संसार नुकताच सुरु झालाय गं. हे असले त्रास तुझ्या, शिशिरच्या वाट्याला नकोत. जाशील ना? "<br />काही न सुचून मी त्यांच्याकडं बघत राहिले तशी पुन्हा म्हणाल्या, " जाशील ना? " मी तात्काळ होकार दिला.<br />दुसर्‍या दिवशी त्या गेल्या. सगळ्या त्रासातून सुटका झाल्याचं समाधान त्यांच्या चेहर्‍यावर होतं.<br /><span style="font-size:+0;"></span><br />माझ्या मनात सारखं त्यांनी सांगितलेलंच! आई अंधश्रद्ध नव्हत्या. पण मग ती स्वप्नं, त्या स्वप्नांतली ती सवाष्ण बाई ( रमा?), त्यांचं दुसरं बाळ दगावणं... सतीचा कोप? की केवळ कल्पना? आईंना मुलीची हौस होती. पण ती हाती लागली नाही म्हणून सतीच्या कथेवर विश्वास बसला असावा का त्यांचा? मनात विचारांचं चक्र फिरत राहिलं. तेरावं झाल्यावर मी शिशिरशी बोलले या संदर्भात. माझे आई बाबाही आले होते तेव्हा! ते काहीसे चकितच झाले.<br />" सुधा, जाणार आहेस का खरंच? लहानपणापासून ओळखतोय तुला. अशा गोष्टींवर तुझा विश्वास नाही हे माहीत नाही का मला? तरीही... "<br />" तरीही बाबा, शिशिरच्या आईंची इच्छा होती. माझा विश्वास नसला तरी... त्यांच्या इच्छेपायी जावंसं वाटतंय. बाकी काही नाही. "<br />" विश्वास माझाही नाही.. " शिशिर संभाषणात भाग घेत म्हणाला. " आणि आत्ताच जायला हवं असंही नाही. पुढे कधीतरी पाहता येईल. "<br />" पुढे नको.... सध्या आपल्या ऑफिसमध्ये तसंही काम कमीच आहे. सुट्टीही आहे. जायचं तर आत्ताच जाता येईल. "<br />" ठीक आहे. मी बुकिंग वगैरेचं बघतो. " असं म्हणून तो आत निघून गेला. बाहेरच्या खोलीत मी, आई, बाबा एवढेच उरलो.<br />" सुधा, काय हे? " बाबांचा स्वर काहीसा नाराजीचाच! " तुला लहानपणापासून शिकवलेलं सगळं व्यर्थच का? "<br />" तसं नाही बाबा... पण त्यांनी अगदी अखेरच्या क्षणी, माझ्यावरच्या विश्वासाने मला हे करायला सांगितलंय. मी गेले नाही तर काय होईल? त्या आता नाहीत मला जाब विचारायला, हे खरं आणि शिशिरदेखील मला ' हे का केलं नाहीस? ' असा जाब विचारणार नाही हेही खरं... But my conscience is not allowing me to do so."<br /><span style="font-size:+0;"></span><br />बाबांना ते पटलं बहुधा. विषय बंदच झाला मग इतरांच्या लेखी! माझ्या मनात मात्र चालू होता. सतत... ... आता झोप अनावर होतेय. झोपावं. डायरी उद्याच लिहावी मग.<br /><span style="font-size:+0;"></span><br /><strong>क्रमशः </strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/19791391-7105551620139133180?l=shraz-own.blogspot.com' alt='' /></div>श्रद्धाhttp://www.blogger.com/profile/12385587047051609288noreply@blogger.com3tag:blogger.com,1999:blog-19791391.post-52454971226483871732008-04-11T11:19:00.002+05:302008-04-11T11:40:45.868+05:30रात्रीचे साडे अकरा झाले असावेत. वहिनी अजून ग्लानीतच होत्या. त्यांच्या मनावर कुठल्यातरी गोष्टीचा प्रचंड ताण जाणवत होता. पण एवढा ताण कशाचा? सुमावन्संच्या मृत्यूचा? पन्नास वर्षांपूर्वी म्हणजे ऐन तारुण्यात सुमावन्सं वारल्या असणार. कशाने?<br />" जान्हवी, पाणी देतेस थोडं? " वहिनींनी मारलेल्या हाकेने मी दचकले. उठून त्यांना पाणी नेऊन दिलं. वहिनींचे डोळे पाणावले होते.<br />" पोरी, उगाच माझ्यापायी तुला इतका त्रास.... " त्या पुढे बोलू पाहत होत्या पण मी त्यांना अडवलं.<br />" वहिनी जेवता का थोडं? शारदा काकू ( हे मला माळी काकांनी सांगितलं होतं... त्या जहागिरदारांच्या स्वयंपाकीण बाई होत्या.) येऊन करून गेल्यात सगळं. "<br />" तू जेवलीस? " खरं तर त्या सगळ्या विचित्र वातावरणात मला जेवणदेखील गेलं नव्हतं. भूकदेखील मरून गेली होती पण वहिनींना बरं वाटावं म्हणून मी होकारार्थी मान डोलावली.<br /><br />" मला भूक नाहीये गं. मी थोड्या वेळाने दूध घेईन. सुमावन्स जेवल्या का? " मला पुन्हा अस्वस्थ वाटायला लागलं. काय बोलावं सुचेना.<br />" .... तुला मी विक्षिप्त, डोक्यावर परिणाम झालेली वाटत असेन नं? " वहिनी एकदम उद्गारल्या.<br /><br />" सगळे असंच समजतात. माझी मुलं, इथले नोकर, डॉक्टर.... सगळेच! पण सुमावन्सं अजून इथे वावरताहेत हे सत्य आहे. या घरातून मी कुठे बाहेर जाऊ शकत नाही कारण त्यांनी.... त्यांनी मला रोखलंय. त्या मला इथून जाऊ देणार नाहीत. कारण त्यांच्या आत्महत्येला मी जबाबदार आहे.... त्याचीच शिक्षा..... " वहिनींना बोलता बोलता दम लागला. माझं डोकं सुन्न झालं होतं. वहिनींची वाक्यं माझ्या मेंदूपर्यंत पोचत नव्हती. सुमावन्संनी आत्महत्या केली होती? आणि वहिनी म्हणत असतील ते खरं असेल तर त्यांचा आत्मा????? देवा रे... कुठून मला बुद्धी दिलीस हे घर बघायला यायची? माझा काय संबंध या सगळ्यांशी? कोण कुठल्या वहिनी आणि त्या त्यांच्या सुमावन्सं.... मरू दे. मी एक क्षणही इथं थांबणार नाही. मला अंधाराची भीती वाटत नव्हतीच. रिक्षा घेतली तर पंधरा मिनिटांत गेस्ट हाउसवर पोचेन, अशा विचारांच्या तिरीमिरीत मी एकदम उठले.<br /><span class=""></span><br />वहिनी श्रांत होऊन उशीला पाठ लावून डोळे मिटून बसल्या होत्या. त्यांच्या त्या करूण चेहर्‍याकडे मला बघवेना. मी निघून जायचा विचार रद्द केला. याचं दुसरं कारण की, पन्नास वर्षांपूर्वी घडलेल्या गोष्टींबद्दलचं कुतुहल मला अडवत होतं. मी वहिनींजवळ जाऊन बसले. माझी उत्सुकता जाणूनच की काय त्यांनी बोलायला सुरुवात केली.<br /><br />" .... अवघी वीस वर्षांची होते मी या घरात लग्न होऊन आले तेव्हा. जहागिरदारांचं घराणं नावाजलेलं होतं. सासरे या भागातले नावाजलेले जमीनदार. भरपूर शेती, वाडवडलांची गडगंज संपत्ती... कशाला कशाला म्हणून काही कमी नव्हती.<br />सासर्‍यांना ही दोनच मुलं... आमचे हे आणि त्याहून धाकट्या सुमावन्सं.<br />जहागिरदारांच्या तीन पिढ्यांतली एकटी मुलगी म्हणून सुमावन्संना फ़ुलासारखं जपायचे. घरचं वैभव, सुंदर रूप, जोडीला हे घरचे लाड... सुमावन्सं अहंकारी झाल्या नसत्या तर नवल! सगळ्या घरावर त्यांची अनिर्बंध सत्ता होती. प्रत्येकाला त्यांचा हुकूम मानावा लागे. अगदी मलासुद्धा. सुमावन्सं माझ्याहून दोन वर्षांनी लहान.. मला राग राग यायचा त्यांचा. आपण का म्हणून यांचं ऐकायचं असं वाटायचं. पण तक्रार करायची सोय नव्हती. घरात सुमावन्संच्या विरुद्ध ब्र काढलेला देखील खपत नसे.<br />हळू हळू सुमावन्संविषयीची चीड वाढत गेली मनात....<br /><span class=""></span><br />मी वाट पहात होते; त्यांना कशा रीतीने माझ्यासमोर नमवता येईल याची.... अखेर ती संधी एकदा मला मिळाली.<br />एका संध्याकाळी उशिरा बागेतली चमेलीची फ़ुलं काढून आणायला सासूबाईंनी सांगितली म्हणून मी तिकडे गेले. तेव्हा लगतच्या आंब्याच्या झाडापाशी उभं राहून कोणीतरी बोलतंय असं मला वाटलं.<br />....त्या सुमावन्सं होत्या. आणि त्यांच्यासोबत एक तरुण उभा होता. सुमावन्संचं प्रेम होतं त्याच्यावर. दोघं लग्नही करणार होते म्हणे! पण ते त्या काळी तरी शक्य नव्हतं. तो मुलगा रघुनाथ परजातीचा होता. सासरे किंवा हे कोणीही सुमावन्संना हे लग्न करू दिलं नसतं.<br /><br />" वहिनी, तुझ्या पाया पडते. घरात कोणाला हे सांगू नकोस गं. कळलं तर ती लोक जीव घेतील माझा.... " नेहमी स्वतःच्या तोर्‍यात वावरणार्‍या सुमावन्सं आज माझ्यापुढे अगदी लाचार झाल्या होत्या. मी.. मला काहीच सुचत नव्हतं. डावात चाचपडत असताना एकदम हुकमाचा एक्का हाती यावा तसं झालं. आता सुमावन्संना माझ्यापुढे नमून राहावं लागणार होतं. ...त्यानंतर सुमावन्संनी माझ्यावर हुकूम गाजवणं थांबवलं. त्या माझ्याशी फ़ारशा बोलतही नसत. त्यांना लग्नाची चिंता लागून राहिली असावी. त्यामुळे दिवसरात्र आपल्या खोलीत त्या बसून राहायच्या.<br /><br />एक दिवस सासूबाईंनी दिलेली काहीतरी वस्तू मी त्यांच्या खोलीत ठेवायला गेले; तेव्हा त्या मूकपणे रडत होत्या. मला एकाएकी त्यांची दया आली. मी जाऊन त्यांच्या पाठीवर मायेने हात ठेवला.<br />" वन्सं, काय हो काय झालं? " उत्तरादाखल त्यांनी माझ्याकडे नुसतं नजर उचलून पाहिलं. किती असहाय्य दिसल्या त्या तेव्हा.<br />माझ्या मनात एकाएकी काहीतरी आलं. " वन्सं, हे किंवा मामंजी इतकंच काय सासूबाईदेखील तुम्हाला त्या मुलाशी लग्न करू द्यायच्या नाहीत. तुम्ही त्याचा विचार सोडून द्या वन्सं. "<br />वन्संनी एकदम चवताळून माझ्याकडे पाहिलं. माझी तशी फारशी चूक नव्हती. एका पारंपारिक कुटुंबात वाढलेली मुलगी मी. मला घराच्या उंबरठ्यापलिकडंच जगदेखील ठाऊक नव्हतं. आई वडील मोठे भाऊ यांच्यासमोर तोंडदेखील न उघडणारी मी; वन्संना तोंड द्याव्या लागणार्‍या संकटांची कल्पना करून खरोखर हादरले होते.<br />" वहिनीऽऽऽ... " सुमावन्सं कडाडल्या. " तुम्हाला काय कारण आहे माझ्या खासगी बाबींत सल्ले द्यायचं. तो सर्वस्वी माझा प्रश्न आहे आणि मी बघेन तो कसा सोडवायचा ते. तुझ्यासारख्या अडाणी बाईने त्यात लक्ष घालायचं काम नाही. " वन्संचे शब्द मला चरचरून झोंबले. न जाणो कुठून माझ्यातदेखील बोलण्याचं बळ आलं.<br />" वन्सं, तुमच्या या प्रकरणाबद्दल मी घरात बोलले तर काय होईल माहितेय नं? " माझा आवाज माझ्या नकळत खुनशी झाला होता. वन्सं एकदम चपापल्या.<br />" खबरदार वहिनी... याबद्दल एक शब्दही कुठं बोलतात तर. कुठून त्यादिवशी तुमच्या दृष्टीस पडले असं झालंय मला. की पाळत ठेवूनच होतात माझ्यावर देव जाणे! " सुमावन्संच्या आधीच्या स्वभावाने उसळी घेतली होती.<br />" अस्सं... मग मी देखील दाखवून देईन तुम्हाला... मी काय करू शकते ते. " मी रागाने धुमसत त्या खोलीबाहेर पडले. माझ्या मनात कसंही करून आता हे घरच्यांच्या कानावर घालणं हा एकच गोष्ट होती. त्या गोष्टीच्या भल्याबुर्‍या परिणामांचा विचार करायला माझं चित्त थार्‍यावर होतंच कुठे?<br /><span class=""></span><br />त्याच रात्री हे ऑफ़िसातून परत आल्यावर मी ते सारं त्यांच्या कानावर घातलं. .... जहागिरदारांच्या घरावर जणू वीज कोसळली. कितीही लाडक्या असल्या तरी सुमावन्संना या एका बाबतीत कुणीही ऐकणार नव्हतं. मामंजी संतापले. वन्संना त्यांनी त्याच खोलीत कोंडून घातलं.<br />रोज त्यांना जेवण खाण, लागलं सवरलं त्याच खोलीत नेऊन दिलं जायचं. सासूबाई आणि ह्यांनीदेखील त्यांच्याशी बोलणं टाकलं. इकडे माझा जीव तुटत होता. अजाणता मी केवढी मोठी चूक करून बसले होते याची जाणीव मला दुसर्‍या दिवशी वन्संचा चेहरा पाहताच झाली. मी त्यांचं जेवण घेऊन त्यांच्या खोलीत गेले.<br />" वन्सं जेवता ना? " मी भीत भीत विचारलं. ताडकन नजर वर करून त्यांनी माझ्याकडे बघितलं. बोलल्या काही नाहीत. पण मी उभ्या उभ्या गारठले. काय नव्हतं त्या नजरेत... राग, तिरस्कार, अश्रू, दुःख, निराशा, असहायता..... मी त्यांचे पाय पकडले.<br />" वन्सं माफ करा हो.... माफ करा मला. मी चुकले हो वन्सं... विचार नाही केला तुमचं काय होईल याचा. " " जाऊ दे वहिनी.. हेच होतं नशिबी माझ्या. त्यात तुमचं तरी काय चुकलं? " कुठेतरी शून्यात बघत त्या भकास आवाजात म्हणाल्या.<br /><span class=""></span><br />दिवसेंदिवस त्या खंगायला लागल्या. जेवेनात. राग, मारणं, समजूत सगळे उपाय थकले. सार्‍या घरावर या गोष्टीचं सावट होतं अहोरात्र. आधीचा आनंद जणू लोपलाच! ..... त्याही दिवशी रात्री मी वन्संचं जेवण घेऊन त्यांच्या खोलीत गेले. सासूबाई आणि मामंजी गावाला गेले होते. हे बाहेर बैठकीच्या खोलीत कुणाशीतरी बोलत बसले होते.<br />मी खोलीची कडी काढून आत शिरताक्षणी वन्संनी मला एक जबरदस्त हिसडा दिला आणि त्या गच्चीकडे धावल्या. मीही कशीबशी उठून त्यांच्यामागोमाग धावले. वन्सं कमानीकडे जात होत्या. मला एका क्षणात लख्खकन कारण उमजलं. मी जिवाच्या आकांताने त्यांना हाका घालू लागले, थांबायला विनवू लागले. पण त्या आपल्या निश्चयापासून ढळल्या नाहीत.<br />कमानीपासच्या गच्चीच्या कठड्यावरून स्वतःला खाली झोकून देण्याआधी त्या गर्रकन वळल्या आणि मला म्हटल्या.... " मला या घरातून जाऊ दिलं नाहीस. तुलादेखील या घरातून कधीच बाहेर जाता येणार नाही. " बस्स! त्यांनी आपलं आयुष्य संपवलं.<br /><br />...... यानंतर जवळ जवळ दहा वर्षं लोटली. जहागिरदारांनी सुमावन्संवर केलेल्या अन्यायाची पुरेपूर किंमत चुकवली. सासूबाई लाडक्या लेकीच्या दुःखाने झुरून झुरून वारल्या. मामंजींनी तेव्हापासून स्वतःला अहोरात्र देवपूजेत गुंतवून घेतलं. कुणाशीच बोलेना झाले. दिवसरात्र सुमावन्संसाठी रडत राहिले. हेदेखील सुमावन्संच्या मृत्यूचं दुःख आयुष्यभर वागवतच जगायला लागले.<br />काही वर्षांनी ह्यांची बदली नागपूरला झाली. मी आनंदले. नवीन जागी नवं आयुष्य सुरु करायचं म्हणून खूश झाले. या शापित वास्तूतून अखेर माझी, माझ्या कुटुंबाची सुटका होणार होती. आमचा जायचा दिवस जवळ येत होता. सामानाची बांधाबांध सुरु होती. तेवढ्यात ते अघटित घडलं आणि केवळ.. केवळ मलाच जाणवलं.... " वहिनी क्षणभर थांबल्या.<br /><br />" <em>........सुमावन्सं परतल्या होत्या.</em><br /><br />.... माझी वाट त्यांनी अडवून धरली. मी नागपूरला जाऊ शकले नाही. त्यांनी म्हटलं होतं तसं मी कधीच या घरातून जाऊ शकले नाही. त्यांचं आयुष्य मी उध्वस्त केलं. मला शिक्षा भोगणं भाग आहे. डॉक्टर्स म्हणतात त्या guilt complex मुळे मला असले भास होतात. ते खरं नाहीये, पोरी...<br />त्या आहेत. इथेच आहेत. माझ्यावर पहारा ठेवून आहेत. ते माझं प्राक्तन आहे. " वहिनी बोलायच्या थांबल्या.<br />त्यांच्या थकलेल्या चेहर्‍याकडे पहाताना माझ्या मनात एकाच वेळी कणव आणि चीड दाटून आली. ही कसली शिक्षा आणि तीही अजाणतेपणी घडलेल्या चुकीपायी?<br /><br />.... सकाळचे सहा वाजायला आले होते. बाहेर हलके हलके उजाडायला लागलं होतं. माझ्या मनात काय आलं देव जाणे, मी एकदम वहिनींना हाताला धरून उभं केलं. आता या मन:स्थितीत त्या असताना त्यांना बंगल्याबाहेर काढलं तर? त्या बंगल्याबाहेर त्या जाऊ शकतात हे त्यांना स्वत:बरोबर बाहेर नेऊन पटवून दिलं तर? मला मानसशास्त्रातलं काही कळत नव्हतं खरंतर पण आत्तातरी जे मी करतेय ते बरोबर आहे, असं कुठेतरी वाटत होतं.<br /><br />" वहिनी, सोडा ती समजूत. तुम्हाला इथे राहून अशा पद्धतीने घुसमटताना पाहू शकत नाहीये मी. चला... आत्ता, या क्षणी या जागेतून बाहेर पडा. चला, मी आहे तुमच्यासोबत. "<br /><span class=""></span><br />जवळ जवळ खेचतच मी त्यांना जिन्यावरून खाली आणलं. मुख्य दरवाजाकडे चालवलं. माझा इरादा पक्का होता. त्या गैरसमजातून मी त्यांना बाहेर काढणार होते. त्यांना त्या बंगल्यातून बाहेर काढणार होते. त्यांच्यासारख्या मोठ्या मनाच्या बाईने एका चुकीपायी आपलं संपूर्ण आयुष्य त्या घराशी जखडून घेऊन काढावं हे मला पटण्यासारखं नव्हतं. सुमावन्सं गेल्या होत्या, सुटल्या होत्या.... मात्र यांच्या कपाळी आयुष्यभराची वेदना, दुःखं लिहून गेल्या होत्या.<br /><span class=""></span><br />मी मुख्य दरवाजा उघडला. जोरात हवेचा झोत आत आला. वहिनींची चाल मंदावली. आणि त्या हवेच्या झोताने की काय देव जाणे, बैठकीच्या खोलीतला सुमावन्संचा भलाथोरला फोटो खाली कोसळला. काचेचा चक्काचूर होऊन इकडे तिकडे तुकडे उडाले. वहिनींचा जाता पाय उंबरठ्यातच अडला.<br /><span class=""></span><br />मी तेव्हापावेतो दरवाजाबाहेर पोचले होते. फोटो पडल्याचा आवाज झाल्यावर मी मागे वळले. वहिनी उंबरठ्याच्या आतच उभ्या होत्या. त्यांच्या चेहर्‍यावर काही वेगळेच भाव होते. त्यांनी एकवार मागे वळून त्या फोटोकडे बघितलं.<br />" बघ तुला सांगितलं होतं ना...... माझी त्या शापातून मुक्तता होणं नाही. मला जाता येणार नाही. " त्यांच्या चेहर्‍यावर एक चमत्कारिक हास्य होतं.<br /><span class=""></span><br />मला माहीत होतं; आता त्यांना खेचूनदेखील त्या वास्तूच्या बाहेर आणता येणार नाही. सुमावन्सं ते होऊ देणार नाहीत. त्या होत्या की नाहीत? ह्याची शहानिशा करायची माझ्यात ताकद उरली नव्हती. डोकं बधीर झालं होतं. त्या वळल्या आणि परतू लागल्या.<br /><span class=""></span><br />बाहेरच्या गार वार्‍यात मी कितीतरी वेळ गोठल्यासारखी तशीच उभी होते.<br /><span class=""></span><br /><strong>समाप्त </strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/19791391-5245497122648387173?l=shraz-own.blogspot.com' alt='' /></div>श्रद्धाhttp://www.blogger.com/profile/12385587047051609288noreply@blogger.com3tag:blogger.com,1999:blog-19791391.post-23202154432158709792008-04-11T11:12:00.002+05:302008-04-11T11:19:32.890+05:30" तुला बंगला बघायचाय? " बर्‍याच वेळानी त्या भानावर आल्यासारख्या म्हणाल्या. मला त्या बंगल्याबद्दल अतिशय कुतुहल निर्माण झालंच होतं नाहीतरी. मी लगेच उठले.<br />" चल.... " त्या म्हणाल्या. जुन्या हिंदी सिनेमात बघायला मिळायचा तसा रुंद जिना होता पहिल्या मजल्यावर जायला. मी कुतुहलाने इकडे तिकडे पाहत जिना चढू लागले.<br /><br />" ही माझ्या सासर्‍यांची खोली. " त्या डावीकडचा एक दरवाजा उघडत म्हणाल्या. अतिशय प्रशस्त खोली, त्यातच एका बाजूला देवघरदेखील होतं. " इथेच ते शेवटी शेवटी तासंतास पूजा करत राहायचे. खाली मोठं देवघर आहे, पण त्यांनी तिथे येणं सोडून दिलं.... त्यामुळे मग त्यांच्या खोलीतच बनवून द्यावं लागलं देवघर. " वहिनी टूरिस्ट गाईडच्या अलिप्ततेने सांगत होत्या.<br /><br />माझं त्या काय सांगताहेत त्याकडे तसं फ़ारसं लक्ष नव्हतं. औपचारिक हं, हं एवढंच म्हणताना माझी नजर मात्र आजूबाजूच्या गोष्टींवर भिरभिरत होती. जहागिरदारांचं ते वैभव बघताना मला दिपून जायला झालं होतं.<br />........... सगळ्यात शेवटी त्या एका बंद खोलीपाशी आल्या. मला वाटलं त्या उघडतील ती खोली. म्हणून मी उत्सुकतेने बघत राहिले. त्या हलकेच वळल्या आणि म्हणाल्या....<br />" ही त्यांची खोली.... सुमावन्सं. चल, जाऊ या. त्यांना डिस्टर्ब केलेलं चालणार नाही. " त्या मागे वळून चालू लागल्या.<br />" म्हणजे तुमच्यासोबत त्या राहतात इथे? चांगलं आहे तुम्हाला सोबत असते कुणाचीतरी.... "<br /><br />... त्या माझ्याकडे पाहून शांतपणे हसल्या. त्या मागे कसलातरी गूढ अर्थ आहे असं मला चटकन जाणवून गेलं. पण मी ते तितकंसं मनावर घेतलं नाही.<br /><span class=""></span><br />त्याच खोलीसमोर असलेला एक लहानसा जिना चढून आम्ही गच्चीवर गेलो. आता अंधार पडला होता बर्‍यापैकी. चंद्राच्या रुपेरी प्रकाशात गच्ची न्हाऊन निघाली होती. गच्चीच्या दुसर्‍या टोकाला कठड्यावर एक कमानीसारखा भाग होता. ती कमान त्या चंद्रप्रकाशात अतिशय लक्षवेधक दिसत होती. मंतरल्यासारखी मी तिच्या दिशेने चालू लागले.<br /><br />" थांऽऽऽऽब..... जाऊ नकोस.... तिकडे नको जाऊस... थांब.... माझं काही चुकलं असेल तर माफ कर.. पण थांब........... " मी गर्रकन मागे वळले.<br />वहिनींचा चेहर्‍यावरची भीती पाहिली आणि माझ्या अंगावर सरसरून काटा आला.<br /><br />" वहिनी?? "<br />" थांब गं जाऊ नकोस. " वहिनींच्या चेहर्‍यावरचे भाव वेगळेच होते.<br />" वहिनी.. मी फ़क्त ती कमान बघायची म्हणून.... " माझं वाक्य अर्धवटच राहिलं.<br />कसल्यातरी अनाकलनीय ताणामुळे वहिनी तिथेच बेशुद्ध होऊन कोसळल्या.<br /><br />" वहिनी... वहिनी उठा... उठा ना... " मी वेड्यासारखी त्यांना हलवू लागले.<br />सुमावन्सं!!! माझ्या डोक्यात एकदम ट्यूब पेटली. त्यांना बोलावून आणावं.<br /><br />" सुमावन्स... सुमावन्स... " मी दडादडा जिना उतरून त्या मजल्यावर आले. त्या बंद खोलीचं दार ठोठावलं जोरजोरात... कुणीही उत्तर दिलं नाही.<br />" कुणाला बोलावताय ताई? " मी दचकलेच. मागे जहागिरदारांचा माळी उभा होता.<br />" माळीकाका... वहिनी... वहिनी.. बेशुद्ध पडल्यात गच्चीवर.... सुमावन्स.... त्या का उघडत नाहीयेत दार? "<br /> " सुमावन्स दार उघडायच्या नाही ताई. त्यांना जाऊन पन्नास वर्षं होतील आता.... "<br /> " काऽऽऽय? " आता बेशुद्ध पडण्याची पाळी माझी होती खरं तर.... पण मी जिन्याच्या कठड्याला गच्च धरून कशी बशी उभी राहिले. सगळ्यात आधी वहिनींना मदतीची गरज होती.<br />.... माळीकाकांच्या मदतीने मी वहिनींना त्यांच्या रुममध्ये आणलं.. दहा एक मिनिटांतच त्या शुद्धीवर आल्या. तोपर्यंत माळीकाका जवळच्या एका डॉक्टरांना घेऊन आले होते. ते डॉक्टर त्यांच्या परिचयातले असावेत.<br />" वहिनी... सुमा नाहीये आता. कधी येणारही नाही. " ते त्यांच्याकडे बघत अतिशय आश्वासक आवाजात म्हणाले.<br />मग माझ्याकडे वळून त्यांनी विचारलं... " तुम्ही पेईंग गेस्ट म्हणून राहणार आहात का इथं? "<br />" नाही अजून काही नक्की नाही. का? "<br />" मी तुम्हाला एक विनंती करू का? किमान आजची रात्र तुम्ही वहिनींजवळ राहू शकाल का? "<br />" अं हो... राहीन की! त्यात काय? " मी चटकन बोलून गेले खरी...<br />पण मला एकदम सुमावन्संचा प्रकार आठवला आणि मला तिथून एकदम पळून जावंस वाटायला लागलं. <strong>क्रमशः</strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/19791391-2320215443215870979?l=shraz-own.blogspot.com' alt='' /></div>श्रद्धाhttp://www.blogger.com/profile/12385587047051609288noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-19791391.post-62801033669418683072008-04-10T15:39:00.001+05:302008-04-10T15:43:14.844+05:30जसं नीट निरीक्षण केलं तसं हळूहळू लक्षात यायला लागलं. दुरून देखणा भासणारा तो बंगला बहुधा निगराणीअभावी आपलं सौंदर्य हरवत चालला होता. बाहेरचं फ़ाटक त्याची साक्ष द्यायला पुरेसं होतं. पूर्वी त्यावरच्या नाजूक नक्षीमुळे ते खरंच दृष्ट लागेलसं दिसत असणार. पण आता मात्र त्याची पार रया गेली होती. कुठे कुठे गंजही लागला होता. मी पुढे होऊन कडी उघडली. केवढ्यांदातरी करकरत ते फ़ाटक उघडलं. कदाचित त्या शांत परिसरामुळे मला तो आवाज जास्त दचकवणारा वाटला असेल.<br /><span class=""></span><br />आतमध्ये शिरले तेव्हा मला बागही नीट दिसली. झाडांच्या फ़ांद्यांची नीट छाटणी न केल्याने त्या बेसुमार आडव्यातिडव्या वाढल्या होत्या. डावीकडच्या बाजूला आधी प्रशस्त लॉन असावं. आता तिथे फ़क्त भरपूर गवत माजलं होतं. तिथेच एक म्हातारा माणूस लॉनच्या कडेला विटांचे तुकडे खोचून लावण्यात गर्क होता. जहागिरदारांचा माळी असावा. माझी चाहूल लागताच त्याने वर बघितलं.<br />" वहिनींना भेटायचंय का? " त्याने विचारलं तशी मी हो म्हणून मान डोलावली.<br /><span class=""></span><br />तो उठून लगबगीने आत निघून गेला. त्याच्यामागे जावं की नाही या गोंधळात काही न सुचून मी तिथेच उभी राहिले. पाचच मिनिटांत मला श्रीमती जहागिरदार येताना दिसल्या. साठीपलीकडचं वय असावं बहुधा.... मला वयाचा तेवढासा अंदाज आला नाही. पण चेहर्‍यावरून बर्‍यापैकी थकल्यासारख्या दिसत होत्या. मूळच्या खूप देखण्या असणार त्या... पण आता वयोमानापरत्वे किंवा बहुधा आयुष्यातल्या एकंदरच चढउतारांनी त्यांचं देखणेपण हिरावून घेतलं होतं. नकळत मी त्यांची तुलना त्यांच्या बंगल्याशीच केली. ते दोघं एकमेकांना शोभत होते खरे!<br />त्या जवळ येऊन प्रसन्न हसल्या.<br />" अगं काळजी वाटायला लागली होती मला तुझी! म्हटलं नवखं गाव, संध्याकाळची वेळ... रस्ता तर चुकली नाहीस ना? " त्यांचं ते अनौपचारिक बोलणं मला फ़ार सुखावून गेलं. त्यांच्या तेवढ्या साध्या वाक्यातूनही जिव्हाळा अगदी ओसंडून वाहत होता. काही माणसं जात्याच लाघवी असायचीच!<br />" आत बसूयात का? बाग बघतेयस ना कशी वाढलीय? देखभाल करणं नाही होत आताशा आणि पावसाळाभर बागेकडे बघणंदेखील नको झालेलं. यंदा पाऊस मात्र जबरदस्त झाला हं आमच्या गावात. ... हं अगं... काय सांगणार होते नी काय सुरु केलं बघ!<br />बागेत डास आहेत खूप. नाहीतर तिथे लॉनवर बसून छान गप्पा मारल्या असत्या तुझ्याशी. आणि हो, मला वहिनी म्हटलंस तरी चालेल. तेच नाव रुळलंय सगळ्यांच्या तोंडी. " वहिनी होत्या खूप बोलक्या.<br /><span class=""></span><br />आम्ही बोलत बोलत घरात येऊन पोहोचलो. घरात बाकी अजूनही लोक राहत असल्याच्या काही खुणा दिसत नव्हत्या. कशा राहत असतील त्या एकट्या? माझ्या चटकन मनात आलं.<br />जणू तो प्रश्न ओळखल्यासारख्या त्या शांत सुरात म्हणाल्या, " झाली आता सवय! मोठा मुलगा संजू तिकडे ऑस्ट्रेलियाला असतो, मधला जपान आणि मुलगी दूर दिल्लीला. बोलवत असतात सारखे; सोड ते गाव नि ये म्हणून! मला जाववत नाही गं... खरं म्हटलं तर मनाशी आणलं तरी जाता येणार नाही! " मी वहिनींकडे बघितलं. काहीसे उदास, दु : खी भाव! किती तरी वेळ त्या दूरवर कुठेतरी शून्यात नजर लावून बघत राहिल्या.<br />त्यांना पुन्हा बोलतं करावं म्हणून मी म्हणाले, " खरंय तुमचं... तुम्ही सांगितलं होतं फोनवर गेली कित्येक वर्षं या बंगल्यात, या गावात राहताय तुम्ही. एखादा परिसर इतका सवयीचा झाला की नाही सोडता येत माणसाला.... "<br />" तसं नाही पोरी... ही शिक्षा आहे मला! इथे नाही राहायचं म्हटलं तरी मला इथून बाहेर जाता येणार नाही. " वहिनींचे डोळे एकाएकी भरून आले.<br />छे.. हे काहीतरी भलतंच होत होतं. मी त्यांच्या कुठल्या जुन्या जखमेवरची खपली काढली मला समजेना. आई नाहीतरी म्हणतच असते, नको तिथे भोचकपणा करून स्वत : चं तत्वज्ञान पाजळायची सवयच आहे मला. खरं तर मला चार सहा महिन्यांसाठी कुठे तरी पेईंग गेस्ट म्हणून राहायचं होतं; त्यासाठी जागा शोधता शोधता मला जहागिरदारांच्या बंगल्याचा पत्ता लागला होता.<br />" वहिनी, मी काही भलतंच बोलून गेले असेन तर माफ़ करा. " मी कशीबशी म्हणाले. वहिनी फ़िकटशा हसल्या.<br />" नाही पोरी, तुझ्या बोलण्याचं काही नाही गं. वय झालं आता. आताशा अगदी बारीक कारण पुरतं बघ मन हळवं व्हायला. आठवणींचं इतकं ओझं झालंय, पेलवत नाही आता. " .... त्या पुन्हा गप्प झाल्या. त्यांचं माझ्याकडे लक्ष नव्हतं. दूर कुठेतरी बघत त्या स्वत : मध्येच हरवून गेल्या होत्या.<br /><span class=""></span><br />काय बघत असतील त्या? त्यांचा सोनेरी भूतकाळ.. त्या बंगल्याचं जुनं वैभव? त्यांनी पहिल्यांदा या वास्तूत पाऊल घातलं तो दिवस की आणखी काही? मी काही न सुचून गोंधळल्यासारखी त्यांच्याकडे बघत राहिले.<br /><span class=""></span><br /><strong>क्रमश : </strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/19791391-6280103366941868307?l=shraz-own.blogspot.com' alt='' /></div>श्रद्धाhttp://www.blogger.com/profile/12385587047051609288noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-19791391.post-55588359765694918062008-04-10T15:30:00.002+05:302008-04-10T15:35:21.914+05:30... संध्याकाळचे सहा. हिवाळा असल्यामुळे अंधार पडायला सुरुवात झाली होती. गाव तसं लहानसंच पण आता बर्‍यापैकी वाढायला लागलेलं.<br />मी अगदी लहानपणी इथे आले होते तेव्हाचं हे गाव मला अगदी अंधुक आठवत होतं. छोट्या छोट्या टेकड्यांनी बनलेला एक भाग आणि त्या पलिकडची रेल्वे लाईन ही या बाजूची गावसीमा. पलिकडे तेव्हा काही म्हणता काही वस्ती नव्हती. आता मात्र तो भाग अगदी गजबजल्या सारखा झालेला. बर्‍याच लोकांनी इकडे देखील सुंदर बंगले बांधले होते. अगदी कोणालाही तिथे राहायचा मोह व्हावा असा तो भाग सुंदर झाला होता. पण आठवतंय तेव्हापासून आदर्श कॉलनी ही इथली सुप्रसिद्ध वसाहत. अपार्टमेंट संस्कृती रुजायच्या आधी वसली असल्याने मुख्यत्वेकरून मोठे मोठे बंगले. विपुल जागेमुळे प्रत्येक बंगला प्रशस्त, देखणा, दूरवरूनही लक्ष वेधून घेणारा. आत्ताही जहागिरदारांचा बंगला शोधताना मला फ़ारशी अडचण झाली नाही.<br />.. आदर्श कॉलनीच्या सुरुवातीच्या, जणू येणार्‍यांच्या स्वागतासाठी उभारल्यासारख्या वाटणार्‍या, भव्य कमानीपाशी मी रिक्षा सोडली आणि पायी आत शिरले. दोन तीन गल्ल्या सोडून डावीकडे वळण घेतल्यावर मला तो स्पष्ट दिसला. आस्ते आस्ते कमी होणार्‍या संधिप्रकाशातही उठून दिसणारा पांढर्‍याशुभ्र रंगाचा... जवळपास तीन मजली वास्तू असावी ती. बाहेर बर्‍यापैकी उंच कंपाउंड होतं. आणि त्याच्यापाठीमागे गर्द हिरवी झाडी दिसत होती. ' एवढी बाग त्या कशी सांभाळत असतील देव जाणे? ' मी मनाशी म्हणाले.<br />श्रीमती जहागिरदारांशी आधी फ़ोनवर बोलणं झालंच होतं. मी घर बघायला यायचं म्हटल्यावर त्यांनी मला अगदी तपशीलवार पत्ता सांगितला आणि त्यानुसार मी इथवर अचूक येऊन पोचले होते. ' आदर्श कॉलनीत आलीस ना की तू बंगला चुकणं शक्यच नाही बघ. वाटलंच तर तू रिक्षावाल्याला देखील सांग. या भागातला असेल तर तो तुला अगदी फ़ाटकापाशी आणून सोडेल. " श्रीमती जहागिरदार मला फोनवर पत्ता सांगताना म्हणाल्या होत्या. ते अतिशय खरं होतं.<br />इतक्या सुंदर बंगल्याचा पत्ता या भागात तरी कोणी चुकू शकलं नसतं. दृष्ट लागण्यासारखी देखणी वास्तू होती ती... जहागिरदारांचा बंगला!<br /><span class=""></span><br />मी भारून गेल्यासारखी फ़ाटकापाशीच खिळून उभी राहिले.<br /><span class=""></span><br /><strong>क्रमश : </strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/19791391-5558835976569491806?l=shraz-own.blogspot.com' alt='' /></div>श्रद्धाhttp://www.blogger.com/profile/12385587047051609288noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-19791391.post-76542132819912312172008-03-20T15:44:00.002+05:302008-03-20T15:49:50.820+05:30'काही गोष्टी कधीच बदलत नाहीत'....<br /><br />शंकर पाटलांचं 'टारफुला' वाचताना ही गोष्ट अधिकाधिक ठळक होत जाते.<br /><br />टारफुला म्हणजे शेतात उगवणारं तण. त्याला काढून टाकलं की ते तेवढ्यापुरतं निघून जातं. पुन्हा नव्या जोमाने उगवतं. गावातली परिस्थिती काहीशी अशीच आहे. कधीकधी ती पूर्णपणे नियंत्रणात असलेली दिसते, पण नियंत्रित करणारी व्यक्ती बाजूला झाली की पुन्हा हा 'टारफुला' डोकं वर काढतो.<br /><br />गावच्या पाटलांचा (हृदयविकाराच्या झटक्याने?) अचानक मृत्यू होतो आणि गावाला तोलून धरणारा खांब गेल्यामुळे सगळंच डगमगायला लागतं.<br /><span class=""></span><br />गाव तसं आडबाजूचं, आजूबाजूच्या डोंगरातल्या घळयांमध्ये फरारी, तडीपार गुंडांना, दरोडेखोरांना निर्भयपणे लपू देणारं. गावातले गट तट, तालेवारांमधली भांडणं, गावातल्या या लोकांनी दरोडेखोर गुंडांची लागेल तशी मदत घेणं आणि त्यांना पोसणं... पाटील हे जाणून असतातच... भक्कमपणे सगळं सांभाळत असतात. आणि एक दिवस अचानक, सगळं काही सोडून, निपुत्रिक म्हणून जगातून निघून जातात.<br /><span class=""></span><br />गावची पाटिलकी आणि पाटलांची भलीथोरली, काळीशार जमीन... खेरीज पाटलाचा वाडा! सगळंच आता बेवारस झालेलं. लोकांच्या तोंडाला पाणी न सुटतं तर नवल. पाटलीणबाईंनी कुणाचं पोर दत्तक घ्यावं, यावरून गावात वातावरण बिघडू लागतं.<br />आबा कुलकर्णी पाटलाच्या जवळचे समजले जाणारे. आपलं काम इमानानं करणारे. पाटील जातात आणि त्यांचा आधारच जातो. गाव त्यांच्यानं सांभाळेनासा झालेला. त्यातच पाटलीणबाई वाडा सोडून माहेराला निघून जातात आणि आबा कुलकर्ण्यांची अवस्था अधिकच बिकट होत जाते. रोज घरी गड्यांचा पहारा नसेल तर त्यांना झोप लागेनाशी होते.<br />पाटलीणबाईंनी स्वतःच्या भावाच्या पोराला दत्तक घ्यायचं ठरवलेलं. गावात ही बातमी फुटलेली. आबा कुलकर्ण्यानं बाईंकडे दत्तकाचा विषय आधीच काढून गावातल्याच पोराला दत्तक घ्यायला लावायला हवं होतं, ही गावातल्या काही मंडळींची ठाम समजूत. बाई काय नि पाटील काय, कुलकर्ण्याच्या शब्दाबाहेर जाणार नाहीत, हे मनात ठसलेलं. आबांना त्रास व्हायला लागतो.<br /><span class=""></span><br />शंकर पाटलांनी पहिल्या भागात आबा कुलकर्ण्यांची सगळी घुसमट, भीती, गावातलं बिघडत जाणारं वातावरण शब्दांतून जिवंत केलं आहे. आबांची बायको... तीही नवर्‍यासोबत ताणाखाली जगतेय. तिची मनःस्थितीदेखील बिघडली आहे. पण रोज जे घडेल ते निमूटपणे बघत राहण्यावाचून तिला दुसरं काही करताही येत नाही.<br />भीतीची सीमारेषा एकदा ओलांडली की माणूस निर्भय होतो, भीतीला सामोरं जायची त्याच्या मनाची तयारी होते जणू! पहिल्या भागाच्या शेवटी आबांचं हेच होतं. आयुष्याविषयी हा माणूस निरिच्छ होत जातो. घटकाघटका गावाबाहेरच्या देवीच्या देवळाजवळ जाऊन बसू लागतो.<br /><span class=""></span><br />आबा कुलकर्ण्यांच्या खुनापाशी पहिला भाग संपतो. <br /><br />गावाचं आता काय होणार? हा प्रश्न घेऊन दुसरा भाग सुरू होतो. पाटलाची जमीन बेवारस झालेली. गावकरी बिनघोर त्या जमिनी गिळंकृत करतायत, मोठ्या माशांच्या नादाने छोटे मासेही माजले आहेत. तडीपार झालेले गावगुंड खुशाल गावात येऊन मुक्काम टाकून राहतायत. गावावर कुणाचाच अंकुश राहिलेला नाही.<br />तरी गाव तसंच आहे. ही आतली खदखद सोडली तर सगळं काही वेळेवारी होतंय. पेरण्या, लावण्या, पिकांची कापणी...<br />अशातच दादा पाटलांचा गावात प्रवेश होतो. पाटलीणबाईंनी कोल्हापूरला जाऊन अधिकार्‍यांकडे पदर पसरलेला. 'गावाला पाटील हवा' म्हणून. गावावर कुणाचा तरी वचक हवा आहे त्याशिवाय पाटलीणबाईंनाही त्यांच्या हक्कांच्या जमिनींकडे, वाड्याकडे निर्धोकपणे जाता येणार नाही.<br />दादा पाटील मूळ शिपाईगडी. जोडीला वाघासारखे तीन भाऊ. दादा पाटील कुटुंबकबिला घेऊन गावात येतात नि पुन्हा गावाची विस्कटलेली घडी नीट बसायला सुरुवात होते.<br />गावात वडील असे राऊनाना आहेत. त्यांना गावच्या भल्याची चिंता आहे. गावातल्या प्रत्येक माणसाला ते बरोबर जोखून आहेत. त्यांच्या मसलतीनं दादा पाटलांचा कारभार सुरू होतो नि गाव शांत व्हायला लागतं. चावडीवरचे उनाड, कामचुकार नोकर मुकाट दादा पाटलाचं ऐकायला लागतात.<br />तिसर्‍या भागात राऊनानांचा काटा काढला जातो. घडलेल्या काही गोष्टींमुळे राऊनानांचा मुलगा दादा पाटलांवर चिडतो. सत्तेला सरावलेले दादा पाटील त्याला जेलात अडकवतात. दादांचा प्रभाव कमी व्हायला लागतो नि गावातली जुनी वैरं पुन्हा उफाळून येतात.....<br /><span class=""></span><br />थोरले पाटील गेले, दादा पाटील आले... कदाचित पाटलीणबाईंनी दत्तक घेतलेला वारस पुढे येऊन आपल्या जमिनी ताब्यात घेईल नि पाटिलकीदेखील. ते चक्र अव्याहत चालू राहणार आहे. गाव आहे तसंच राहणार, बदल होतील ते वरवरचे! हा विचार कादंबरी संपल्यावरही मनात घोळत राहतो.<br /><span class=""></span><br />कादंबरीला रूढार्थाने नायक नाही. 'गाव' हा या कादंबरीचा केंद्रबिंदू आहे. तरीही तीन भागांपैकी दोन भाग आपल्या व्यक्तिमत्त्वाने व्यापणार्‍या दादा पाटलांचं चित्र शंकर पाटलांनी तपशीलवार रेखाटलं आहे. गावात ते येतात तेव्हाचा त्यांचा करारी, निर्भय स्वभाव, बेधडक निर्णय घेण्याची वृत्ती, त्याचवेळी करणी, भविष्यासारख्या गोष्टींनी मनातून भयभीत होणे... पुढे गावावर वचक बसल्यावर हट्टी, एककल्ली होत जाणारी वृत्ती, चुकीच्या वेळी घेतलेले चुकीचे निर्णय.... कादंबरीचे जणू मुख्य नायक असल्यासारखे दादा पाटील साकार होत जातात.<br />गावातलं वातावरण, तिथली बोलीभाषा यात शंकर पाटलांचा हातखंडा आहे. 'टारफुला' देखील याला अपवाद नाही. एकदा जरूर वाचावी अशी कादंबरी.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/19791391-7654213281991231217?l=shraz-own.blogspot.com' alt='' /></div>श्रद्धाhttp://www.blogger.com/profile/12385587047051609288noreply@blogger.com9tag:blogger.com,1999:blog-19791391.post-57959782582570457042008-02-21T00:14:00.002+05:302008-02-21T00:26:25.328+05:30आजकाल गल्लोगल्ली बहुतांशी फक्त क्रिकेट खेळणारी मुलंच दृष्टीला पडतात. खेळात ती पूर्णपणे रंगलेली असतात (टीव्हीवर सतत दाखवल्या जाणार्‍या सामन्यांची कृपा!) मान्य, पण यांना दुसरे खेळ येतच नाहीत का? मनाला प्रश्न चाटून जातो. लहान असताना मी पुस्तकी किडा जास्त होते, खेळायची आवड तशी कमीच पण आज विचार करू जाता आपल्याला जास्त खेळ माहीत आहेत असं वाटून जातं. लहानपणच्या अशा सर्व खेळांबद्दल थोडंसं....<br /><br />१. <strong><span style="color:#000099;">डब्बा ऐसपैस:</span></strong> एखादा रिकामा डब्बा (फुटका तुटका कसाही) चालतो. राज्य कुणावर आहे ते ठरवून घ्यावं. राज्य असेल त्याने डोळे झाकून घ्यावेत नि १०, २०, ३०... असे शंभरपर्यंत अंक मोजावेत. तोवर बाकीच्यांनी लपावे. आता लपलेल्यांचं लक्ष्य आहे तो डब्बा उडवून लावायचं... राज्य असलेल्याला त्या डब्यावर लक्ष्य ठेवायचं आहे तसंच लपलेल्यांना शोधायचंही आहे.<br />आमच्या भागात या खेळाला डब्बागुल पण म्हणायचे नि लपलेला कुणी दिसला की राज्य असलेला तो डबा जोरजोरात जमिनीवर आपटून ".... एक नंबर डब्बागुल" असं जाहीर करायचा. लपलेल्यांना क्लू मिळायचा किती जण सापडायचे शिल्लक राहिलेत ते.<br />जर डब्बा कुणीच उडवला नाही आणि सगळे सापडले तर पहिल्यांदा सापडलेल्यावर पुढचं राज्य येतं. जर डब्बा कुणीतरी उडवला तर आधी ज्याच्यावर होतं त्यालाच पुन्हा राज्य घ्यावं लागतं.<br /><br />२. <strong><span style="color:#000099;">सोनसाखळी:</span></strong> बरीच मुलं उभी राहू शकतील असा चौकोन आखून घ्यावा. किंवा एक विभाग ठरवून घ्यावा. राज्य असलेल्याने या भागात उभं राहायचं आहे. आता त्याने उरलेल्या लोकांना पकडायचा प्रयत्न करायचा. एखादा पकडला गेला की त्या दोघांनी परत त्या भागात यायचं.<br />आता ते दोघं एकमेकांचा हात धरून इतरांना पकडायचा प्रयत्न करतील. इतरांनी त्यांची साखळी तोडायचा प्रयत्न करायचा. साखळी तुटली की, या दोघांना त्या भागात परत जावे लागेल. आम्ही खेळताना राज्य असलेल्यांची साखळी तुटली की त्यांना अगदी गुद्दे बिद्दे मारून पिटाळून लावायचो. :-)<br />मग पुन्हा साखळी करून यायचे. <span style="color:#cc0000;">अजून एक :</span> जर राज्य नसलेल्यांपैकी कुणी जर चुकून या भागात आला तर तो आपोआप आऊट समजला जातो नि त्याला साखळीमध्ये यावे लागते.<br />अजून पुढचा भिडू पकडला गेला की तो साखळीमध्ये जमा होईल. अशा प्रकारे जशीजशी मुलं पकडली जातील, तशी साखळी वाढत जाते नि पुढच्यांना बचाव करणे अवघड होते. सगळे पकडले गेले की पहिल्यांदा पकडला गेलेला पुढचे राज्य घेतो.<br /><br />३. <span style="color:#000099;"><strong>विषामृत:</strong></span> राज्य कुणावर आहे ते ठरवून घ्यावे. राज्य असलेल्याने बाकीच्यांना पकडायचा प्रयत्न करावा. बाकी मुले राज्य असलेला जवळ आला की चटकन खाली बसू शकतात (चटकन उठून पळता येईल अशा रीतीनेच बसायचे आहे. आरामात नव्हे. :-P).<br />राज्य असलेल्याने त्यांच्या डोक्यावर हात ठेवून 'विष' असे म्हणावे. म्हणजे आता बसलेल्या मुलाला विष दिले गेले आहे. :-P अजून उभी असलेली मुले त्या विष दिलेल्या मुलाच्या डोक्यावर हात ठेवून 'अमृत' म्हणू शकतात. त्यांनी विष दिलेल्यांच्या जवळ येण्याचा प्रयत्न करायचा. अमृत दिले की, बसलेल्याने पुन्हा उठून पळावे.<br />आता राज्य असलेल्याने, विष दिलेले अमृत घेऊ शकणार नाहीत असा प्रयत्न करायचा नि बाकीच्यांनाही विष द्यायचे. :-P कुणीही उभा असताना राज्य असलेल्याने त्याला हात लावला की तो आऊट (अगदी जहाल विष! :-))) असा आऊट झाला की, त्याच्यावर लगेच पुढचे राज्य येते नाहीतर सगळे विष घेऊन खाली बसले की जो पहिल्यांदा बसला तो राज्य घेतो.<br />याचंच एक दुसरं व्हर्जन म्हणजे "दगड-परी". विष ऐवजी दगड, आणि अमृत ऐवजी परी... बाकी सर्व तसेच!<br /><br />४. <span style="color:#000099;"><strong>नदी का पहाड?:</strong></span> राज्य कुणावर आहे ते ठरवून घ्यावे. राज्य असलेल्याला काय हवे आहे ते विचारावे. सहसा राज्य असलेला 'नदी'च मागतो.<br />सहसा उंच जागा या किंवा आजूबाजूचे सपाट दगड, चौथरे हे पहाड असतात आणि त्यापासून खाली असलेली जागा नदी.<br />आता राज्य असलेल्याने नदी घेतली तर बाकीच्यांनी पहाडावर राहायचे. नि राज्य असलेल्याच्या हाती न सापडता एका पहाडावरून दुसर्‍या पहाडावर जायचे. राज्य असलेल्याने नदीत आलेल्यांना पकडायचे. पहिल्यांदा जो पकडला जाईल त्यावर राज्य येते.<br /><br />५. <strong><span style="color:#000099;">सुई दोरा:</span></strong> राज्य कुणावर ते ठरवून घ्यावे. राज्य असलेल्याने एकेकाला पकडण्याचा प्रयत्न करावा. आता एकाने राज्य असलेला नि तो ज्याला पकडण्याचा प्रयत्न करतोय, त्याच्यामधून पळत जावे.<br />आता राज्य असलेल्याने या मधून पळत गेलेल्याला पकडायचा प्रयत्न करावा.<br />सुईच्या नेढ्यातून दोरा जाण्याची क्रिया या मधून पळण्यातून सूचित होते म्हणून खेळाचे नाव सुई दोरा. पहिल्यांदा जो आऊट होईल, त्याच्यावर पुढले राज्य.<br /><br />आता काही लिंबूटिंबू मुलांसाठीचे खेळ.<br /><br />१. <strong><span style="color:#009900;">रंगात रंग, कोणता रंग:</span></strong> या खेळात एकावर राज्य असते. त्याने म्हणायचे, "रंगात रंग..." इतरांनी म्हणायचे, "कोणता रंग?" त्याने विचार करून आसपास सहजी हाती लागणार नाही असा रंग सांगायचा. आता इतर सर्व मुले त्या रंगाच्या वस्तूला हात लावण्यासाठी धावतील. राज्य असलेल्याने सांगितलेल्या रंगाला हात लावण्याआधीच एखाद्याला पकडायचे आहे. त्याच्यावर पुढचे राज्य येते.<br /><br />२.<strong><span style="color:#009900;"> आम्ही ..... चे, आम्हाला काम द्या:</span></strong> एका मुलाने राज्य घ्यावे. आता बाकीच्यांनी आपापसांत त्याला कळू न देता एखादी कृती ठरवायची आहे.<br />मग त्या राज्य असलेल्या मुलासमोर जाऊन म्हणायचे,<br />"आम्ही .... चे (इथे शहराचे नाव घालावे) आम्ही ....चे<br /> आम्हाला काम द्या."<br />राज्य असलेल्याने विचारावे, "कसलं काम येतं तुम्हाला?"<br />तेव्हा सर्वांनी ती ठरवलेली कृती सुरू करावी. बोलायचे अजिबात नाही. राज्य असलेल्या मुलाने ते काय करत आहेत ते ओळखावे. त्याला तीन संधी मिळतील (किंवा एकच!) त्याने ओळखल्यास सर्वांनी पळावे व राज्य असलेल्याने त्यांना पकडावे. पहिल्यांदा हाती लागेल त्याच्यावर पुढचे राज्य जाते.<br /><br />३. <strong><span style="color:#009900;">चंद्राने यावे, टिचकी मारून जावे:</span></strong> एकावर राज्य. इतरांनी आपापसांत चंद्र कोण ते ठरवून घ्यावे. आता त्या टीममधल्याच एकाने राज्य असलेल्याचे डोळे झाकावेत. आणि मोठ्याने म्हणावे,<br />चंद्राने यावे, टिचकी मारून जावे." आता चंद्र झालेल्याने राज्य असलेल्याच्या कपाळावर टिचकी मारून परत टीममध्ये जावे. आणि त्याचे डोळे उघडायच्या आधी काहीतरी कृती सुरू करावी. इतर टीमने त्याचे अनुकरण करत रहावे.<br />आता चंद्राची जबाबदारी आहे, राज्य असलेल्याच्या लक्षात येऊ न देता कृती बदलायची (अर्थात उरलेली टीम लगेच त्याचे अनुकरण करेल!) आणि राज्य असलेल्याला कुणाची कृती सगळ्यांत पहिले बदलतेय यावरून चंद्र कोण आहे ते ओळखण्याची. ओळखले की त्या चंद्रावर पुढचे राज्य. :-))हा खेळ बसल्या जागी खेळता येतो.<br /><br />घराघरांत टीव्ही आला, कार्टून्सचा रतीब रोज घातला जातो. गल्लीबोळांत क्रिकेटखेरीज एखादा खेळ अभावानेच दिसतो. हे नसतानाही आपण कसे मज्जा करायचो, काय खेळायचो, हे या लहान पिढीला कळावं, म्हणून हा खटाटोप.<br /><br /><strong>पुढल्या भागात:</strong> लगोरी, लंगडी पळकी, लंगडीची घरं, मामाचं पत्र हरवलं, , आबाधबी, वगैरे.<br />तोवर तुम्हाला काही आठवले तर तुम्हीही नक्की लिहा.<br /><span class=""></span><br />आणि हो, जिच्याशी केलेली चर्चा मी हे लिहायला कारणीभूत झाली, त्या माझ्या मैत्रिणीचे <strong><span style="color:#990000;">श्यामलीचे</span></strong> खास आभार. :-)<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/19791391-5795978258257045704?l=shraz-own.blogspot.com' alt='' /></div>श्रद्धाhttp://www.blogger.com/profile/12385587047051609288noreply@blogger.com16tag:blogger.com,1999:blog-19791391.post-8442654386872096402008-02-17T23:36:00.003+05:302008-02-17T23:48:52.483+05:30सकाळच्या हवेत किंचित गारवा होता. कॉलनी अजूनही आळसावलेली. तिने आजूबाजूला नजर टाकली. बरेच बदल झाल्यासारखे दिसत होते. चौधरीकाकूंच्या घरावर नवीन मजला चढवलेला. जोश्यांच्या घराला नवीनच रंगरंगोटी केल्यासारखी वाटली. दिवाळी जवळ आल्यामुळे असेल बहुधा. त्यांच्या अंगणातली बरीच झाडंही तोडून टाकलेली वाटली.<br />त्यांच्या मागच्या अंगणात असलेलं ते पेरूचं झाड! ती नि कविता... भर दुपारी पेरू काढायला जायच्या. जोशीकाकूंच्या दुपारच्या झोपेची वेळ त्यांना पक्की माहीत होती. त्यानंतर अर्धा तासतरी काही धोका नसे. त्यांच्याकडं दुपारी भांडी घासायला लक्ष्मीबाई यायच्या; त्या येण्याच्या आत पेरू गोळा करून पळावं लागे. तरीही कसा, कुणास ठाऊक जोशीबाईंना पत्ता लागायचाच आणि मग त्या आईशी भांडायला यायच्या. आई त्यांचं ऐकून घ्यायची चुपचाप नि नंतर सुमाला चोप द्यायची.<br /><br />’तुला काय कमी मिळतं गं घरात? चोरून पेरू खातेस ती! आणत नाही का पेरू तुला?’<br />’अगं पण एका पेरूने काय होतं? आणि तोही आम्ही पोपटाने टोचलेला पेरू घेतला होता. तो तर नव्हत्या नं त्या विकणार त्या बाईला? एरवी अदिती, विद्याला अगदी बोलावून, निवडलेले पेरू देत असतात त्या.’<br />’हद्द आहे हो. करून सवरून अजून हा निर्लज्जपणा. बाई, जरा नीट वाग. घरात प्रशांतकडून बोलणी खातेस, बाहेर लोकांकडून. इतकी कोडगी कशी गं तू?’<br />हे बोलताना मात्र आईच्या डोळ्यांत पाणी असायचं. कधीकधी आई सुमाला पोटाशी घट्ट धरून रडायचीही. तेव्हा ती मनोमन निश्चय करायची ती चांगली वागेल, आईशी पुन्हा कुणी भांडायला येणार नाही याची काळजी घेईल, वगैरे. प्रत्येक वेळी आठवडा, दोन आठवडेच टिकायचा तो निश्चय आणि पुन्हा तेच चक्र सुरू व्हायचं.<br /><br />....फडक्यांच्या अंगणात दोन चार लहान मुलं खेळताना दिसली. फडकेआजी तिथंच अंगणात एका खुर्चीत बसल्या होत्या. आता ब‍र्याच थकल्यासारख्या दिसत होत्या. ’जावं का त्यांच्याशी बोलायला?’ असं क्षणभर वाटलं पण मग तो बेत रहित केला तिने. ती आसपासचा परिसर न्याहाळत पुढे निघाली. नजरेच्या टप्प्यात लगेचच आलं ते.<br />ते रिकामं घर.<br />"तुला माहीत आहे, सुमे? तिथं त्या देवधराचं भूत आहे म्हणे!" सुमीच्या टोळक्यातल्या बंटीने एका पेरूच्या मोबदल्यात एकदा कविता नि तिला त्या घराची सुरस, चमत्कारिक कथा सांगितली होती.<br /><span class=""></span><br />त्याच्या माहितीप्रमाणे, शशिकांत देवधर हा अमिताभ बच्चनसारखा हॅंडसम. त्याला इंजिनीयर होऊन मोठ्ठ्या पगाराची नोकरीही लागलेली. मग त्याचं लग्न झालं प्रियाशी. त्याचं लग्न झालं तेव्हा देवधर आजीआजोबांनी (म्हंजे शशिकांतचे आईवडील!) अख्खी कॉलनी सजवलेली म्हणे! मग एक दोन वर्षं सगळं सुरळीत नि अचानक काय झालं देव जाणे! एक दिवस प्रिया बॅगा वगैरे घेऊन निघून गेली घरातनं.<br /><br />’मग तो शशिकांत होता ना, त्याने नोकरी सोडून दिली, खाणं पिणं पण सोडलं. दाढी वाढवून तो तिथं गच्ची दिसतेय ना तिथे हिंडत राहायचा....’<br />मग एक दिवस बातमी आली की प्रियानं दुसरं लग्न केलं. पंधरा एक दिवसांत देवधर आजींच्या रडण्यानंच जाग आली कॉलनीला. शशिकांतानं त्याच्या बेडरूममध्ये गळफास लावून घेतलेला.<br /><br />’.....पण तो असा मेला ना, त्यामुळे त्याचा आत्मा अजून तिथेच आहे. त्या रूममध्ये.’<br /><span class=""></span><br />’तुला एवढं कसं माहिती म्हणे? ही तर किती जुनी गोष्टय.’ कविताने विचारलंच.<br />’देवधर आज्जी नि माझी आज्जी मैत्रिणी आहेत एकमेकींच्या. त्यांनीच आज्जीला सांगितलंय. मी तिथेच आज्जीजवळ बसलोवतो ना म्हणून मला माहिताय सगळं.’ बंटी रुबाबात म्हणाला.<br />’अजून एक पेरू दिलात तर अजून एक मज्जा सांगीन.’ पेरू संपले होते म्हणून एका पॉपिन्सच्या गोळीच्या बदल्यात त्याने देवधर भूत केसची अजून माहिती पुरवलेली.<br /><br />’देवधर आज्जी आजोबा सोडले ते घर मग. कारण आज्जींना शशिकांताच्या रडण्याचा आवाज ऐकू यायचा म्हणे! मग ते बाजूच्या कॉलनीत छोट्या घरात राहायला गेले. त्यापासून त्या घरात कुण्णीच राहत नाय, राहण्याचा प्रयत्न केला तर राहूच शकत नाय.<br />एकदा मी, विज्या, सुर्‍या प्लॅन केलेलो... तिथं अमावस्येच्या रात्री जायचा. म्हणालो, बघूया शशिकांत खराच तिथं अजून हिंडतो का?’<br />’मग?’ सुमाने विस्फारलेल्या डोळ्यांनी विचारलेलं.<br />’मग काय... कंपौंडपत्तोर गेलो घराच्या नि यकदम कुत्र्याच्या रडण्याचा आवाज.... उलटे पळालो न काय? दम खाल्ल्यावर सुर्‍या म्हणलाच, की आहे तो देवधर अजून तिथंच म्हणून. आमाला नाय तरी कुत्र्याला तो दिसला असणार, म्हणून ते रडलं. आजपत्तोर परत तिथे गेलो नाय.’<br /><br />..... पाच सहा मिनिटं तरी ती नुसतीच देवधरांच्या रिकाम्या, भकास घरापुढे उभी होती. अजून शशिकांत इथं असेल का? तिला त्या विचाराचं तिच्याही नकळत हसू आलं. बंटीची कहाणी जरा अजाणत्या वयात ऐकलेली. पण जाणतेपणीही एकदा ऐकलेली आईच्या तोंडून.<br /><br />’प्रियाचं प्रेम होतं म्हणे एकावर. पण आईवडील पडले सनातनी, नि ज्याच्यावर प्रेम तो खालच्या जातीचा. खेरीज त्याच्या घरी परिस्थिती बरी नव्हती. तो हुशार होता म्हणे! कसलीशी स्कॉलरशिप मिळवून परदेशी गेला शिकायला नि हिचे आईवडील हिच्या लग्नाची घाई करू लागले. दोन वर्षं कसाबसा तग धरलान तिने. पण आईवडील जिंकले शेवटी. शशिकांताचं स्थळ हेरून त्यांनी लग्न लावून दिलं हिचं. तिने स्वीकारलं होतं हेही, पण तो परत आला न ही स्वतःला नाही रोखू शकली. गेली निघून. पण तिच्या आईबापापायी शशिकांत हकनाक गेला. भारी मनाला लावून घेतलं त्याने हे सगळं.... दैवगती विचित्र गं बाई.’ आई शेवटचं वाक्य स्वतःशीच बोलल्यागत म्हटलेली.<br /><span class=""></span><br />तिला तिच्याही नकळत आशिषची आठवण झाली. आशिष गुप्ता. तिचा कलीग, मित्र, वगैरे. एकाच वेळी त्या कंपनीत दोघांनी नोकरी सुरू केल्याने दोघांत तसं विशेष सख्य होतं.<br /><span class=""></span><br />.<span class="">..... उन्हाळ्यात, संध्याकाळ</span> झाली की कंपनीच्या मुख्य इमारतीच्या प्रवेशदाराच्या भल्याथोरल्या पायर्‍या हळूहळू निवू लागत. तिला संध्याकाळी कॉफीचा कप घेऊन त्या पायर्‍यांवर बसायला फार आवडायचं. बरीचशी जनता घरी निघून गेलेली असायची किंवा निघण्याच्या गडबडीत. तिला तेव्हा घरी लौकर जायचा कंटाळाच यायचा जरासा. मुद्दामहून काहीतरी कामं उपसत बसायची त्या काळात खोड जडलेली. सदैव ती तिच्या कामात गढलेली दिसे. अपवाद फक्त या कॉफी ब्रेकचा.<br /><span class=""></span><br />आशिषही येऊन बसायचा मग तिच्याजवळ नि निवांतपणे ती त्याच्याशी गप्पा मारत बसायची. कवितानंतर ज्या व्यक्तीशी ती मोकळेपणाने बोलू शकली ती एकमेव व्यक्ती म्हणजे आशिष.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/19791391-844265438687209640?l=shraz-own.blogspot.com' alt='' /></div>श्रद्धाhttp://www.blogger.com/profile/12385587047051609288noreply@blogger.com4tag:blogger.com,1999:blog-19791391.post-60924071542405227402008-02-15T15:47:00.003+05:302008-02-15T16:06:03.231+05:30बर्‍याच भगिनींची ’या सणाला काहीही भेट न मिळाल्याची’ व्यथा समजली. अशा जागतिक सणाला भेटवस्तू द्यायचे टाळणे, हे केवळ घोर पातक! संशोधन करू जाता पुरुषांच्या या सवयीची मुळे पार महाभारतात सापडली आहेत. पुराव्यादाखल महाभारतातील खालील उतारा देत आहे.<br />_____________________________________________________<br /><br /><span style="color:#3366ff;">’व्हॅलेन्टाईन्स डेला एकही भेट न मिळाल्याने ढसाढसा रडणार्‍या द्रौपदीला मग पार्थ काय म्हणाला?’</span><br /><br /><span style="color:#006600;">’हेच की, "हे सुंदरी, या विलोभनीय पृथ्वीतलावरील कुठलीही गोष्ट तुला अजिबात सूट होत नसल्याचे मला स्मरण असल्याने मी तुझ्यासाठी भेट आणायला थेट स्वर्गात गेलो होतो. तिथे तातांच्या दरबारातील अप्सरा नाच बघण्यात जरी मी बराच वेळ व्यर्थ दवडला तरी तुला द्यावयाच्या भेटवस्तूचे विस्मरण न होता मी नाच संपल्यावर मुख्य अप्सरेलाच दुकानाचा पत्ता विचारला. </span><br /><span style="color:#006600;">तिने निर्देश केलेल्या दुकानाकडे मी त्वरित गेलो. </span><br /><span style="color:#006600;">तिथे असलेले फ़ेअरनेस क्रीम जे की एकमेव बजेटमध्ये बसणारा आयटम होते, तुला देणे म्हणजे मुद्दाम तुझ्या सावळ्या रंगाची चेष्टा केल्याप्रमाणे झाले असते. बाकी विविध कॉस्मेटिक्स आणि आभूषणे या वस्तू माझ्या आवाक्याबाहेरच्या होत्या. तुला ज्ञात असेलच की आपण सध्या वनवासात असून आपल्याकडे फ़ायनान्सेस अजिबात नाहीत. </span><br /><span style="color:#006600;">तेव्हा हे सुंदरी, Vday ला काहीच मिळाले नाही म्हणून शोक करू नकोस. आम्हा पाच भावांचे तुझ्यावरचे अपरंपार व चिरंतन प्रेमच आमच्याकडूनची तुला Vday ची चिरस्थायी भेट आहे असे समज.</span> "<br /><br /><span style="color:#999999;">( यापुढे ' मढं बशिवलं त्या प्रेमाचं. चुलीत न्हेऊन जाळ जा... ' असे काहीसे अस्पष्ट वाक्य आहे. प्रस्तुत वाक्य खरोखर द्रौपदीने उच्चारले आहे की ते मागाहून प्रक्षिप्त म्हणून घुसडले यावर सध्या संशोधन सुरु आहे. बर्‍याच स्त्री संशोधकांच्या मते ते तिचेच वाक्य असावे अशी शक्यता वर्तवण्यात आली. ती त्यावेळी वनवासात असल्याने तिने स्थानिक बोली सहज उचललेली असू शकते. तसेच ती बोली तिच्या मनातला उद्रेक अचूकरीत्या व्यक्त होण्यात साहाय्यभूत झालेली जाणवते.)</span><br /><br />तात्पर्य हेच की, एवढी इंद्रप्रस्थाची राणी आणि पाच नवरे असूनही द्रौपदीलाही vday भेट मिळाली नव्हती. हे वाचून दुःखी भगिनींचे दुःख हलके व्हावे ही इच्छा! :-P<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/19791391-6092407154240522740?l=shraz-own.blogspot.com' alt='' /></div>श्रद्धाhttp://www.blogger.com/profile/12385587047051609288noreply@blogger.com7tag:blogger.com,1999:blog-19791391.post-77364156841393068742007-12-12T17:42:00.000+05:302007-12-12T17:44:40.401+05:30" पण मला एक समजत नाही अन्या... काका तुला मुलीच बघायला सांगतायत ना? मग बघायच्या ना जाऊन! तसंही आजकाल बघितलं की हो म्हटलंच पाहिजे असं कुठे आहे?<br />आणि आपण लाख ' हो ' म्हणू रे, मुलीने म्हणायला हवं ना ' हो ' .<br />मलाच बघ, एकीला भेटायला पायात फ़्लोटर्स घालून गेलो तर reject केलं. तेव्हा तात्पर्य काय, जायचं, बोलायचं, परत यायचं आणि आपलं मत घरच्यांना सांगायचं. "<br />" तुमच्या डोक्यात काहीही clear नसतानादेखील? "<br />" हो. काय हरकत आहे? अशा भेटींमधून कदाचित तुझ्या डोक्यात काहीतरी clear होत जाईलही. स्वतःच्या अपेक्षा नीट समजतील आणि इतर तुला कशा कशा प्रकारे judge करतात तेही कळेल. आणि मेन फायदा म्हणजे घरच्यांशी वाद होणार नाहीत सारखे सारखे! "<br />अजितचा approach बराच कॅज्युअल वाटला तरी एकीकडे पटतही होता.<br />भले हे best solution नसेल पण बर्‍यापैकी चांगलं solution तर होतं. अन्याने माझ्याकडे मोर्चा वळवला.<br /><br />" तुला काय वाटतं, सन? हे असं करणं बरोबर आहे का? असल्या निरर्थक भेटींमुळे काय साध्य होणारेय? "<br />" बरोबर की चूक, हे सापेक्ष आहे अन्या. आणि या भेटींना पूर्णपणे निरर्थक देखील नाही म्हणता येणार. कदाचित अजित म्हणतोय तसं तुला यातून तुला काय हवं आहे हेदेखील कळेल. "<br />" हेच मी त्याला दुपारपासून सांगायला बघतोय सन, पण हा ऐकायलाच तयार नाही. शेवटी माझ्यावर चिडून तो बाहेर पडला. "<br /><br />अन्याला अजूनही अजितचं म्हणणं पटलं नव्हतं बहुधा! तो शांतपणे आपल्या हातातल्या कॉफीचे घोट घेत शून्यात कुठेतरी लांबवर बघत होता.<br /><br />" चल छोड यार अजित... इतकी छान हवा आहे आणि तुम्ही गंभीर विषयांवर काय चर्चा करताय? अन्याला आधीच आज गोडाचा overdose झालाय त्यात आणखी हे जड झालं तर तो कदाचित चक्कर येऊन पडायचा आणि मग तुला आणि मला त्याला उचलून न्यावं लागेल. " मनीष विषय बदलत म्हणाला.<br /><br /> उरलेला वेळ मग पुन्हा अन्याचा मूड मूळपदावर आला. त्याने त्याच्या पचनशक्तीचे किस्से ऐकवले, अजित - मनीषने ' अन्या पडला तर त्याला उचलून न्यायच्या १०१ पद्धती ' वगैरेंवर चर्चा केली, मी ते अर्धं मलाई सॅंडविच असं अनिच्छेने खाण्यापेक्षा ते अन्यालाच दिलं असतं तर जास्त बरं झालं असतं वगैरे फालतू चर्चाही करून झाली.<br /><br />" चला मुलांनो, आपण निघूया. साडे अकरा वाजलेत. "<br /><br />अन्याला आज एकंदरच वाद आणि चर्चेमुळे प्रचंड ' शीण ' आल्याचं दिसत होतंच. त्याने लगेच अजितला पाठिंबा दर्शवला आणि पाच दहा मिनिटांत तिघंही घरी जायला निघाले.<br /><br />" बाय! गुड नाईट!! "<br /><br />त्यांना निरोप देऊन मी आजच्या दिवसाचा विचार करतच घरात आले. माझी आणि अन्याची चर्चा, अजितचा उपाय, अविनाशकाकांची काळजी... एवढी दिवसभर चर्चा करूनही अन्याच्या ' प्रॉब्लेम ' वर अजूनही काही उपाय सापडलेला नाहीये मला आणि त्यालाही. अन्याला पुढे काय करायचं हे सुचत नाहीये, आणि तसं पाहिलं तर मलाही चेतनच्या कॉलनंतर पुढे काय करायचं ते सुचत नाहीये.<br /><br />दरवाजा लॉक करून मी माझ्या बेडरूममध्ये येऊन बेडवर पसरले. बाहेर बागेतून भिजलेल्या मातीचा सुंदर वास येत होता. गारवा जाणवण्याइतपत होता म्हणून मी कपाटातून रग काढून पांघरला. रगच्या उबेमुळे डोळे मिटायला लागलेच!<br /><br />' चार महिने आहेत अजून चेतनला परत यायला! काय असेल बरं चार महिन्यानंतरची परिस्थिती? आपण कदाचित चेतनला हो म्हटलेलं असेल किंवा नाहीही, अन्याच्या डोक्यातला गोंधळ कमी झाला असेल किंवा नाहीही, अजितचं लग्न ठरलं असेल कदाचित किंवा नाहीही.... अरेच्च्या किती अनिश्चित आहे हे सगळंच! आणि आपण तरी का सगळ्यांची उत्तरं ताबडतोब मिळावीत म्हणून विचार करतोय? सापडतील बहुधा सगळ्याची उत्तरं आपोआपच.<br /><br />तोवर हे चार महिने फक्त पाऊस enjoy करायचा. बस्स इतकंच! '<br /><br /><strong>समाप्त</strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/19791391-7736415684139306874?l=shraz-own.blogspot.com' alt='' /></div>श्रद्धाhttp://www.blogger.com/profile/12385587047051609288noreply@blogger.com3tag:blogger.com,1999:blog-19791391.post-66579731888659772502007-12-12T17:35:00.000+05:302007-12-12T17:41:36.144+05:30" खरंच सांगतो सन... मला लग्न करायची इच्छा नाही, असं नाही. पण आत्ता तरी हे माझ्यावर लादलं जातंय, असं वाटतंय. I certainly need the time to think. माझ्या life partner संबंधीच्या अपेक्षादेखील स्पष्ट नाहीयेत माझ्या मनात आत्ता. मुली पाहून तरी काय करणार आहे मी "<br />" हं.. खरं आहे तुझं! पण हे बदलता नाही येणारेय अन्या overnight . कुठेतरी आपल्याला या system शी जुळवून घ्यायला लागेल. काही प्रमाणात तरी... "<br />" मला एक कळत नाही गं सन... आपले आई बाबा. लहानपणापासून आपण कसे घडतोय, कसा विचार करतो, आपली मतं कशी बनतायत हे त्यांनी पाहिलेलं असतं. तरी याबाबतीत मग एकदम ते सगळं विसरल्यासारखे का वागायला लागतात हे? " अन्याचा मुद्दा बिनतोड होता.<br />" अन्या, मे बी... आपली सोसायटी काय म्हणेल याचं प्रेशर... "<br />" का पण? "<br />" नाही माहीत.. पण अशा बाबतीत ते प्रेशर येतं खरं. आणि काही बाबतीत आपल्या मुलांनी चारचौघं वागतात तसं वागावं अशी काहीशी अपेक्षा असणार. "<br />" पण या अपेक्षांमुळे clashes निर्माण होतायत त्याचं काय? "<br /><br />मी उत्तर देणार एवढ्यात दारावरची बेल वाजली. अजित, मनीष नेहमीप्रमाणे अति उत्साही मूडमध्ये होते. त्यांनी येता येता sweet mart मधून मलाई सॅंडविच आणले होते. ते पाहून अन्याचा गेलेला मूड नक्कीच परत आला. अजितला दोन, मनीषला दोन आणि मला अर्धं ( तेवढंच पुरे... भयंकर कॅलरीज!) अशी मलाई सॅंडविचची वाटणी झाल्यावर उरलेला बॉक्स स्वतःकडे घेऊन अन्याने त्यांचा फडशा पाडला. त्यावरून मी, अजित आणि मनीषने अन्याला भरपूर चिडवूनही झालं. जेवणं होऊन सगळी आवराआवर झाल्यावर मनीषने झकास कॉफी बनवली आणि पाऊस थांबलेला असल्याने आम्ही आपापले मग्ज उचलून गच्चीवर गेलो.<br /><br />" वा! काय सही गारवा आलाय. " अजित गच्चीच्या कठड्यावर चढून बसत म्हणाला. अन्याने त्याच्या जवळच्या पाण्याच्या टाकीवर बैठक मारली आणि मी, मनीष कठड्याला टेकून उभे राहिलो.<br /><br />बाहेरचं वातावरण खरंच छान होतं. गेले काही दिवस जाणवत असलेला त्रासदायक उकाडा नाहीसा होऊन आता छानसा गारवा जाणवत होता. त्या इतक्या छान वातावरणात कुणालाही काहीही बोलायची इच्छाच होत नव्हती. किती तरी वेळ आम्ही कॉफीचे घोट घेत शांतपणे आजूबाजूचा परिसर बघत होतो. नेहमीच्या रिवाजाप्रमाणे अजितने शांततेचा भंग केलाच!<br /><br />" अन्या, काकांचा फोन आलेला ना दुपारी? मग केव्हा जायचं आहे मुलगी पाहायला? "<br /><br /><a href="mailto:#$@$#@$">#$@$#@$</a>#!@ मी मनातल्या मनात अजितला शिवी घातली. आत्ता एवढ्या छान वेळेला नेमका हा विषय काढायची काही गरज? पण नाही... तेवढं सुचेल तर तो अजित कसला?<br /><br />" तुला का नसत्या पंचायती? " अन्याच्या आवाजावरून तरी अजून मूड चांगला होता. मलाई सॅंडविच चढले असावेत बहुधा! मी मध्येच काहीतरी बोलू पाहत होते, तेव्हा मनीषने चटकन माझ्याकडे पाहून ' गप्प रहा ' ची खूण केली. आम्ही दोघं शांतपणे अजित, अन्याची जुगलबंदी पाहू लागलो.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/19791391-6657973188865977250?l=shraz-own.blogspot.com' alt='' /></div>श्रद्धाhttp://www.blogger.com/profile/12385587047051609288noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-19791391.post-80488785225026657482007-12-12T17:33:00.000+05:302007-12-12T17:34:31.475+05:30" सही आहे ना? " अन्या माझ्याकडे वळून पाहत म्हणाला.<br />" हं... " अन्याने पुन्हा नजर खिडकीकडे वळवली.<br /><br />दहा मिनिटं झाली तरी अन्या खिडकीबाहेर बघणं सोडण्याची लक्षणं दिसेनात. बाहेर पाऊसही सुरु होत नव्हता. कुठल्याही क्षणी सरी सुरु होतील, असं आभाळ गच्च भरलेलं, वारा साफ पडला होता मात्र! अन्या मात्र आपल्याच नजरेच्या शक्तीने पाऊस पडणार, अशा आविर्भावात बाहेर बघत होता.<br />" ए अन्या... "<br />" अं... "<br />" मी काय म्हणतेय? "<br />" हं... " " ऐक ना! "<br /> " हं... "<br />" अन्या, तुझ्या डोळ्यांत पाऊस पाडण्याइतकी पॉवर नाहीये. तेव्हा आता इकडे बघ. "<br /><br />" तुला चेतन आठवतो का? " अन्याने विचारलेल्या प्रश्नाने मी खरंतर जबरदस्त दचकले. अन्याची अजूनही माझ्याकडे पाठ होती म्हणून, नाहीतर नक्की त्याच्या लक्षात आल्यावाचून राहिलं नसतं.<br /><br />.... " तुझं शिक्षण सध्या चालू आहे सन.. आणि मला माझ्या करीयरकडे देखील लक्ष द्यायला हवंय. We both like each other a lot. But, lets not promise each other anything right now." अल्सूर लेकच्या एका भेटीत त्याने मला शांतपणे समजावलं होतं. तेव्हा मी फारच परिकथांमध्ये रमणारी वगैरे होते. चेतनमध्ये प्रचंड गुंतले होते. चेतनने म्हटलं असतं तर लगेच मी त्याच्याशी लग्न करूनदेखील मोकळी झाले असते. बापरे! आता माझा तेव्हाचा वेडेपणा आठवला तरी खूप हसू येतं. गंमत म्हणजे अन्या, मनीष या माझ्या अगदी जवळच्या लोकांनाही माझ्याबद्दल आणि चेतनबद्दल पुसटशीही कल्पना नाही. मी त्यांना सांगितलं नाही कारण त्या relationship चं पुढे नक्की काय होणार?, याचा मलाच अंदाज नव्हता. आणि अर्थात चेतनने मला विचारलं तेव्हा तो engineering संपवून बाहेर पडला होता, हेही त्याचं कारण असेल.<br /><br />चेतनने एक वर्षं जॉब केला. त्यातच कधीतरी CAT clear करून तो IIM अहमदाबादला गेला. सुरुवातीला वरचेवर होणारी आमची मेलामेली आणि फोन कॉल्स पुढे चांगलेच मंदावले. आणि गंमत म्हणजे हेदेखील आमच्या बर्‍यापैकी सहज अंगवळणी पडलं.<br /><br />पण गेल्या महिन्यात आलेल्या चेतनच्या कॉलने चित्र जरा पालटल्यासारखं झालंय.<br />" सन, मला माहीतेय इतकी वर्षं मध्ये गेल्यावर तो विषय पुन्हा काढणं जरा धाडसाचंच आहे. मी हे बोलतोय कारण, मला तू अजूनही आवडतेयस. अर्थात, तूही तसाच विचार करावास, असा माझा अजिबात आग्रह नाही. सध्या मी भारताबाहेर आहे आणि चार महिन्यांत परत येतोय. तोवर तुला जर मनापासून वाटलं तर नक्की विचार कर या गोष्टीवर. And yes, if you say "No" you don't need to give any explanations."<br /><br />" ए सन, मी काय विचारतोय? " कुणी उत्तर दिलं नाही तरी अन्या चिकाटीने प्रश्न लावून धरू शकतो.<br /><br />" चेतन म्हणजे आपल्याला दोन वर्षं senior होता तोच ना? तुला एकदम त्याची आठवण कशी आली<br />म्हणे? " बर्‍यापैकी निर्विकार चेहरा ठेवत मी अन्याला प्रतिप्रश्न केला.<br />" हे ' डोळ्यांच्या पॉवरने पाऊस पडणे ' त्याचंच वाक्य आहे की. आपण सावनदुर्गाला गेलो होतो तेव्हाही असंच आकाश भरून आलं होतं आणि पाऊस मात्र पडत नव्हता. तेव्हा अख्ख्या प्रवासात कुणीही शून्यात पाहत बसलं की तो त्याला हे बोलून चिडवत होता. "<br />" अन्या, गाजर का हलव्याने स्मरणशक्ती तल्लख होते, हे माहीत नव्हतं मला. "<br />" खाऊन बघ म्हणजे कळेल. तुला असं काही दिसलं की कॅलरीजच का पहिले आठवतात देव जाणे! नाहीतरी कुणीतरी म्हटलंच आहे... टिंब टिंब टिंब ला हलव्याची चव काय? "<br />अन्या नेहमीप्रमाणे मला चिडवत सुटला आणि चेतनचा विषय बाजूला पडला.<br /><br />जवळपास सहा वाजायला आले होते. बाहेर पावसाला सुरुवात झाली होती. अन्याला मी ' जेवायलाच थांब ' म्हणून सांगितलं आणि अजित, मनीष येत असतील, तर त्यांनाही बोलव, म्हणून सांगितलं. अन्याने त्यांना कॉल केले आणि तो माझ्या मागोमाग किचनमध्ये आला.<br /><br />" चल सन, मी मदत करतो तुला. बाकी काका घरात नसल्याने कंटाळलीयेस ना? "<br />" खरंय रे. बाबांचा दौरा यावेळेस जरा जास्तच लांबलाय. घरात कुणीच नसतं... कंटाळून गेलेय अगदी. "<br />" हो ना... नाहीतर आम्हाला लागोपाठ दोन दिवस तू कुठली जेवायला घालणार. नाही का? " अन्याचं हसणं स्वयंपाकघरात घुमलं.<br /><br />खरंच, अन्या असला की वेळ कसा जातो कळत नाही. त्याच्यामध्ये कुणालाही हसतं बोलतं करायचं स्किल आहे.<br />" अन्या एक विचारू? "<br />" पुन्हा माझ्या लग्नाबद्दल बोलणार असलीस तर प्लीज नको. "<br />" अगदी तेच नाही, पण अन्या मला तुझ्या आणि अविनाशकाकांच्या सतत होणार्‍या भांडणांबद्दल बोलायचंय. "<br />" भांडणांचं कारण तुला माहीत आहे सन... ते आपला हट्ट सोडत नाहीत तोवर असंच होणार. "<br />" एक विचारू? तुला नक्की काय वाटतं या सगळ्या गोष्टीबद्दल हे कधी तू सविस्तर बोलला आहेस त्यांच्याशी? "<br />" बोललोय की... But 'I am not yet ready for the commitment' is quite difficult for him to digest. त्यांना ते कळत नाही, किंवा कळून घ्यायची इच्छा नाही. "<br />मी गप्प झाले.<br /><br />अन्याचंही बरोबर आहेच की! अविनाशकाकांशी वारंवार होणार्‍या वादावादीने अन्याही दुखावला जातो खरंतर! पण त्याचीही बाजू कुणीतरी समजून घ्यायला हवीच आहे.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/19791391-8048878522502665748?l=shraz-own.blogspot.com' alt='' /></div>श्रद्धाhttp://www.blogger.com/profile/12385587047051609288noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-19791391.post-2818796129014954892007-12-12T17:18:00.000+05:302007-12-12T17:21:44.495+05:30" सन.. ही घे कॉफी. "<br />अन्याने माझ्या हातात एक मग देत पुन्हा दिवाणावर बसकण मारली. अन्याचा मूड कसाही असो, कॉफी नेहमीच अप्रतिम असते. अन्याचं लक्ष माझ्या हातातल्या मासिकावर गेलं.<br /><br />" काही विशेष लेख वगैरे? "<br />" अं हं... नेहमीचेच टॉपिक्स! आवर्जून वाचावा असा कुठला लेख नाही. तुझा मूड नॉर्मलला आला का पण? "<br />" घ्या... माझ्या मूडला काय झालं होतं? "<br />" अन्या नाटकं करू नकोस. मघापासून आपण ज्या विषयावर discuss करतोय त्याने तुझा मूड गेलाय. खरं की नाही? "<br />अन्याने पहिल्यांदाच इतक्या कमी वेळात पराभव मान्य केला.<br />" खरंय सन... माझा मूड खरोखरच गेलाय. "<br />" पण हा तर न टाळता येणारा विषय आहे नं अन्या? मग तू दरवेळी का मूड घालवतोस यावरनं? "<br />" मलाही नक्की नाही सांगता येत. मे बी, ज्या पद्धतीने माझ्या बाबतीत हा विषय हाताळला जातोय, ती माझ्या पचनी पडत नाहीये. "<br />" बापरे, तुझ्यासारख्या उत्तम पचनशक्ती असलेल्या माणसाच्या देखील ' पचनी ' न पडणारी गोष्ट म्हणजे भलतीच हेवी असणार. "<br />" सन, अगदी टुकार PJ मारू नकोस. " बापरे! दिवसातनं दुसर्‍यांदा अन्या गंभीर मूडमध्ये चालला होता. ही लक्षणं खरोखर चिंताजनक होती.<br /><br />" बरं अन्या, चुकलं. थांबवूयात इथे हा विषय आपण! पण एक सांगते, आपण आपल्या ग्रुपमध्ये जरी यावर विचार करायचा नाही असं ठरवलं तरी अविनाशकाका तो विषय काढायचं थांबवणार नाहीतच! "<br />" तेच तर.. त्यांना किती वेळा सांगितलंय की मी माझं पाहीन काय ते! पण ते ऐकायलाच तयार नाहीत. सन, तू सांगशील का त्यांना समजावून प्लीज? तुझं ते बर्‍यापैकी ऐकतात. "<br /><br />बापरे! अविनाशकाकांशी बोलायचं तेही अन्याच्या लग्नासारख्या त्यांच्या अतिजिव्हाळ्याच्या विषयावर????? तसे ते फार छान आहेत स्वभावाने, अन्या म्हणाला त्यातही बरंच तथ्य आहे.. अन्यापेक्षादेखील ते माझं कधीकधी जास्त ऐकतात. पण म्हणून या विषयावर त्यांच्याशी बोलायचं धैर्य मला होईल असं वाटेना. इकडे अन्या अपेक्षेने माझ्याकडे बघत होता.<br />" अन्या, मला एकच सांग, त्यांना तुझी बाजू पटवून देण्यासाठी कारण काय सांगू? "<br /><br />अन्या विचारात पडला. आधीच त्याला भरल्या पोटी विचार करता येत नाही. त्यातून दोन प्लेट गाजर का हलवा पोटात असल्यावर अन्याला काहीही व्यवस्थित सुचणं अशक्य! आताही त्याचं लगेचच प्रत्यंतर आलं.<br />" तू त्यांना सांग, की मुलांसाठी २५ हे लग्नाचं योग्य वय नाही म्हणून! "<br /><br />ते ऐकून मी परत हसायला लागले आणि अन्या चिडलाच...<br />" तुला हसू येणारच सन.. तुझ्या मागे कोणी असा धोशा लावला नाहीय ना अजून! तेव्हा तुला हसू येणारच! " अन्याचा तो तीव्र स्वर ऐकून मी एकदम चपापले.<br /><br />"अन्या, माझ्या मागे कुणी धोशा लावला नाहीय लग्नाचा हे खरंय. खरंतर धोशा लावायलादेखील कुणी नाहीय ही वस्तुस्थिती आहे. डॅड त्यांच्या कामात गुंग असतात. त्यांचं बाकी गोष्टींशी फारसं घेणंदेणं नाही. मॉम असती तर एव्हाना तिने माझ्या लग्नाची चिंता सुरु केली असती, पण तीच नाही म्हटल्यावर... " मी एकाएकी गप्प झाले.<br />' मॉम नाही ' या विषयावर बोलताना मला कधीकधी अवघड जातं अजूनही. ती गेली तेव्हा मी सहावीत होते. त्यानंतर बराच काळ कुठलीही गोष्ट नीट झाली नाही की ' मॉम असती तर.. '( सगळं व्यवस्थित झालं असतं), या विचाराच्या आधाराने मी घालवला. नंतर माझी मीच प्रत्येक गोष्ट सांभाळायला शिकले. मॉम नसल्याची जाणीव हळूहळू कमी व्हायला लागली. मग आज या विषयासंदर्भात बोलताना तिची उणीव प्रकर्षानं का बरं जाणवावी? गप्प झालेल्या माझ्याकडे बघून अन्या बराच निवळला होता.<br /><br />"I am sorry San... माझ्या बोलण्यानं दुखावली गेलीस तू. "<br />" जाऊ दे रे अन्या.. होतं असं कधी कधी. आणि तसंही माझाच वेडेपणा झाला तो. मॉमला जाऊन इतकी वर्षं झालीत... त्यामुळे मॉम असती तर.. च्या विचारांना अर्थच राहिला नाहीय... "<br /><br />पण अन्याचं लक्ष माझ्या बोलण्याकडे कमी आणि खिडकीबाहेर जास्त असावं बहुधा! एकदम तो किंचाळलाच.<br /><br />" सन, आभाळ कसलं भरून आलंय बघ. "<br /><br />खरंच की! बाहेर आभाळ गच्च भरून आलं होतं...<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/19791391-281879612901495489?l=shraz-own.blogspot.com' alt='' /></div>श्रद्धाhttp://www.blogger.com/profile/12385587047051609288noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-19791391.post-44155049594090635202007-12-12T17:15:00.000+05:302007-12-12T17:18:03.623+05:30" का रे अन्या? "<br />" मलाही नक्की नाही गं सांगता येत सन! पण मनात भीती आहे खरी... ज्या व्यक्तीसोबत आयुष्यभर राहायचंय, त्या व्यक्तीला एखाद दोन भेटींमध्ये पारखण्याची कल्पनाच विचित्र वाटतेय मला. अगं मैत्री करताना देखील एकदम एक दोन भेटींमध्येच ' तू माझा जिवाभावाचा मित्र ' असं म्हणायला लागत नाही आपण. मग इथे तर फार कठीण मामला झाला. बरं आणि भेटींची संख्या वाढवावी, तर प्रत्येक भेटीगणिक वाढणार्‍या इतरांच्या अपेक्षांचं ओझं जाणवायला लागतं. "<br />" खरंय अन्या.. पण मग ' पहली नजरमे प्यार ' सारखं काही जमतंय का बघावं ना! " अन्याच्या चेहर्‍यावर आता हसू फुटलं.<br /><br />" सन, अगं तो सिनेमा आहे का? डोळ्यांना डोळे भिडले की लगेच मनात प्रेमाचे अंकुर.. तिचं लाजणं.. त्याचं हसून तिच्याकडे पाहणं.. तिचं पदराच्या टोकाशी चाळा करणं... व्वा!<br />अगं, गेल्या वेळी घरी गेलो होतो तेव्हा जबरदस्ती एक मुलगी पहायला नेलं होतं मला. मुलगी दिसायला एकदम झकास. म्हटलं डोळ्यांना डोळे भिडले तर व्हायचंही पहली नजर मे प्यार.. पण कसचं काय? त्या मुलीला माझ्यात interest नव्हता वाटतं. एकतर प्रचंड अवघडल्यासारखी बसली होती. ( स्वतःच्याच घरात???? - मी) सारखी खाली नाहीतर इकडे तिकडे पाहात होती. ' तुला मला काही विचारायचं असेल तर जरा बाहेर जाऊया का? ' विचारलं तर नको म्हणाली. मग काय, general गप्पा मारून आम्ही जायला निघालो, आई बाबा जरा पुढे गेले आणि मी बुटाची लेस बांधत मागे थांबलेलो तर मला आतलं बोलणं ऐकायला आलं.<br /><br />' तो एवढा विचारत होता तर गेली का नाहीस? किमान चार प्रश्न विचारता आले असते. '<br />' साडीच्या निर्‍या सुटल्यायत, म्हणून. उगीचच्या उगीच घोळ घातलास ना तू साडीचा ऐनवेळी?!!! आजकाल कुणी इतकं बघतं का? आणि तसाही दिसायला अजिबात धड नाहीय तो मुलगा. '<br /><br />" आयला अन्या, त्या परीने तुझा अगदी निर्दयपणे मनोभंग केला म्हणायचा... "<br />" सन, जाऊ दे. बर्‍याच भेटी असल्या निरर्थक होणारच यामध्ये. मला वाईट वाटतं त्या अवघडलेपणाचं. त्या मुलीला या सगळ्या समारंभासाठी तिने काय घालावं याचंदेखील स्वातंत्र्य न दिल्याचं. मला तिने पाहताक्षणीच reject केलं होतं. I don't blame her; it's her choice. पण ते कळवायला देखील तिच्या आई वडिलांनी पाच दिवस घेतले. मे बी, तिला समजावायचा प्रयत्न झाला असणार. "<br />" कदाचित तू किती handsome आहेस ते सांगत असतील! " मी परत अन्याला चिमटा काढला.<br /><br />" अरे जाने दो. ज्या माणसाला एकदा भाग्यलक्ष्मीने 'You look nice in this shirt...' असं म्हटलंय तो कशाला अशा लोकांच्या शेर्‍यांची पर्वा करेल? वा... काय ती रम्य दुपार. ( अन्याचा फ़्लॅशबॅक सुरु.) अशी भाग्यलक्ष्मी समोरून चालत येतेय. असा मी तिच्याकडे बघत बघत तिच्या दिशेने चालतोय. "<br />" त्या नादात तू पाय सटकून कॅंटीनसमोर साचलेल्या चिखलयुक्त पाण्यात पडलास. नंतर अजित, मनीषने तुला हात देऊन उठवलं तेव्हा भाग्यलक्ष्मी तुझ्याजवळ येऊन कसंबसं हसू आवरत ते वाक्य म्हणाली होती. " मी तत्परतेने अन्याची रम्य कहाणी पूर्ण केली.<br /><br />" सन, किती तो दुष्टपणा? पण हे सगळं खरं असलं तरीही मुख्य मुद्दा काय तर " भाग्यलक्ष्मी " मला म्हटली होती तसं... "<br /><br />" हं तर त्या मुलीला भेटायचा मुद्दा! या असल्या निरर्थक भेटींमुळे, आणि या पद्धती फारशा बदलायची चिन्हं न दिसल्यामुळे arranged marriage मध्ये काही राम नाही म्हणायचंय का तुला? "<br />" कदाचित हो.. आणि नाहीही. "<br />" अन्या एक काय ते सांग. हो की नाही? "<br />" नाही सांगता येत नक्की. कदाचित ही system इतकी प्रचंड आहे की आपल्याला आलेल्या दोन पाच अनुभवांवरून डायरेक्ट अंतिम निष्कर्ष काढू नयेत कोणी... "<br />" म्हणजे तुला या system बद्दल comfortable वाटतंय बर्‍यापैकी.. "<br />" नाही सन, चुकलीस. एकदम टोकाचे निष्कर्ष काढू नयेत म्हणजे सरसकट ही system चांगली की वाईट याबद्दल मत बनवून घेऊ नये. एवढंच करावं, की ज्याने त्याने मला ही system सूट होतेय का याचा विचार करावा. "<br />" मग तू केलास का विचार? " " कदाचित ही system मला सूट होणारी नाहीये. निदान आत्तातरी तसंच वाटतंय... "<br />" मग तू स्वतःसाठी मुलगी स्वतःच का शोधत नाहीस? "<br /><br />" साडेतीन वाजले, कॉफी पिऊयात. "<br /><br />अन्या अगदी war front वर असेल तरी हे वाक्य बरोबर साडेतीनला न चुकता म्हणेल, हे मला नेहमीच वाटतं.<br />" तू कर कॉफी... "<br />" चालेल. "<br /><br />तो उठून कॉफी करायला आत निघून गेला आणि मी शेजारी टीपॉयवर पडलेलं मासिक चाळायला लागले.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/19791391-4415504959409063520?l=shraz-own.blogspot.com' alt='' /></div>श्रद्धाhttp://www.blogger.com/profile/12385587047051609288noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-19791391.post-51426001924614439242007-12-12T17:08:00.000+05:302007-12-12T17:14:17.341+05:30अन्याची ही ' पुरानी आदत ' आहे. पुराने दिनोंको याद करना आमच्या कॉलेजच्या पाठीमागे एक माध्यमिक शाळा आहे. रोज नऊ वाजता ती मुलं छान टापटीप युनिफ़ॉर्म्स घालून शाळेमध्ये यायला लागली की अन्या ' यार... ह्यांच्याकडे पाहून पुन्हा शाळेत जावंसं वाटतं. ' म्हणायचा. आठवड्यातून एकदातरी! अजित त्यावर गंभीरपणे<br />' हं... मलाही तसंच वाटतं. जा.. पण हाफ पॅंट घालून नको. आम्हाला पाहवणार नाही. ' म्हणायचा.<br />आणि पुन्हा अजित अन्याची जुंपायची. एकमेकांचा एक शब्द खाली पडू द्यायचे नाहीत दोघे. आणि ती मजा बघत मी, तृप्ती, मोहित, मनीष यथेच्छ टाईमपास करायचो. अजूनही कधी कधी अजित आणि अन्याची जुगलबंदी रंगते; तेव्हा मात्र मलाही अन्याची ' पुरानी आदत ' लागली की काय असं वाटायला लागतं.<br />मी अन्याकडे बघितलं. तो अजूनही खिडकीबाहेरच बघत होता. पार हरवून गेल्यासारखा!<br />" अन्या "<br />" अं... अरेच्च्या! पुन्हा पुराने दिनोंको याद करना सुरु झालं वाटतं माझं. " तो किंचित हसत म्हणाला.<br /><br />" हं. पण मजा वाटते रे मलादेखील कधीकधी ते सगळं आठवून! आपल्या कॉलेज campus मध्ये आपण घातलेला धुडगूस, एकदा girls' hostel वर भूत असल्याची अफवा होती तेव्हा तू आणि मनीषने आपल्या सरांना विचारलेला ' सर आम्ही तिथे मुलींच्या रक्षणासाठी राहायला जाऊ का? ' असला भन्नाट प्रश्न ( इथे अन्याचा सुस्कारा), रंगपंचमीला कॅंटीनचं आवार खराब केल्याबद्दल शिक्षा म्हणून आपल्या पूर्ण ग्रुपने रविवारची सुट्टी खर्च करून केलेली सफाई, engineering च्या शेवटच्या वर्षी topper असलेली आणि पुढे मॉडेलिंगकडे वळलेली आपली सगळ्यात फेमस सिनियर भाग्यलक्ष्मी ( अन्याचा उसासा.) सगळं आठवून मलापण तुझ्यासारखं nostalgic व्हायला होतं. "<br />" खरंच गं सन!!! काय सही दिवस होते ते. एक सालं टेन्शन नव्हतं; धमाल करायचो, मग परीक्षेआधी रात्ररात्र जागून अभ्यास करायचो, वेळ नेहमीच कमी पडायचा मग तयारीला पण फेल होऊ अशी काळजी वाटली नाही, कमी मार्क मिळण्याची देखील काळजी वाटली नाही तेव्हा. जॉब मिळेल न मिळेलचीही फ़िकीर नव्हती. आता जॉबचंच उदाहरण घे, तीन जॉब बदलले मी गेल्या तीन साडेतीन वर्षांत. पुरेशी तयारी असली तरी दर वेळी मनात धाकधूक, होईल ना सगळं नीट म्हणून. "<br />" हं खरं आहे. कुछ पाने के लिये कुछ खोना भी पडता है. तो हमने क्या खोया है अपने जॉब्ज के लिये? अपने मन का चैन.. असंच ना? "<br />" अगदीच तसं नाही म्हणता येणार गं. प्रत्येक जॉबमधली सुरुवातीला वाटणारी नव्या गोष्टीबद्दलची भीती संपली की येतं ना मन नॉर्मलला. मग आपण enjoy करायलाच लागतो की आपसूक. "<br /><br /> " मग exactly हाच नियम तू लग्नाला का लावत नाहीस? तुझ्या मनात या relationship बद्दल थोडीफार धाकधूक असलीच तर ती कमी होईलच ना तुझ्या या नियमानुसार? "<br />" आयला, कुठून कुठे पोहोचतेस तू, सन? आत्ता विषय चालले होते आपल्या कॉलेज लाईफचे आणि जॉबचे. तू मध्येच हे लग्नाचं काय काढलंस परत? "<br />" अरे माझा मेंदू जात्याच शार्प असल्याने मला तुझा नियम तुझ्या लग्नाबाबतही जसाच्या तसा लागू होतो असं जाणवलं; तेव्हा लगेच मी तुला ते दाखवून दिलं. "<br />अन्या का कोण जाणे, एकदम गंभीर मूडमध्ये गेला. म्हणजे आज दाल रोटीमधला गाजर का हलवा चवीला तितकासा बरा नसणार.<br /><br />" गाजर का हलवा अप्रतिम होता. मी दोनदा ऑर्डर करून खाल्ला. त्यामुळे मी खरोखरच गंभीर आहे. हे गांभीर्य गाजरका हलव्याच्या बेकार चवीने आलेलं तात्पुरतं गांभीर्य नाही. "<br />मला भयंकर हसायला यायला लागलं.<br />" मला बर्‍यापैकी फ़ेस रीडिंग करता येतं. " अन्याचा तोच गंभीर सूर कायम!<br /><br />मी अक्षरशः दिवाणावर लोळण घेतली. अनावर हसता हसता अचानक जाणवलं, अन्या गप्प झालाय एकदम.. बापरे! माझं हसणं थांबलंच!<br />" अन्या, काय रे? आज खूपच वादावादी झाली का अविनाशकाकांशी? "<br />अन्याने उत्तर दिलं नाही. तो पुन्हा खिडकीतून बाहेर पहात राहिला. निरुद्देश!<br />" ए अन्या, बोल ना! काय झालं आज एवढं? " अन्याने कष्टाने नजर माझ्याकडे वळवली.<br />" अगं आई बाबा इरेलाच पेटलेयत; या वर्षी, आणि याच मुलीशी माझं लग्न व्हावं म्हणून! सून म्हणून ती सर्वार्थाने योग्य वाटली त्यांना. त्यांचा युक्तिवाद बिनतोड आहे गं, engineering झालंय, पुढे शिकायचं नाहीये, चांगला जॉब आणि पगार आहे, वय २५; मग काय हरकत आहे लग्न करायला? "<br /><br />अविनाशकाका आणि आशाकाकूच्या या बोलण्यात खुसपट काढण्यासारखं खरंतर काही नव्हतंच! खरं तर अन्या आणि काकांमध्ये वादावादी देखील व्हायचं फारसं कारण नव्हतं. काका तसे बरेच विचारी.. सून आणायचीच, हा निर्णय त्यांनी नक्कीच विचार करून घेतला असणार. पण अन्या...<br /><br />"To be honest San, I am really afraid of commitment." मी चमकले.<br /><br />हे आजवर बोलला नव्हता अन्या. मला काका आणि अन्यामधल्या सव्विसाव्या वादविवादाची शक्यता दिसायला लागली.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/19791391-5142600192461443924?l=shraz-own.blogspot.com' alt='' /></div>श्रद्धाhttp://www.blogger.com/profile/12385587047051609288noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-19791391.post-91018836927279070092007-12-12T16:58:00.000+05:302007-12-12T17:08:08.707+05:30<strong>इतरत्र लिहिलेल्या कथा ब्लॉगवर एकत्रित ठेवण्याची कल्पना चांगली वाटली. वेळ मिळाला की, एकत्र ठेवण्यासारखं वाटेल ते हलवेन इथे. सुरुवात ह्या कथेपासून....<br /></strong><br />तो घरात ज्या पद्धतीने आला ते पाहूनच मला जाणवलं स्वारी अस्वस्थ आहे आज.... पायातले फ़्लोटर्स त्याने भर्रकन काढून कोपर्‍यात भिरकावले. डोक्यावरची कॅप काढून टीपॉयवर फेकली आणि खिडकीपासच्या दिवाणावर धप्पकन येऊन बसत त्याने फ़र्मावलं,<br />" सन, पाणी आण गार. " आणि लगेच माझ्याकडे चमकून पाहात " ओ आणलंच आहेस तू तर पाणी.... " म्हणून पाण्याची बाटली हिसकावून घेत घटाघटा पाणी प्यायला.<br />" कुठे उनाडक्या करून येतोयस? " मी त्याच्याशेजारी बसत म्हणाले.<br />" काही specific नाही. असंच मनीषच्या फ़्लॅटवर गेलो होतो. अजितपण आला होता. मग काय TP , गप्पा, टप्पा... दाल रोटीमध्ये जाऊन जेवून आलो. "<br />" हं म्हणजे तसा नेहमीसारखाच चालला होता तुझा आजचाही दिवस एकूण! मग माशी कुठे शिंकली? "<br />" तू ते काय म्हणतात तशी ' चाणाक्ष ' आहेस. तुला कसं कळलं माशी वगैरे शिंकलीये ते? "<br />" अरे अन्या, आता सात वर्षं होतील आपल्याला एकमेकांना ओळखायला लागून... त्यावरून एवढं कळतंच की मला... बोला... "<br />" एवढंच जर आहे तर गेस मार की! " त्याने आव्हान दिल्यासारखं म्हटलं.<br />" हात्तिच्या.... त्यात गेस मारायसारखं काय आहे? अविनाशकाकांचा फोन आला असणार आणि बोलता बोलता गाडी त्यांच्या सध्याच्या अति जिव्हाळ्याच्या विषयाकडे सरकली असणार... तू लग्न कधी करतोयस? "<br />" सन, पाय दाखव तुझे... डोकं ठेवतो. भयंकर अंतर्यामी झाली आहेस. गुरुमैया आप महान है " म्हणत अन्या नाटकीपणाने माझ्या पायांशी वाकला.<br /><br />" हं तर ही आजची पंचविसावी वेळ ह्या वादाला तुझ्यात आणि अविनाशकाकांमध्ये तोंड फुटण्याची आणि मुलीचं वर्णन केलं गेलं असेल एखाद्या तर ही दहावी मुलगी! " मी बोटांवर मोजत म्हणाले.<br /><br />" वा काय चोख हिशोब आहे.... मानलं! इसी खुशी मे कालचे उरलेले गुलाबजाम फ़्रीजमध्ये आहेत ते आण. " तो आरामात बाहेरच्या उन्हाकडे बघत तक्क्याला रेलला.<br /><br />" खादाडपणा करू नकोस. आज दालरोटी म्हणजे तुम्ही गाजर का हलवा वगैरे हाणलं असणारच आहे. जरा वाढत्या वजनाकडे लक्ष द्या अन्याजी... "<br />" ए चले, मी कालच वजन केलं M G Road ला एका ठिकाणी लावलेल्या वजन करण्याच्या मशिनवर! गेल्या दोन वर्षांत फक्त दोन किलो वाढलंय वजन. अजूनही माझी चार वर्षांपूर्वीची जीन्स घालता येतेय मला. ( दोन चार इंच ढिली करून. - मी. पण अन्या लक्ष देत नाही.) जे नियमित व्यायाम करत नाहीत त्यांनी असं हेवी खाल्लं तर त्यांचं भराभर वजन वाढतं; हा तुझा सिद्धांत अतिशय चुकीचा आहे. माझी पचनशक्ती उत्तम असल्याने मला तुझ्यासारखी regular jogging वगैरे करायची गरज नाही. तेव्हा निष्कर्ष काय तर गुलाबजाम आण. "<br /><br />...त्याच्या हातात चार गुलाबजामांनी भरलेला बाऊल देऊन मी पुन्हा दिवाणावर त्याच्याशेजारी बसले.<br /><br />" अजून चार गुलाबजाम शिल्लक आहेत. ते हवे असतील तर उठून आतमध्ये जाऊन घेऊन यायचे आणि भांडं नीट सिंकमध्ये घासून जागेवर ठेवायचं. "<br />" मी का म्हणून भांडं घासू? तुझी बाई कामाला येणार नाहीये का? आणि काल<br />' तुम्ही जरा लौकरच या. तुमच्याशी गप्पा मारता मारता माझा स्वयंपाक चटकन होईल. ' असं सांगून मला आणि अजितला जवळजवळ निम्मा स्वयंपाक करायला लावलास त्यामुळे या आठवड्याचा आमचा घरकामाचा कोटा पूर्ण झालेला आहे. "<br /><br />मला माझ्याही नकळत हसू आलं. हा इतक्या ठामपणे घरकामाचा कोटा बिटा शब्द वापरून भांडं घासून ठेवणार नाही म्हणतोय आत्ता आणि प्रत्यक्षात मात्र चटकन आत जाऊन नीट धुवून, जागच्या जागी लावून ठेवेल भांडं.<br />" हसलीस का? " त्याने संशयाने माझ्याकडे पाहात विचारलं आणि पुन्हा एकदा वॉर्निंग दिल्यासारखा म्हणाला " मी काहीही उचलून, आवरून, घासून घेणार नाहीय. "<br />" बरं राहिलं... नको करूस. आणि आता आपण मुख्य मुद्द्याकडे वळूया. काय झालं? "<br />" अगं तसं खास काही नाही. त्यांनी कसल्याशा मंडळात माझं नाव नोंदवलंय, मग रीतसर कुणातरी मुलीच्या वडिलांचा त्यांना फोन आला. मुलगी देखणी, हुशार, गृहकृत्यदक्ष, महत्त्वाकांक्षी, करीयर कडे लक्ष देणारी, पुन्हा घराकडे लक्ष देणारी वगैरे वगैरे आहे.... "<br />" बाप रे ग्रेटच... इथे मला ऑफिसकडे लक्ष देताना घराकडे पाहायला होत नाही आणि घरी लक्ष द्यायचं म्हटलं तर त्या कामाने दमून जाऊन ऑफिसमध्ये जांभया येतात. थोडक्यात काय, तर उद्या डॅडनी माझं लग्न काढलं तर लिहायला मॅटर कमी पडणार. "<br />" जाऊ दे ना. तू टेन्शन घेऊ नकोस. मी, अजित, मनीष... आम्ही सगळे मिळून तुझा फेक resume तयार करू. त्यात तू परीसारखी सुंदर, भयंकर हुशार, घरकामात प्रवीण... आहेस असं सगळं लिहू. तेवढ्याने नाही भागलं तर हुंडा पण देऊ. तू काही काळजी करू नकोस. मी आणि अजित onsite trips मध्ये मिळवलेले सगळे पैसे तुझ्या हुंड्यासाठी ठेवू. " मला एकदम अनावर हसायलाच यायला लागलं.<br /><br />हे दोघे गांजलेल्या चेहर्‍याने, एकही पैसा खर्च न करता माझ्या हुंड्याची तरतूद करतायत, मुलाच्या घरच्यांकडे माझ्या लग्नासाठी बोलणी करतायत; हे दृश्य कल्पना करून पहायला देखील भयंकर विनोदी वाटत होतं.<br /><br />आधी engineering च्या निमित्ताने आणि नंतर इथेच jobs मिळाल्यामुळे गेले सात आठ वर्षं बंगलोरमध्येच आहे मी. engineering पासून जमलेल्या ग्रुपपैकी जेवढा ग्रुप इथे उरला आहे त्यांच्यासोबत आयुष्य enjoy करायला अजूनही मजा येते. पण आता हळूहळू काहीतरी बदलत चालल्याचं जाणवतं. ग्रुपमधल्या बहुतेक मुलींची लग्नं झाली आहेत, ठरली आहेत.... काहींनी आपापली जमवली, काहींची घरच्यांनी ठरवली. काही मुलांचीही झाली लग्नं. माझ्या अगदी जिवाभावाच्या, ग्रुपमधल्या मंडळींपैकी मोहित, तृप्ती ( ही तर डायरेक्ट देशच सोडून गेलीय) वगैरेंची लग्नं झालीत. मनीषचं ठरलंय, पण त्याची होणारी बायको पूजा सध्या onsite गेल्याने लग्नाची तारीख काढलेली नाहीय. आता अन्याचा नंबर लागलाय. उद्या माझाही?????? छे, मी मनातून ती शक्यता झटकून टाकली. मॉम तर नाहीये, डॅड एकतर भारतभर फिरत असतात, घरी असले तरी त्यांच्या लेखनामध्ये गुंग असतात. माझ्या लग्नाबद्दल कुणी त्यांना विचारलं तर काय बरं म्हणतील डॅड?<br /><br />' अं? सन्मतीचं लग्न? करू की... काय घाई आहे? नाहीतर तिने तिचा जोडीदार शोधला तरी मला हरकत नाही. नाही शोधला तर मी शोधेनच... पण तिला लग्न करायचं असेल तेव्हाच! काय सन... करायचं आहे का लग्न? ' असं म्हणून माझ्याकडे पाहतील मी त्यांच्या विचारांना दुजोरा द्यावा म्हणून!<br />तात्पर्य काय, मी विषय काढेपर्यंत डॅड माझ्यामागे लग्नाचा भुंगा लावणार नाहीत. ( बरंच झालं की! की नाही????? कोण जाणे!) मॉम असती तर तिनेदेखील हेच केलं असतं म्हणा!<br />" ए.. कशाचा विचार करतेयस? लगेच मुलगा शोधण्याच्या दृष्टीने आखणी करायला सुरुवात केलीस की काय? " अन्या म्हटला तशी मी भानावर आले.<br />" नाही रे, आपल्या ग्रुपबद्दल विचार करत होते. बदलायला लागली नाही रे सगळ्यांची आयुष्यं? "<br />" हं खरं आहे.... पण हा बदल नको वाटतो कधीकधी. पुन्हा आपल्या कॉलेजच्या दिवसांकडे परतून जाता आलं तर काय धम्माल येईल नाही? " तो बाहेरच्या उन्हाकडे एकटक पहात म्हटला.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/19791391-9101883692727907009?l=shraz-own.blogspot.com' alt='' /></div>श्रद्धाhttp://www.blogger.com/profile/12385587047051609288noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-19791391.post-2122885375783702972007-11-06T22:19:00.000+05:302007-11-06T22:42:07.545+05:30बरेच दिवसांपासून ही कथा डोक्यात घोळतेय. लिहायला वेळ मिळतोच असं नाही. एकसलग लिहावी, म्हणून ब्लॉगवरच टाकायचं ठरवलं. वेळ मिळेल, तसतशी लिहून पूर्ण करायचा विचार आहे.<br /><br />___________________________________________________________<br /><br /><br />"सुमित्रा... उठतेयस का गं?" आईची हाक ऐकू आली. त्याआधी बराच वेळ ती जागीच होती खरंतर. उठायची इच्छा मात्र होत नव्हती. आळस अंगात भरून राहिलेला. भारतात येऊन तीन चार दिवस झाले तरी बराचसा वेळ तिने झोपूनच काढला होता.<br />बरीच मोठी सुट्टी घेऊन भारतात येण्याआधीचे दोन आठवडॆ हातातली कामे भराभर संपवण्यात गेले होते. धावत पळत गाठलेली फ़्लाईट, उगीचच लांबलेला कंटाळवाणा प्रवास, विमानातल्या प्रत्येक गोष्टीबद्दल कुरकुर करणारा सहप्रवासी, धड नसलेले जेवण.... रात्री उशिरा मुंबई एअरपोर्टवर उतरल्यावर तिला एकदम हायसं वाटलं.बाहेर अप्पा आई वाट बघत होतेच!<br />"कसे जाणार आहोत आपण एवढ्या रात्री? की हेमामावशीकडे थांबायचं ठरलंय?"<br />"भाड्याची गाडी आणलेय. लगेचच निघूयात. सकाळी गर्दी वाढण्याआधी घरी पोचू आपण...."<br />गाडीने वेग घेतल्यानंतर तिने विचारलेच; खरेतर विचारायला नको होते तरी....<br />"प्रशांतदादा नाही आला?"<br />"अगं, तो त्याच्या कामात सतत बिझी... त्यातून शुभा चेन्नईला का कुठेशी कॉन्फ़रन्सला गेलीय परवाच. नितू जितूला सध्या सांभाळायची जबाबदारी प्रशांतवरच आहे नं. त्याचा सगळ्यात पिट्टा पडतोय पार..." आईने उत्तर दिलं.ते सगळं खरं असलं तरी त्याने यायला हवं होतं असं तिला मनोमन वाटून गेलं. लहानपणीही प्रशांतने तिच्याकडे थोडे जरी लक्ष दिले तरी तिला आनंद होत असे. त्याच्यात नि तिच्यात बरंच अंतर होतं. जवळपास आठ वर्षांचं. ती दहा अकरा वर्षांची होईतो तो इंजिनीयरिंग कॊलेजात गेलाही होता. त्याला घरीही थांबायला मग सवड नसे. सुमाकडे लक्ष देणे दूरच, तो तिच्याशी धड चार वाक्यंही बोलत नसे. जर समोरासमोर गाठ पडलीच तर त्याचा वेळ तिच्यावर टीका करण्यातच जाई.<br />"किती गबाळी दिसतेयस... फ्रॉकला डाग पडलेयत आमरसाचे. बदल तो आधी."<br />"चेहरा धूत नाहीस का? आधीच रंग हा असा.... जा, साबणाने धुऊन ये तोंड..."<br />"काल दिवसभर बाहेर उंडारत होतीस नं? अभ्यासाच्या नावाने बोंब.... सहामाहीतले दिवे कळतीलच आता."<br />"काल जोश्यांच्या घराकडे तू नि तुझी ती झिपरी मैत्रीण काय करत होता म्हणे? पेरू चोरायला गेला असाल. उगीच नाहीत त्या आईशी भांडायला येत...."<br />त्याच्या बोलण्याचा ती फार क्वचित प्रतिवाद करत असे. एकतर कितीही कडू असलं तरी बरंचसं बोलणं खरं असायचं. आणि त्या बोलण्यापेक्षाही प्रशांतदादा आपल्याशी काहीतरी बोलतोय याचा आनंद तिला जास्त व्हायचा. कधीकधी मात्र तो तिला फार टाकून बोलला तर तिच्या डोळ्यांत पाणी यायचं. त्यावेळी आई तिची बाजू घेऊन प्रशांतला बोलत असे.<br />"तुझी सख्खी बहीण आहे ना ती? प्रशांत किती लागेलसं बोलतोस तिला. अरे, किती लहान आहे ती तुझ्याहून?"<br />"मी तरी तिच्या भल्याचंच सांगतोय ना तिला? अभ्यासाकडे लक्ष देत नाही, कॉलनीभर रिकामटेकड्या मैत्रिणींबरोबर उंडारत असते, गबाळी राहते... एक का गोष्ट आहे? अशीच वागत राहिली तर आनंद आहे मग..."<br />"अरे, कळेल तिला हळूहळू. बारा वर्षांची आहे ती फक्त..."<br />"बरं.... राह्यलं. अशीच उंडारू दे तिला. ती नि तू... दोघी काय वाट्टेल तो घोळ घाला. मला तुम्हा दोघींना जास्त समजावत बसायला वेळ नाही."<br />तो घराबाहेर पडला की आईचं सुरू व्हायचं.<br />"जरा बरी वागत जा ना बाई.... का त्याच्याकडून सारखी बोलणी खातेस? जरा त्याने सांगितल्यानुसार वागलीस तर काही जाणार आहे का तुझं?"<br />"पण मी बरीच वागते नं आई...."<br />"तो म्हणेल तसं करत जा."<br />"तसंच तर करते ना... पण एकदा जरी काही विसरले तर तो लगेच रागवायला टपलेलाच असतो. त्याला मी आवडत नाही लहान बहीण म्हणून... कळलं?"<br />"गप गं... काहीतरी बोलू नकोस. त्याला असलं काही वाटत नाही. जा, खेळायला जा नाहीतर जरा पुस्तक काढून अभ्यास करत बस."<br />आईने असं म्हटलं तरी सुमित्रेला माहीत होतं. तिच्यात नि प्रशांतमध्ये दरी होतीच. प्रशांत दिसायला अगदी आईवर गेलेला, देखणा, रंगाने गव्हाळ असला तरी चारचौघात उठून दिसणारा... त्याउलट सुमित्रा. रंग सावळा असला तरी काळेपणाकडेच जास्त झुकणारा. खेरीज थोडी जाड. प्रशांत तिला चेष्टेने ’सिंडरेलाची जाडी असलेली बहीण’ म्हणायचा. ’आणि तीही काळी...’ त्याने हे म्हणताना दाबलेलं हसू तिच्या नजरेतून सुटत नसे. तिच्याकडे असलेल्या परिकथांच्या पुस्तकातली सिंडरेलाची गोष्ट म्हणूनच तिला कधी आवडली नाही. एकतर सिंडरेलाच्या बहिणी दुष्ट होत्या. ती तशी नक्कीच नव्हती. आणि सिंडरेलाच्या जाड्या बहिणीच्या गालांना तिच्या गालांना पडायच्या तशा खळ्याही पडत नसणार, तिला खात्री होती...<br /><br />"सुमा, उठ गं.... घर आलं." आप्पांनी हलवून उठवलं. घर आलं होतं. सकाळचे सहा वाजत आले होते.<br />"तू आत जाऊन झोप जा. मी आणतो तुझं सगळं सामान."<br />तिने आत जाऊन मधल्या खोलीतल्या दिवाणावर अंग टाकलं. हवेत बराच उकाडा होता. पावसाळा संपलेला. ऑक्टोबरची सुरुवात. आई मधल्या खोलीत डोकावली तेव्हा सुमाला गाढ झोप लागली होती. ’फॅनही न लावता निजली वाटतं...’ म्हणत तिने पंखा चालू केला आणि रूमचे पडदे ओढून घेतले.<br /><br />तिला दुपारी दीड वाजताच जाग आली एकदम. थोडा वेळ काहीच सुधरलं नाही की आपण नक्की कुठे आहोत. ओढून घेतलेल्या पडद्यांमधूनही जाणवणारा बाहेरचा भगभगीत प्रकाश. पंखा तीनवर चालू होता तरी उकडत होतं. थोडीशी धूळ असलेली दिवाणावरची चादर. दिवाणाशेजारच्या फडताळात ठेवलेल्या तेलांच्या रिकाम्या बाटल्यांमधून येणारा वास. तिथेच एका कप्प्यात ठेवलेले अप्पांचे कामाचे कागद.<br />"आई." तिने उठून बसत हाक मारली.<br />"उठलीस का गं? झाली का झोप?" आई खोलीत डोकावत म्हणाली.<br />"झाली ठीकठाक. आता उरलेली झोप रात्री... तू काय करतेयस?"<br />"काही नाही, बाहेर वाचत बसले होते. अप्पा त्यांच्या ओळखीचे वैद्य म्हणून आहेत, त्यांच्याकडे गेलेयत."<br />"जेवण?"<br />"अप्पा गेलेत जेवून. मी थांबलेय तुझ्यासाठी. दात घासून घे फक्त. मी पानं घेते तोवर."<br /><br />...." व्वा! खीर.... "<br /> "तुला आवडते ना? आज तू येणार म्हणून करायचं ठरवलं होतं... जेव आता सावकाश."<br />डायनिंग टेबलावर गप्पा रंगल्या मग.<br />"कुलकर्ण्यांच्या घरात नवीन भाडेकरू आले गेल्या वर्षी. बोपर्डीकर म्हणून. दोघी मुलीच आहेत त्यांना. एक मॉडेल आहे नि एक इंटिरियर डिझायनर. मायलेकी अज्जिबात मिसळत नाहीत इतरांमध्ये. मिस्टर बोपर्डीकर तिकडे गल्फमध्ये आहेत म्हणे! सुरुवातीला एकदा बोपर्डीकर बाई बोलल्या माझ्याशी तेव्हा ताठ्याने सांगत होत्या. मीपण म्हटलं मग... माझी मुलगी लंडनमध्ये आहे म्हणून..."<br />सुमित्रेला मनापासून हसू आलं. लोक कशातही मोठेपणा मानतात.<br />"मग काय तर... "<br />"फडकेआजींच्या दोन्ही नाती काय म्हणतात मग?"<br />"थोरली अदिती आलीय सध्या सुट्टी आहे म्हणून. मुंबईला शाळेत शिकवते ना ती. आणि धाकटी विद्या पण यायचीय म्हणे."<br />"ती काही करत नाही का? नोकरी वगैरे?"<br />"छे गं. बी ए करेकरेतो जीव जायची वेळ आली तिचा... अभ्यासाने. दोन वर्षांआधी लग्न करून देईतो नुसता घरात लोळून वेळ काढलान. तिची आईही तर तसलीच. म्हणे, रोज ऑफिसात जाऊन येऊन माझ्या पोरीचं रूप उतरून जाईल पार."<br />फडकेकाकूंच्या दोन्ही मुलींच्या सौंदर्याचा त्यांना फार गर्व होता आधीपासूनच. दोघी गोर्‍यापान, घार्‍या... काळ्याभोर लांब केसांच्या वेण्या घातलेल्या. दोघींच्या कानात कायम लाल खड्यांचे डूल असायचे. खेरीज फडकेआजींनी स्वतःची मोहनमाळ मोडून दोघींसाठी सोन्याच्या चेन करून घेतलेल्या. कॉलनीमध्ये सोन्याची चेन घालणार्‍या त्या दोघीच. त्यांचे कपडेही अगदी टापटीप असायचे. फडकेकाकूंना स्वतःला शिवण यायचं. त्या त्या दोघींसाठी तर्‍हेतर्‍हेचे फ्रॉक्स बेतत असत. त्यांच्यात आणि सुमात मात्र मैत्री कधीही नव्हती. तिला आठवलाच एक प्रसंग.. मेच्या एका दुपारी ती त्यांना जवळच्या बागेत खेळायला येता का म्हणून बोलवायला गेलेली...<br />"नाही बाई... आईने सांगितलंय. एवढ्या उन्हाचं खेळायला जायचं नाही बाहेर. रंग काळा पडतो."<br />"अय्या, म्हणजे सुमासारखा?"<br />"मग काय तर .... सारखी उन्हात खेळते ना ही?" अदिती सुमाला मुद्दाम डिवचायची. असेच प्रसंग आणि त्यावरून भांडणं असं दोन चार वेळा झालं, त्यानंतर सुमा नि फडके भगिनी एका कॉलनीत राहात होत्या इतकंच. त्यांच्यात बोलणं असं झालंच नाही कधी... नाही म्हणायला ती तिच्या पहिल्या जॉबनिमित्त हैदराबादला जाणार होती, तेव्हा सत्यनारायण केला होता. तेव्हा बोलावलं होतं फडकेकाकू नि अदिती विद्याला. फडकेकाकूंनी अगदी नीट चौकशी केली, कसली नोकरी, काय काम वगैरे आणि शेवटी म्हटल्याच,<br />"अय्या, म्हंजे सॉफ्टवेअर का काय ते नाहीच का? पगार वगैरे बरा आहे नं? नाहीतर बघा हो, अप्पांना इकडनं पैसे धाडावे लागायचे."<br />कशात काहीही माहीत नसताना त्यांनी असा टोमणा मारावा, याची तिला मनस्वी चीड आलेली.. ’आता तिकडे जातीयेस ती आनंदानं जा, उगीच त्यांच्याशी वाद घालून मूड खराब नको करून घेऊस...’ तिचा चेहरा बघताक्षणी अप्पा तिच्याजवळ येऊन म्हटले होते.<br />"अगं, तुझी ती मैत्रीण कविता..." आईच्या आवाजाने ती भानावर आली.<br />"अं.. काय?"<br />"कविता... तुझी मैत्रीण. ती आपल्या अगदी जवळच आलीये राहायला आता."<br />"खरंच? कुठे?"<br />"अगं बाजार संपतो, तिथल्या अपार्टमेंटमध्ये तिच्या आईचं घर नव्हतं का? तिने शेजारीच घेतलाय फ्लॅट. १ बीएचके आहे."<br />"तिला सांगितलं नाहीस ना, मी आलेय ते? सरप्राईझ देते जाऊन...."<br />"जा.. तिला आनंद होईल तुला भेटून."<br /><br />दुसर्‍या दिवशी शनिवार होता. त्यांच्या घराजवळच्या बाजारात त्यादिवशी बरीच गर्दी असायची. शेजारच्या दोन चार खेड्यांतून ताजा भाजीपाला, फळं शनिवारी ह्या बाजारात यायची.<br /><br />"मी उद्याच जाईन. बाजारातही जायचंच आहे. वर्षं झाली गं तो बाजार बघून..."<br /><br />सकाळी लौकरच जाग आली तशी तिनं सगळं भराभर आटोपलं. नऊला ती गेटबाहेर पडलीदेखील. आल्यापासनं तिनं पहिल्यांदा कॉलनी नीट बघितली. किती वर्षं गेलीत मध्ये? सहा? जास्तच. हैदराबादला गेलो ते सुट्टी घेऊनदेखील आलो नाही आपण इथे. नंतर यूके गाठलं ते आपण अजून तिथेच आहोत. या शहराला विटल्यासारखे निघून गेलो होतो आपण. शहराला की माणसांना? माणसांना म्हणजे प्रशांतदादा, फडकेकाकू नि त्यांच्या मुली, जोशीबाई खेरीज चौधरीकाकूंना? अजून कशाला विटलो आपण? त्यांच्या नि आपल्या जगातल्या फरकाला? तसंच असावं.<br /><br />हैदराबादला जाण्याआधीच्या आठवड्यात कविताच्या गच्चीवर बसून गप्पा मारताना तिने आपले मन मोकळे केले होते.<br />"एका तुझ्याशिवाय कुण्णी कुण्णी समजून घेत नाही गं मला. इथे राहणं नकोसं झालंय गं. हैदराबाद किंवा इथे असे दोन पर्याय दिले तेव्हा मी हैदराबाद मागून घेतलं आपणहून... आपणहून आपलं घर सोडावंसं वाट्णं यापेक्षा काही वाईट असेल का गं?"<br />कविता तिला मूकपणे थोपटत राहिली. ती शांत होईपर्यंत.<br /><br /><strong>क्रमशः</strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/19791391-212288537578370297?l=shraz-own.blogspot.com' alt='' /></div>श्रद्धाhttp://www.blogger.com/profile/12385587047051609288noreply@blogger.com4tag:blogger.com,1999:blog-19791391.post-11574956414366270522007-10-26T18:26:00.000+05:302007-10-26T18:30:23.616+05:30आयुष्यात पहिल्यांदा व्यवSSSSस्थित पाहिलेला मॉल म्हणजे बंगलोरचा फोरम. म्हणजे तो अगदी बांधला जात असतानापासून ते तिथे PVR multiplex सुरू झालं, वेगवेगळी दुकानं आली तिथपर्यंत. अनेक नावाजलेले ब्रँडस मॉलमध्ये एकाठिकाणी एकवटले आणि भारतातल्या रिटेल मार्केटची ताकद दिसायला लागली. (उगीच नाही, आंतरराष्ट्रीय ब्रँड्स धडाधड भारतात येतायत.) आजकाल प्रत्येक शहरातल्या प्रत्येक भागात नवनवीन मॉल्स उभे राहतायत आणि सगळ्या शहरांचा तोंडवळा आता एकच होणार की काय असा विचार मनात चमकून जातोय. मुख्य दरवाज्यातून आत शिरलं की जाणवणारा AC, वेगवेगळ्या ब्रँड्सची दुकानं, आकर्षक डिस्प्लेज, देखणी प्रकाशयोजना, मन चाहेल त्या खाद्यपदार्थांच्या आउटलेट्सने सज्ज असलेलं फूड कोर्ट... खेरीज सहसा फूड कोर्टच्या मजल्यावर जाणवणारा कुठल्यातरी विदेशी ब्रँडच्या कुकीजचा वास. (तसाच, वेस्टसाईड किंवा शॉपर्स स्टॉप वगैरे दुकानात शिरल्यावर हटकून येणारा परफ्यूम्सचा संमिश्र वास.) हे दोन्ही वास मला इतके परिचयाचे आहेत की डोळे बांधून यापैकी कुठल्याही ठिकाणी नेलं तरी मी अचूक ओळखेन. मॉलसंस्कृती भारतासाठी चांगली की वाईट हा मुद्दा तात्पुरता सोडून देऊयात. सध्यातरी मॉलसंदर्भातले काही अनुभव.....<br /><br />१. मॉलमधल्या रेस्टरूममध्ये सोफा का लागू शकतो, हे मला न उलगडलेलं कोडं आहे. मॉलमध्ये आलेला माणूस मुळात या जागी फार वेळ घालवेल का? तो खरेदी करायला येणार का रेस्टरूममध्ये जाऊन सोफ्यावर बसायला? बाहेर इतकी सुंदर दुकानं आणि फूड कोर्ट असताना तिथे का बसावे? मग त्या सोफ्याचे प्रयोजन काय? त्या मॉलमधल्या रेस्टरूममधला सोफा मला कायम छळत असे. एकदा एका प्रसंगानंतर माझं अंशतः समाधान झालं म्हणायला हरकत नाही. एकदा मी तिथे गेले असताना त्या सोफ्यावर बसून एक मुलगी आपल्या बॉयफ्रेंडला फोनवरून यथास्थित शिव्या घालत होती. एकूण संभाषण रंजक होतं. त्याच्या आधीच्या सात पिढ्यांचा उद्धार चालला होता. मी तोंड धू, केस विंचर असा प्रकार करत वेळकाढूपणा करायला सुरुवात केली. आणि काही वेळातच मला त्या सोफ्याची उपयुक्तता पूर्ण पटली. कुणावरही तोंडसुख घ्यायचे असेल तर यापेक्षा आरामदायक दुसरा मार्गच नव्हता. एकतर तिथे लोक गरज असताना येणार नि काम झाले की निघून जाणार. तुमचा आवाज चढला तरी ऐकायला कोण आहे? आणि बराच वेळ खरड काढायची असेल तर आरामशीर बसायला सोफा हवाच. सगळ्या मॉलमध्ये अशी सुविधा का देत नाहीत बरं, हा मला छळणारा नवा प्रश्न आहे.<br /><br />२. कुठल्याही मॉलमध्ये बाहेर बसता येईल अश्या ठिकाणी टेकलेली जोडपी कायम दिसतातच. पण फोरमबाहेर अश्या जोडप्यांना भांडायला चेव येत असावा की काय अशी शंका घ्यायला वाव आहे. मी आणि मैत्रिणी वीकेंडला गेलो की हमखास दोन तीन भांडणे पहायला मिळायची. हिंदी आणि इंग्लिशची भेळ करत सर्व वार्तालाप चालायचे. (स्थानिक भाषा फार नकोत. इतरांना ती भाषा न कळल्याने भांडणाचे मनोरंजन मूल्य कमी होते.) त्यातही 'फ....' ची बाराखडी भांडणार्‍या; तो आणि ती, दोघांच्या सारख्याच आवडीची. कारण जर फारच गंभीर असेल तर जोडीदाराला बोचकारणार्‍या, चापट मारणार्‍या (Please note, चापट हा फारच सौम्य शब्द आहे) ललनाही पाहण्याचे भाग्य मला लाभले आहे. मॉलमधले दुकानदार एक लाटण्याचे दुकान का काढत नाहीत, हाही मला पडलेला प्रश्न आहे.<br /><br />३. कपडे... दोन प्रकारचे! एक म्हणजे जे मॉलमध्ये विकले जातात ते आणि दुसरे म्हणजे जे मॉलमध्ये येणार्‍यांच्या अंगावर दिसतात ते. मॉलमध्ये जाताना घालायच्या कपड्यांचा काहीतरी देशपातळीवरचा संकेत असावा. मुंबई असो वा बंगळूर... तेच ते स्पगेटी स्ट्रॅप्सवाले टॉप, खाली तीच तशीच केप्री, तशाच त्या डिझायनर चपला/सँडल्स, तसाच तो परफ्यूमचा दरवळ (काहीवेळा तो दर्प म्हणण्याइतका उग्र असतो), तसेच ते रंगवलेले केस... एखाद्या बाईला/मुलीला एखाद्या मॉलमध्ये बघितल्यावर 'अय्या ही इथेही? परवाच हिला मुंबईच्या इन ऑर्बिट मॉलमध्येही बघितलं होतं', असं वाटण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. ऐन हिवाळ्यातही असल्या कमी कपड्यांचं व्रत निष्ठेने पाळणार्‍या त्या ललनांचं कौतुक वाटतं खरं! मग दुकानामध्ये एखाद्या मुलीला पूर्ण बाह्यांचे टॉप्स विकत घेताना पाह्यल्यावर हे घातले जातात का?, अशी शंका मनाला चाटून जाते. <br />विकण्यासाठी असलेल्या कपड्यांचीही तर्‍हा काही औरच! 'कपडेच कपडे चहुकडे, (तरीही) गेली व्हरायटी कुणीकडे' असाही अनुभव बर्‍याचदा येतो. बरेचदा अतिशय पातळ कपड्यापासून बनवलेल्या 'एकदा धुतला तर फाटेल' अशा प्रकारच्या टॉप, वगैरेंच्या किमती पाहून हबकायला होतं. तरीही लोक उत्साहाने खरेदी करत असतात. ट्रायल रूम्सच्या बाहेर रांगा लागलेल्या असतात. एकदा एका दुकानात खरेदी करत असताना कपड्यांचा गठ्ठा घेऊन एक मुलगी काऊंटरकडे आली. (डिट्टो धोबीण कपडे घेऊन जाते तश्शी!) धोबिणीच्याच आवेशात तिने तो प्रचंड गठ्ठा काऊंटरवर आदळला नि कॅशियरने शांतपणे बिल करायला सुरुवात केली. <br />'सुन, इसके कपडे चोरी हो गये लगते है. वरना एक शॉपसे इतने कपडे नही खरीदती. है ना?' मैत्रिणीचा प्रश्न अगदीच चूक नव्हता. तसाच निष्कर्ष मीही काढला होताच. पुढे तिला लगोलग दुसर्‍या कपड्यांच्या दुकानात शिरताना पाहून तो पक्का झाला. :-)<br />गरुडा मॉल (बंगलोर) नुकताच सुरू झाला होता तेव्हाची गोष्ट. त्यामध्ये मार्क्स अँड स्पेन्सर चं दुकान दिसलं. नवीन म्हटल्यावर आमचे पाय वळलेच तिकडे. समोर दोन तीन अतीव सुंदर स्कर्टस् लावले होते. सहज म्हणून किमतीची चिठ्ठी उलटून पाहिली. "सुन, इन्होंने सीधे पाउंड्स इंडियन रुपीजमे convert किये है. ऐसा कभी होता है क्या?" दुसरं कोण? तीच ती मैत्रीण. तिने आवाज हळू ठेवायची दक्षता घेतली नसूनही स्टाफ मख्ख होता. (कदाचित त्यांना असल्या शेर्‍यांची सवय असेल, किंवा असले शेरे झेलण्याचं खास प्रशिक्षण देण्यात आलं असेल.) असल्या दणकेबाज किंमतींना न घाबरता आमच्यातल्या एकीने एक स्कर्ट विकत घेतला, तेव्हा मी स्टाफकडून "भवानी झाली बगा तुमच्या हातून!" अशा वाक्याची आतुरतेने वाट बघत होते. :-P <br />४. खाण्यापिण्याच्या गोष्टी.... कुठलाही मॉल ज्याशिवाय पूर्ण होऊच शकत नाही असली गोष्ट! त्यात विदेशी ब्रँडनेम नसेल तर बहुधा परवाना नाकारत असावेत. केएफसी, McDonalds, सबवे.... ही नामावली तरी दुसरं काय सुचवते? सरकत्या जिन्यावरून चढउतर करून दमल्यानंतर फूड कोर्टला भेट देणं आवश्यक ठरतं. खरेदी केल्यानंतर मूड हॅप्प्प्पी असल्याने ते जेवण व्यवस्थित अंगी लागतं. (बर्‍याच जणांच्या!) तरीही काहीजणी आणि काहीजणदेखील चवळीच्या शेंगेसारखे कसे राहात असतील बरं? किंवा आमच्या ग्रुपमधल्या एकीने लावलेला शोध(!) त्यांच्याही बाबतीत खरा असावा. <br />एका वीकेंडला रात्री आम्ही सगळ्याजणी मनसोक्त गप्पा मारून झोपायच्या तयारीत असताना ती एकदम म्हणाली,<br />"एक बात बताऊं? तुम लोगोंको सच नही लगेगी... पर अगर मैने वीकमे एक बार McDonalds मे नही खाया तो मेरा वेट बढ जाता है."<br />तिने संध्याकाळी खालेल्या चिकन बर्गरमध्ये त्यांनी नक्की काय घातलं असावं, याचा विचार आम्ही सर्व रात्रभर करत होतो.<br />५. मल्टिप्लेक्स.... hmmmm.... PVR गोल्ड क्लासच्या एका तिकिटाचा रेट पाचशे रुपये (हे दोनेक वर्षांपूर्वीचं, आता वाढले असतील दर!) हे ऐकून चक्करच आली होती. नंतर अधिक माहिती मिळाली की तिथे म्हणे अगदी राजेशाही थाट असतो. आतमध्ये राजेशाही खुर्च्या असतात, खायला पण मिळतं. आपण आरामात सिनेमा पाह्यचा... कुठला? तर.... (नवा) उमराव जान???? शब्द????? सिनेमांची ही अशी नावं समोर आली की आपोआप गोल्ड क्लासची तिकिटं काढायचा मोह नष्ट होतो. अजूनपर्यंत मी PVR चा गोल्ड क्लास बघितलेला नाही यावरून आपल्याकडच्या सिनेमांची स्थिती सहज कळावी. :-P<br />६. मॉलमध्ये लावली जाणारी गाणी या विषयावर कुणी संशोधन करायला हवं. ती इंग्लिशच का हवीत, आणि त्यांचा आवाज कर्णकर्कश्शच का हवा?, हा एक सनातन प्रश्न आहे. जरा प्रसंगानुरूप गाणी लावली तर? उदा, बेकरी आयटम्सच्या दुकानात बनाना मफिन्स विकताना "बाई गं, केळेवालं ह्ये सांगा तुमाला चालंल का?" किंवा एखाद्या हिर्‍यांच्या/दागिन्यांच्या दुकानात "मुझे नौलखा मंगवा दे रे ओ सैंया दीवाने..." कसं वाटेल? :-P (जरा जास्तच फास्ट धावतेय माझी कल्पनाशक्ती आता.)<br /><br />बाहेरच्या खड्डेभरल्या रस्त्यांवरून, प्रचंड गर्दीतून वाट काढत आपण मॉलच्या पार्किंग प्लेसमध्ये गाडी लावतो. मॉलमध्ये शिरताच थंड AC चा झोत अंगावर येतो. फूड कोर्टाच्या दिशेने खाद्यपदार्थांचे वास येत असतात. 'लश' सारख्या दुकानांतून सुगंध बाहेर ओसंडत असतो. वेगवेगळ्या ब्रँडची दुकानं नेहमीप्रमाणे झगमगत असतात. अचानक काहीतरी तातडीने खरेदी करायची निकड जाणवायला लागते. खिशातलं क्रेडिट कार्ड खुणावत असतंच.<br />मनात तेव्हातरी सुखद भावना दाटून येते. (नंतर खर्चाचे आकडे पाहून काय वाटतं, हा भाग अलाहिदा.)<br />पाऊले (वारंवार) चालती मॉल्सची वाट, ती यामुळेच बहुधा....<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/19791391-1157495641436627052?l=shraz-own.blogspot.com' alt='' /></div>श्रद्धाhttp://www.blogger.com/profile/12385587047051609288noreply@blogger.com6tag:blogger.com,1999:blog-19791391.post-21065770911623102162007-10-15T15:22:00.000+05:302007-10-19T17:48:23.186+05:30<span style="font-family:Verdana,Arial,Helvetica;"><span style="font-family:Verdana,Arial,Helvetica;"><span class="ut1">आमिरच्या प्रथमपुरुषी निवेदनातून ' द काईट रनर ' आपल्यासमोर उलगडत जातं.<br />अफगाणिस्तान. महाभारतातल्या धृतराष्ट्राची पत्नी गांधारी तिकडची होती म्हणे! गांधार सोडल्यानंतर ह्यासारखा देखणा प्रदेश आपल्याला पुन्हा दिसणार नाही, या दुःखापोटी बहुधा तिनं डोळे कायमचे बांधून टाकले असावेत.<br /><br />वज़ीर अकबर खान चा परिसर. आमिरचं घर, सुखी आयुष्य. हसनचं कायम आमिरसोबत </span></span></span><span style="font-family:Verdana,Arial,Helvetica;"><span style="font-family:Verdana,Arial,Helvetica;"><span class="ut1">असणं</span></span></span><span style="font-family:Verdana,Arial,Helvetica;"><span style="font-family:Verdana,Arial,Helvetica;"><span class="ut1">. नेहमी तो म्हणेल ते करणं. पतंगबाजीची स्पर्धा. आमिरच्या कथनातून एकेकाळी सुंदर आणि तितकाच गूढ असलेला देश समोर यायला लागतो.<br /><br />बाबा. हसन. अली. सोराया. आसिफ. स्वतः आमिर आणि... सोहराब. प्रत्येक पानासरशी सगळी पात्रं आकार घ्यायला लागतात. स्वतःच्या वेगळ्या स्वभाववैशिष्ट्यांसकट डोळ्यांसमोर उभी राहायला लागतात. अगदी आमिरच्या आईसोबत त्याच कॉलेजात शिकवणारा आणि पुढच्या प्रचंड राजकीय, सामाजिक उलथापालथीत भिकारी बनलेला प्रोफ़ेसरही लक्षात राहतो.<br /><br />हसनचं हाज़रा असणं. त्याला ' मित्र ' म्हणावं की नाही याबाबत आमिरच्या मनात चाललेलं द्वंद्व. आमिरचं आपल्या वडलांच्या मनात स्थान मिळवण्यासाठी धडपडणं, एका पतंगबाजीच्या स्पर्धेनंतरचा प्रसंग. अफगाणिस्तानवरचं रशियन आक्रमण. आमिर आणि त्याच्या वडलांचं अमेरिकेत स्थलांतरित होणं.... कथा तुमच्या मनावर घट्ट पकड ठेवून पुढे सरकत राहते.<br /><br />बर्‍याच दिवसांनी वाचलेलं आणि अस्वस्थ करून गेलेलं पुस्तक.<br /><br />एप्रिलमध्ये जॉईन केलेला जॉब पुरेसा जुना होण्याच्या आतच सोडला. पुन्हा एकदा नवी कंपनी, नवा डाव! ह्या मधल्या काळात ब्लॉगला हातच लावला नाही अजिबात.<br /><br />' आता लिहावंच! ' हे म्हणूनही काही उपयोग नाही, हे उमगलेलं. सातत्याने लिखाण करायलाही ( चांगलं लिखाण ही त्यापुढची पायरी) प्रचंड कष्ट लागतात, हे या काळात कळलं. हेही नसे थोडके! लिखाणासाठी फारसा वेळही हातात नव्हता म्हणा! मग जी गोष्ट हुकमी चांगली जमते, ती केली. वाचन! हॅरी पॉटर भाग ७ पासून ते काईट रनर, नर्मदे हर हर पर्यंत. मध्ये एक तद्दन suspense thriller ... Angels and Demons .<br /><br />आपल्याला बहुधा आता लिहिता येणारच नाही अशी भीती वाटायला लागलेली.<br />तशात एक कथा सुचल्याने आणि ती वेळेत लिहून पूर्ण झाल्याने जरा हायसं वाटलेलं. त्यानंतर नवर्‍याशी झालेल्या एका चर्चेमुळे ते हायसं वाटणंही विरून गेलेलं.<br /><br />तो: तुला चांगलं लिहिता येतं, तुला प्रसंग फुलवता येतात. मग जरा चाकोरीबाहेरचे विषय निवडून काहीतरी लिही की. तुझ्या बर्‍याच कथा IT किंवा तत्सम क्षेत्रांतल्या व्यक्तींच्या अनुभवांवर आधारित असतात, नाहीतर मग supernatural , आत्मे वगैरे प्रकारातल्या गूढकथा असतात. इतर बरेच आव्हानात्मक विषय आहेत अभ्यासायला नि त्यांवर लिहायला. तू प्रयत्न का करत नाहीस?<br /><br />बापरे! भलतीच मोठी अपेक्षा. आत्तापर्यंतची माझी लिखाणाची पद्धत पाहता जमेलसं वाटत नाही. का? मनात प्रतिप्रश्न उभा राहतो. प्रयत्न करायला काय हरकत आहे? निदान विषय निवडून अभ्यास करायला तरी? कदाचित दहा बारा वर्षांनी मला काहीतरी बरं लिहिता येईलही. पण ती फार पुढची गोष्ट झाली. आत्ताचं काय? ज्यांवर भरभरून लिहावंसं वाटेल असे अनेक विषय रोजच सापडतात. मी फक्त त्यांवर विचार करत राहते. एखादवेळी वाटतं, जर लिहायला जमतच नसेल तर आपलातरी इतका अट्टाहास का? कशासाठी आपण पुन्हा पुन्हा लिहायचा आटापिटा करतोय? कदाचित तेव्हा लिहिल्यावर जे काही उमटेल ते अतिशय विस्कळित, कंटाळवाणं असं काहीतरी असेल. जसं हे पोस्ट आहे तसंच! मग तरीही मी का लिहितेय?<br /><br />मी लिहिलं नाही तर उद्याच जगबुडी होईल म्हणून? (:-D) माझा ब्लॉग ' मृत ब्लॉग ' होऊ नये म्हणून? लोक मला नंतर ब्लॉगविश्वात ओळखणारच नाहीत म्हणून? लिहिणं ही माझी मानसिक गरज आहे म्हणून? का<br /><br />'There is a way to be good (writer) again.' (:-P)<br /><br />यासाठी?<br /><br />आता उत्तर सुचेपर्यंत / काही लिहावंसं वाटेपर्यंत वाट बघत राहायची एवढंच! </span><!--/*1--><!--*1:%5cdev2%7baamirachyaa+prathamapuruShii+ekavachanii+nivedanaatuun+%26%2360%3b%26%2339%3b%26%2362%3bda+kaaeeT+ranar%26%2360%3b%26%2339%3b%26%2362%3b+aapalyaasamor+ulagaDat+jaataM%2e+%3cBR%3eaphagaaNistaana%2e+mahaabhaarataatalyaa+dhRutaraaShTraachii+patnii+gaaMdhaarii+tikaDachii+hotii+mhaNe%21+gaaMdhaar+soDalyaanaMtar+hyaasaarakhaa+dekhaNaa+pradesha+aapalyaalaa+punhaa+disaNaar+naahii%2c+yaa+duHkhaapoTii+bahudhaa+tinaM+DoLe+kaayamache+baaMdhuun+Taakale+asaavet%2e++%3cBR%3e+%3cBR%3ewaziir+akabar+khaana+chaa+parisar%2e+aamirachaM+ghar%2c+sukhii+aayuShya%2e+hasanachaM+kaayam+aamiralaa+sobat+deNaM%2e+nehamii+to+mhaNel+te+karaNaM%2e+pataMgabaajiichii+spardhaa%2e+aamirachyaa+kathanaatuun+ekekaaLii+suMdar+aaNi+titakaach+guuDha+asalelaa+desh+samor+yaayalaa+laagato%2e+%3cBR%3e+%3cBR%3ebaabaa%2e+hasan%2e+alii%2e+soraayaa%2e+aasiph%2e+swataH+aamir+aaNi%2e%2e%2e+soharaab%2e+pratyek+paanaasarashii+sagaLii+paatraM+aakaar+ghyaayalaa+laagataat%2e+swataHchyaa+vegaLyaa+swabhaavavaishiShTyaaMsakaT+DoLyaaMsamor+ubhii+raahaayalaa+laagataat%2e+agadii+aamirachyaa+aaeesobat+tyaach+kOlejaat+shikavaNaaraa+aaNi+puDhachyaa+prachaMD+raajakiiy%2c+saamaajik+ulathaapaalathiit+bhikaarii+banalelaa+profesarahii+laxaat+raahato%2e++%3cBR%3e+%3cBR%3ehasanachaM+haazaraa+asaNaM%2e+tyaalaa+%26%2360%3b%26%2339%3b%26%2362%3bmitra%26%2360%3b%26%2339%3b%26%2362%3b+mhaNaavaM+kii+naahii+yaabaabat+aamirachyaa+manaat+chaalalelaM+dvaMdva%2e+aamirachaM+aapalyaa+vaDalaaMchyaa+manaat+sthaan+miLavaNyaasaaThii+dhaDapaDaNaM%2c+ekaa+pataMgabaajiichyaa+spardhenaMtarachaa+prasaMg%2e+aphagaaNistaanavarachaM+rashiyan+aakramaN%2e+aamira+aaNi+tyaachyaa+vaDalaaMchaM+ameriket+sthalaaMtarit+hoNaM%2e%2e%2e%2e+kathaa+tumachyaa+manaavar+ghaTTa+pakaD+Thevuun+puDhe+sarakat+raahate%2e++%3cBR%3e+%3cBR%3ebaRyaach+divasaaMnii+vaachalelaM+aaNi+aswastha+karuun+gelelaM+pustaka%2e++%3cBR%3e+%3cBR%3eeprilamadhye+jOeen+kelelaa+jOb+puresaa+junaa+hoNyaachyaa+aatach+soDalaa%2e+punhaa+ekadaa+navii+kaMpanii%2c+navaa+Daav%21+hyaa+madhalyaa+kaaLaat+blOgalaa+haatacha+laavalaa+naahii+ajibaat%2e++%3cBR%3e+%3cBR%3e%26%2360%3b%26%2339%3b%26%2362%3baataa+lihaavaMch%21%26%2360%3b%26%2339%3b%26%2362%3b+he+mhaNuunahii+kaahii+upayog+naahii%2c+he+umagalelaM%2e+saatatyaane+likhaaN+karaayalaahii+%26%2360%3b%26%2340%3b%26%2362%3bchaaMgalaM+likhaaN+hii+tyaapuDhachii+paayarii%26%2341%3b+prachaMD+kaShTa+laagataat%2c+he+yaa+kaaLaat+kaLalaM%2e+hehee+nase+thoDake%21+likhaaNaasaaThii+phaarasaa+veLahii+haataat+navhataa+mhaNaa%21+mag+jii+goShTa+hukamii+chaaMgalii+jamate%2c+tii+kelii%2e+vaachan%21+hErii+pOTar+bhaag+7+paasuun+te+kaaeeT+ranar%2c+narmade+hara+hara+paryaMt%2e+madhye+eka+taddan+%26%2360%3bsuspense+thriller%26%2362%3b%2e%2e%2e+%26%2360%3bAngels+and+Demons%26%2362%3b%2e++%3cBR%3e+%3cBR%3eaapalyaalaa+bahudhaa+aataa+lihitaa+yeNaarach+naahii+ashii+bhiitii+vaaTaayalaa+laagalelii%2e++%3cBR%3etashaat+ek+kathaa+suchalyaane+aaNi+tii+veLet+lihuun+puurNa+jhaalyaane+jaraa+haayasaM+vaaTalelaM%2e+tyaanaMtar+navaRyaashii+jhaalelyaa+ekaa+charchemuLe+te+haayasaM+vaaTaNaMhii+viruun+gelelaM%2e+%3cBR%3e+%3cBR%3eto%3a+tulaa+chaaMgalaM+lihitaa+yetaM%2c+tulaa+prasaMg+phulavataa+yetaat%2e+mag+jaraa+chaakoriibaaherache+viShay+nivaDuun+kaahiitarii+lihii+kii%2e+tujhyaa+baRyaach+kathaa+%26%2360%3bIT%26%2362%3b+kiMvaa+tatsam+xetraaMtalyaa+vyaktiiMchyaa+anubhavaaMvar+aadhaarit+asataat%2c+naahiitar+mag+%26%2360%3bsupernatural%26%2362%3b%2c+aatme+vagaire+prakaaraatalyaa+guuDhakathaa+asataat%2e+itar+barech+aavhaanaatmak+viShay+aahet+abhyaasaayalaa+ni+tyaaMvar+lihaayalaa%2e+tuu+prayatna+kaa+karat+naahiis%3f+%3cBR%3e+%3cBR%3ebaapare%21+bhalatiich+moThii+apexaa%2e+aattaaparyaMtachii+maajhii+likhaaNaachii+paddhat+paahataa+jamelasaM+vaaTat+naahii%2e+kaa%3f+manaat+pratiprashna+ubhaa+raahato%2e+prayatna+karaayalaa+kaay+harakat+aahe%3f+nidaan+viShay+nivaDuun+abhyaas+karaayalaa+tarii%3f+kadaachit+dahaa+baaraa+varShaaMnii+malaa+kaahiitarii+baraM+lihitaa+yeiilahii%2e+paN+tii+phaar+puDhachii+goShTa+jhaalii%2e+aattaachaM+kaay%3f+jyaaMvar+bharabharuun+lihaavaMsaM+vaaTel+ase+anek+viShay+rojach+saapaDataat%2e+mii+phakta+tyaaMvar+vichaar+karat+raahate%2e+ekhaadaveLii+vaaTataM%2c+jar+lihaayalaa+jamatach+nasel+tar+aapalaatarii+itakaa+aTTaahaas+kaa%3f+kashaasaaThii+aapaN+punhaa+punhaa+lihaayachaa+aaTaapiTaa+karatoy%3f+kadaachit+tevhaa+lihilyaavar+je+kaahii+umaTel+te+atishay+viskaLit%2c+kaMTaaLavaaNaM+asaM+kaahiitarii+asel%2e+jasaM+he+posT+aahe+tasaMch%21+mag+tariihii+mii+kaa+lihitey%3f+%3cBR%3e+%3cBR%3emii+lihilaM+naahii+tar+udyaach+jagabuDii+hoeel+mhaNuun%3f+%26%2360%3b%26%2340%3b%3a%2dD%26%2341%3b%26%2362%3b+maajhaa+blOg+%26%2360%3b%26%2339%3b%26%2362%3bmRut+blOg%26%2360%3b%26%2339%3b%26%2362%3b+houu+naye+mhaNuun%3f+lok+malaa+naMtar+blOgavishwaat+oLakhaNaarach+naahiit+mhaNuun%3f+lihiNaM+hii+maajhii+maanasik+garaj+aahe+mhaNuun%3f++kaa+%3cBR%3e+%3cBR%3e%26%2360%3b%26%2339%3bThere+is+a+way+to+be+good+%26%2340%3bwriter%26%2341%3b+again%2e%26%2339%3b+%26%2340%3b%3a%2dP%26%2341%3b%26%2362%3b+%3cBR%3e+%3cBR%3eyaasaaThii%3f+%3cBR%3e+%3cBR%3eaataa+uttar+sucheparyaMt%26%2360%3b%2f%26%2362%3bkaahii+lihaavaMsaM+vaaTeparyaMt+vaaT+baghat+raahaayachii+evaDhaMch%21%7d--><br /></span></span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/19791391-2106577091162310216?l=shraz-own.blogspot.com' alt='' /></div>श्रद्धाhttp://www.blogger.com/profile/12385587047051609288noreply@blogger.com9tag:blogger.com,1999:blog-19791391.post-61107664436980546232007-06-13T17:10:00.000+05:302007-06-13T17:19:29.748+05:30मार्चपासून डोक्यात घोळत असूनही ज्यांवर मी काहीही लिहू शकलेले नाही असे काही विषय:<br /><br />मार्चमध्ये बघितलेला Pune International Film Festival .<br />मार्च सुरुवात ते एप्रिल सुरुवात या दोन जॉब्जच्या मधल्या काळात ' फ़ाऊंटनहेड ' चे सतत सोबत असणे... मी पुन्हा एकदा वाचून काढलं पुस्तक. अर्थात जोडीला इतर पुस्तकही असतानाही हे पुस्तक मात्र आपण idle असलेल्या काळात आपल्याला सोबत म्हणून आहे अशी काहीशी भावना मनात आलेली...<br />भेटलेल्या नवीन लोकांचे अनुभव, कॅम्पस जॉबनंतर तब्बल साडेचार वर्षांनी शोधलेला दुसरा जॉब आणि तदनुषंगिक लिखाण...<br />सिनेमा सिनेमा भाग ४...<br />पहिला पाऊस... ( नेमेचि येतो मग पावसाळा... तरी पहिल्या पावसावर ल्याहायला काहीनाकाही सुचतंच दरवर्षी!) :-P<br />नवीन सुचलेल्या तीन कथा...<br />नवीन वाचलेली / घेतलेली पुस्तकं...<br /><br />आणि सर्वांत महत्त्वाचं म्हणजे ' लिहायचं आहे पण लिहिता येत नाही ' छापाचं पोस्ट...<br />अभिजित बाठेच्या ब्लॉगवर या विषयावरच पोस्ट बघितल्यावर तेच काही फेरफार करून कॉपी करावे किंवा कसे? असा एक विचारही मनात येऊन गेला. :-P<br />अनूच्या ब्लॉगवर चक्कर टाकली असता तिने बर्‍याच दिवसांत काहीही विनोदी न लिहिल्याचं दिसलं. ( का? का?) :-))<br />marathiblogs.net वर बर्‍याचशा नवीन ब्लॉग नोंदी कवितांच्या रूपात होत्या. ( पुन्हा ' का??? का??? ' गद्य लिहा ना हो खूप सारं...)<br />अगदीच राहावले नाही म्हणून चक्क पाककृतींचेही ब्लॉग्स चाळले. तिथले एकेक पदार्थ नुसते पाहून वजन वाढेल की काय अशी भीती वाटायला लागल्याने ते नंतर बंद केले. :-D<br />मीनूच्या ब्लॉगवर एक फुलाचा आणि एक मुंजीच्या पत्रिकेचा फोटो फक्त... ( आत्ताच नवीन लिहिल्यासारखं दिसतंय काहीतरी... बघायला हवं!)<br /><br />लोक का माझ्यासारखे अनियमित लिहितायत?<br /><br />मग मला सिनेमातले संवाद आठवायला लागले... ' अगर दुनियाको बदलना है तो शुरुआत अपने आपसे करनी होगी... ' :-D<br /><br />म्हणून आज हे पोस्ट टाकलंय, इतकंच!<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/19791391-6110766443698054623?l=shraz-own.blogspot.com' alt='' /></div>श्रद्धाhttp://www.blogger.com/profile/12385587047051609288noreply@blogger.com8tag:blogger.com,1999:blog-19791391.post-72615884253132938702007-04-24T16:15:00.000+05:302007-04-24T16:28:50.354+05:30मी आणि संकल्प रोज ऑफिसला जाताना बघतो, चिडतो, शक्य तितक्यांना झापतो.... पण ते वाढतच चालले आहेत. बेपर्वा लोक!<br /><br />सिग्नल हिरव्याचा लाल होतो. तरीही लोक वाहनं जोमानं दामटतात. रिक्षावाले / बसवालेदेखील लाल सिग्नलला जणू वाकुल्या दाखवत दिमाखाने पुढे जातात. काही इंचांनी दोन दुचाक्या एकमेकांना धडकण्यापासून बचावतात. दोन्ही दुचाकीस्वार आपापल्या मार्गाने पुढे जातात. काहीच न घडल्यागत! आम्ही शांतपणे सिग्नल हिरवा होण्याची वाट बघत थांबलेले. मागून हॉर्नचा कल्लोळ होतो. संतापाची तिडीक जाते डोक्यात.<br /><br />मार्गक्रमणा चालू होते. रस्त्यावर चुकीच्या बाजूने आपलं वाहन चालवत एकजण येत असतो. त्याच्यासोबत त्याची दोन लहान मुलं असतात; शाळेत निघालेली. वाटतं; आत्ता याच्या या बेपर्वाईमुळे काही विपरीत घडलं तर... या माणसाला त्याचं काहीतरी वाटेल का? रस्त्यावर भरगच्च गर्दी असते, तो माणूस शिताफीने एक थांबलेली सुमो आणि एक चालणारी बस यांच्यामधल्या अरुंद सापटीतून वाट काढतो. ' घाला जीव धोक्यात, मुलांचीही काळजी करू नका! ' मी न राहवून ओरडते. त्याच्यावर काहीच परिणाम होत नाही. तो तसाच पुढे निघून जातो.<br /><br />चौक लागतो. नाही सिग्नल, नाही पोलिस अशा अवस्थेत ज्याने त्याने ' मेरी मर्जी ' केल्याने वाहतूक ठप्प झालेली. तरीही लोक, शांतपणे थांबून जॅम सुटायला मदत करण्याऐवजी संधी मिळताच मिळेल त्या जागेतून वाहन पुढे दामटतात. मी आणि संकल्प हताशपणे हातावरच्या घड्याळाचे काटे पुढे सरकताना बघत राहतो.<br /><br />प्रतिथयश सॉफ्टवेअर कंपनीच्या आलीशान ऑफिसमधली Ladies Restroom फ़्लशचा नॉब कुणाच्यातरी चुकीने एकाच पोझिशनला अडकल्याने बदाबदा पाणी वाया जातंय. दोन तीन मुली येतात. ' त्या restroom' कडे लक्षही न देता काहीतरी करत राहतात. मी जाऊन तो फ़्लशचा नॉब नीट करते. पाण्यासाठी मैलोन् मैल पायपीट करणार्‍या बायकांची आठवण येते. बाकी कुणालाच येत नसेल?<br /><br />कॅंटीन किंवा कुठलंही हॉटेल.... आपली भूक केवढी आहे याचा पुरेपूर अंदाज असलेले लोक ताट भरून पदार्थ घेतात. काहीतरी आवडत नाही, काहीतरी काहीच्या काहीच बनवलेलं असतं, ते ताटातून सरळ गार्बेज कॅनमध्ये उपडं केलं जातं. आपल्याच समाजाचा भाग असलेली, पोटभर खायला मिळत नसलेली जनता कुणालाच का आठवत नाही? जेवढं पाहिजे आहे तेवढंच ताटात वाढून घेण्याची आणि ते संपवण्याची सवय आपल्याला केव्हा लागणार?<br /><br />लोक भेळ खातात, सिगरेट ओढतात... कागद, सिगरेटचं उरलेलं थोटूक, पाण्याच्या रिकाम्या बाटल्या चालत्या वाहनातून सरळ रस्त्यावर फेकल्या जातात. त्यांचे कचरापेटी शोधायचे ' कष्ट ' वाचलेले असतात.<br /><br />मी, माझं घर, माझी बायको, माझी मुलं, माझं कुटुंब, माझी नोकरी, माझी तथाकथित प्रगती..... सगळीकडे फक्त वैयक्तिक अजेंडा! ज्या समाजात आपण राहतो, त्या समाजाबद्दल कमालीची अनास्था. नियम मोडण्यातली बेपर्वाई, मग्रुरी. सार्वजनिक मालकीच्या वस्तूंच्या वापराबद्दल कमालीचा उद्दामपणा. अशा असंख्य गोष्टी... सतत डोक्यात घोळत राहतात. ' कुछ नही होनेवाला है इस देश का... ' रंग दे बसंती मधल्या करण सिंघानियाचे उद्गार कुठूनतरी स्पष्टपणे ऐकू येतात.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/19791391-7261588425313293870?l=shraz-own.blogspot.com' alt='' /></div>श्रद्धाhttp://www.blogger.com/profile/12385587047051609288noreply@blogger.com15tag:blogger.com,1999:blog-19791391.post-72637030689008255492007-02-23T18:48:00.000+05:302007-02-23T19:01:26.997+05:30एक बालवाडीचा वर्ग. मी त्या वर्गाला गोष्ट सांगतेय. समोरचा बालचमू गप्प बसून माझी गोष्ट ऐकतोय. या शांत बसण्यात माझ्या गोष्टीच्या रंजकतेचा भाग किती आणि बाईंच्या धाकाचा किती हे शोधण्याच्या मी फंदात पडत नाही. ( वि. सू. : मी त्यांच्या बाई नव्हते. मी गोष्ट सांगत असताना त्या बाजूला खुर्चीत बसल्या होत्या. मी तेव्हा फक्त इयत्ता पाचवी या पायरीवर होते.)<br /><br />झालं होतं असं की, माझी शाळा लौकर सुटल्याने मी भावाच्या शाळेत जाऊन त्याच्या येण्याची वाट बघत होते. तेवढ्यात त्याच्या बाईंनी मला पाहिलं आणि त्या मुलांना गोष्ट सांगण्याचा आग्रह केला. ( त्यांनाही मुलांना सांभाळून कंटाळा आलेला असावा. :-P ) लगोलग त्यांनी ' आता ही ताई तुम्हाला छान, नवीन गोष्ट सांगेल हं... ' अशी घोषणाही केली. गोष्ट इथपर्यंत ठीक होतं... पण छान? नवीन??? शेवटी देवाचं नाव घेऊन मी एक इसापनीतीमधली गोष्ट सांगायला सुरुवात केली.<br /><br />' ही माहीतीये... ' मागून चार पाच बाल आवाज आले.<br />( मुलांनो, तुम्ही एकच गोष्ट पुन्हा ऐकूच शकत नाही का? - मी मनात!)<br /><br />इरेला पेटून मी एक स्वरचित गोष्ट सांगायला सुरुवात केली. गोष्टीची थीम ही ' सिंहाचा वाढदिवस ' अशी होती. त्यामध्ये स्वतःच्या वाढदिवसाच्या दिवशी सिंह स्वतःच्या मोटरसायकलवरून :-P इतर प्राण्यांना पार्टीचं आमंत्रण द्यायला जातो, सगळे प्राणी सिंह आला म्हणून कसे घाबरतात, तो त्यांना ' घाबरू नका ' वगैरे सांगून कसं पार्टीला बोलावतो, मग संध्याकाळी सिंहाच्या वाढदिवसाची पार्टी कशी दणक्यात होते, इ. तपशील होते. ( थोडक्यात कथा बरीचशी ' चंपक ' पुस्तकातल्या गोष्टींच्या धर्तीवरची होती.) मुलांना बर्‍यापैकी मजा आली असावी. मला मात्र घाम फुटला होता.<br /><br />गोष्ट एकदाची संपली. टाळ्या वाजल्या. मी हुश्श... म्हणणार तोच एक शंकेखोर आवाज आला,<br />' सिंहाकडे मोटरसायकल कशी असेल? '<br /><br />( हे मलाही माहीत आहे, बाळ! पण गोष्टीत असायला काय हरकत आहे? असेना का बिचार्‍याकडे! आणि तू अतिवास्तववादीच साहित्य वाचतोस का आतापासून? - मी मनात!)<br /><br />( उघड) ' होती की! का नसेल बरं? '<br />' मोटरसायकलला पेट्रोल नाही का लागत? जंगलात कुठून पेट्रोल येणार? '<br />' वा.. वा.. असं कसं? होताच मुळी त्या जंगलात पेट्रोल पंप... ' वगैरे सांगून वेळ निभावून नेली खरी. पण मुलांना गुंगवून ठेवू शकतील, खर्‍या वाटतील अशा गोष्टी लिहिणं केवढं कठीण आहे याची जाणीव झाली.<br /><br />' करील मनोरंजन जो मुलांचे<br />जडेल नाते प्रभूशी तयाचे '<br />हे एका अर्थी खरंच आहे म्हणा! त्यांचं मनोरंजन करताना देव नक्कीच आठवतो. :-D<br /><br />गेली दोनेक वर्षं मी काही कथा मायबोली या साईटवर लिहिल्या. पण खूप इच्छा असूनही लहान मुलांसाठी एकही गोष्ट लिहू शकलेले नाहीये. लिखाणाची बरीच कसोटी लागते त्या प्रकारात,<br />एकतर ती अतिशय रंजक हवी, ती मुलांना खरी वाटली पाहिजे, त्यांना कंटाळा यायच्या आधी ती संपेल इतकीच तिची लांबी हवी, त्यातून मुलांना काहीतरी चांगला विचार मिळावा, शिकवण मिळावी... एवढ्या अटी सांभाळत गोष्ट सांगायचा प्रयत्न केला आणि जरा जरी ती गोष्ट आवडली नाही तर सरळ ही मुलं ' गोष्ट बदल, ही नको, हॅ असं कधी असतं का?, यापेक्षा आई / आजी चांगली गोष्ट सांगते, तुला गोष्ट सांगताच येत नाही... ' वगैरे स्पष्ट प्रतिक्रिया देऊन आपला निषेध नोंदवतात. अशा परिस्थितीत सगळी प्रतिभा तोकडी पडतेय, असं नाही वाटलं तरच नवल!<br /><br />आज हे सगळं आठवायचं कारण म्हणजे, अरविंद गुप्ता यांची <a href="http://arvindguptatoys.com/" target="_blank" rel="nofollow"><a href="http://arvindguptatoys.com/" target="_blank">http://arvindguptatoys.com/</a> </a>ही साईट बघितली. वेगवेगळ्या भाषांतल्या बालकथा, सुबक चित्रांसह pdf files मध्ये तिथे store करून ठेवल्या आहेत. आपल्यालादेखील वाचताना हरखून जायला होतं. मुलांसाठी काहीही लिहिताना किती कल्पक असावं लागतं, हेदेखील जाणवतं. गोष्टी रंजक आहेतच, त्याबरोबर मुलांना काहीतरी शिकवणार्‍याही आहेत. उदाहरणार्थ, बोबक बकर्‍याच्या गोष्टीत बोबक जेव्हा आंधळेपणाने मुख्य बकर्‍याच्या मागेमागे जातो तेव्हा कुठल्या ना कुठल्या अडचणीत सापडतो आणि शेवटी स्वतःचे निर्णय नीट विचार करून स्वतः घ्यायचे ठरवतो. अशी बरीच उदाहरणं देता येतील.<br /><br />अरविंद गुप्तांबद्दल एक लेख साप्ताहिक सकाळच्या एका दिवाळी अंकात वाचला होता. हा लेखही या साईटवर उपलब्ध आहे. IIT मधून शिक्षण घेतलेल्या, टेल्कोत नोकरी केलेल्या गुप्ता यांनी लहान मुलांसाठी राबवलेल्या विविध उपक्रमांबद्दल त्यात सुरेख माहिती दिली आहे.<br /><br />वेगवेगळ्या भाषांतलं दर्जेदार बालसाहित्य त्यांनी भारतीय भाषांमध्ये अनुवादित केलं आहे. खेरीज या साईटच्या नावात जी toys आहेत, ती त्यांची टाकाऊ वस्तूंपासून, कुठल्याही गावात सहजगत्या मिळतील अशा साध्या साध्या साहित्यातून, बनवलेली खेळणी.<br /><br />त्यांच्या लग्नाबद्दलचा, मुलीला वाढवण्याबद्दलचाही भाग या लेखात आहे. तो वाचून जाणवतं; अरे, हे खरंच वेगळं आहे. लग्नासारख्या महत्त्वाच्या गोष्टीचा निर्णय इतक्या साधेपणाने, नीट विचार करून घेणारे किती लोक असतील? आपल्या मुलांना इतकं मुक्तपणे वाढू देणारे, त्यांना योग्य पद्धतीने शिक्षण मिळावं म्हणून धडपडणारे पालक किती असतील? मुलांमध्ये उपजत असलेल्या चौकस बुद्धीला नीट खतपाणी घालून त्यातून एक विचारी व्यक्तिमत्त्व घडवायचं किती जणांना सुचत असेल?<br /><br />म्हणूनच स्वतःच्या मुलीबरोबरच इतर असंख्य मुलांना मनोरंजनाचा आणि विज्ञानाचा खजिना खुला करून देणार्‍या गुप्तांचं वेगळेपण ठळकपणे जाणवत राहतं.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/19791391-7263703068900825549?l=shraz-own.blogspot.com' alt='' /></div>श्रद्धाhttp://www.blogger.com/profile/12385587047051609288noreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-19791391.post-37162475642712595982007-02-20T15:02:00.000+05:302007-02-20T15:09:37.282+05:30चित्रपटांना संगीत देणार्‍या संगीतकारांना स्वतःच तयार केलेली आणि एका सिनेमात वापरलेली धून दुसर्‍या एखाद्या सिनेमात तशीच्या तशी वापरावीशी का वाटत असावी बरं? नेमकं सांगता यायचं नाही. याचबरोबर कधी कधी एखाद्या संगीताच्या तुकड्यावरून अख्ख्या गाण्याची चाल बनल्याची उदाहरणंही आढळतात.<br /><br />गाणी किंवा सिनेमा ' ऐकताना ' मध्येच कधीतरी असे शोध लागतात आणि मस्त वाटतं. ( राम लक्ष्मण यांनी बडजात्या कॅंपसाठी केलेल्या ' मैने प्यार किया ' , ' हम आपके है कौन ' आणि ' हम साथ साथ है ' सिनेमांचा मात्र अपवाद. त्यांनी आधीच्या सिनेमातल्या ट्यून्स पुढच्या सिनेमात बटबटीतपणे वापरल्या आहेत, असं माझं मत आहे.)<br /><br />आता सिनेमे नीट बघायचे सोडून हे ऐकण्याचं काय भलतंच, असंही कुणी म्हणेल. पर उसके पीछे एक लंबी कहानी है. मनाली ते दिल्ली असा सोळा तासांचा ' वळणदार ' प्रवास करताना मनोरंजनासाठी ( ?) एकापाठोपाठ एक ( रटाळ) सिनेमे दाखवले जात होते. मला तेव्हा बस ' लागत ' असल्याने सदैव डोळे मिटून झोपणे क्रमप्राप्त होते. आणि झोपण्यासाठी डोळे मिटावेत तर त्या टीव्हीच्या भयंकर मोठ्या आवाजाने झोपही धड लागत नव्हती. त्या अवस्थेत मी राहुल रॉय आणि शीबा ( श्या, काहीही लक्षात राहतं माझ्या!) या अभिनयपटूंचा ' साया ' हा सिनेमा नुसता ऐकला होता. ( अधिक माहितीसाठी : साया हा सिनेमा 'Ghost' या सिनेमाची हिंदी नक्कल होती. अर्थातच फसलेली! आता Demi Moore च्या जागी शीबा आणि Whoopi Goldberg च्या जागी अमृता सिंग अशी तगडी स्टारकास्ट असल्यावर सिनेमाचं आणखी काय व्हायचंय? भरीस भर म्हणून राहुल रॉय आणि खलनायक मोहनीश बहल.... आनंदीआनंदच!)<br /><br />हां.... तर तेव्हापासून सिनेमे ऐकण्याची सुरुवात झाली असं म्हणता येईल. Engg ला असताना या सवयीचा मोठ्ठा फायदा म्हणजे हातात पुस्तक घेऊन TV समोर बसता यायचं. कानाने सिनेमा ऐकणे आणि डोळ्यांनी पुस्तक वाचणे असं multitasking करून मी engg सुखरूप पारही पाडलं. तर ते असो.<br /><br />तेव्हाच कधीतरी वर उल्लेख केलेले शोध लागत गेले. सध्या तरी आठवणारी ही दोन उदाहरणं....<br /><br />' चांदनी ' मध्ये ' तेरे मेरे होठोंपे मीठे मीठे गीत मितवा... ' या गाण्यात ' सिलसिला ' च्या ' देखा एक ख्वाब तो ये सिलसिले हुएं... ' ची धून वाजवण्यात आलीये.<br /><br />दुसरा अचानक लागलेला शोध म्हणजे... ' कहो ना... प्यार है ' मध्ये हृतिक अमिशा निर्जन बेटावर अडकलेले असताना एका सीनच्या पार्श्वसंगिताच्या चालीवर ' क्रिश ' चं ' आओ सुनाऊ, प्यार की एक कहानी... ' बेतलंय. ( नेमका सीन सांगता येणार नाही पण हृतिक झेंड्यासाठी फांदी तोडतो आणि किनार्‍याकडे पळत पळत जातो, तेव्हाच कधीतरी तो तुकडा वाजतो.)<br /><br />तुम्हाला काही आठवतायत?<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/19791391-3716247564271259598?l=shraz-own.blogspot.com' alt='' /></div>श्रद्धाhttp://www.blogger.com/profile/12385587047051609288noreply@blogger.com5tag:blogger.com,1999:blog-19791391.post-1169717170484005782007-01-25T14:52:00.000+05:302007-01-25T14:56:10.500+05:30खरं तर सिनेमा सिनेमा: २ मध्ये लिहिलेल्या सिनेमांच्याच काळातला हा सिनेमा असूनदेखील मला तो त्या पोस्टमध्ये समाविष्ट करावासा वाटला नाही. कदाचित या सिनेमाची जातकुळी त्या हलक्याफुलक्या सिनेमांपेक्षा भिन्न आहे म्हणूनही असेल. कदाचित आपल्याकडच्या वर्गीकरणाच्या पद्धतीचा विचार करता लोक या सिनेमाला ' धमाल विनोदी / माफक विनोदी ' कॅटेगरीत ढकलून मोकळे होतील. ( याच ढोबळ वर्गीकरणाच्या जोरावर रवी वासवानीला या सिनेमासाठी ' उत्कृष्ट विनोदी अभिनेत्याचं ' फिल्मफ़ेअर मिळालं असावं. उत्कृष्ट अभिनेता वगैरे कॅटेगरीत या सिनेमातला एकही जण स्पर्धेत नसावा. असो.) त्यात विनोदापलिकडेही काही आहे हे समजावून घेण्यात फार जणांना interest नसणार. निदान ज्या काळात हा सिनेमा प्रदर्शित झाला त्या काळात तरी नव्हता. Masses ना अपील होणारे सिनेमे निराळे होते. Black Comedy हा कन्सेप्ट लोकांना कळणं / पटणं / आवडणं महामुश्किल होतं. त्या बाबतीत कदाचित ' जाने भी दो यारों... ' काळाच्या पुढे होता.<br /><br />कदाचित या ' दोषा ' मुळेच सिनेमा प्रदर्शित झाला तेव्हा दणकून आपटला असावा. नंतरच्या पिढीची सिनेमाविषयक जाण बर्‍यापैकी वाढू लागली तसं या सिनेमाला cult classic चं स्थान प्राप्त झालं. आज या सिनेमाबद्दल भरभरून चर्चा करणारे लोक आढळतात. या सिनेमाची DVD/CD लोकांनी classic म्हणून संग्रही ठेवायला सुरुवात केल्येय. कुंदन शाहला बरं वाटत असणार.<br /><br />रवी वासवानी आणि नासिरूद्दीन शाह हे दोघे नवोदित फोटोग्राफर्स. नुकताच स्टूडिओ उघडून व्यवसायात जम बसवण्यासाठी धडपडणार. त्यांना बारीक सारीक कामं देणारी एका वृत्तपत्राची संपादिका भक्ती बर्वे, बिलंदर बिल्डर तनेजा ( पंकज कपूर), त्याचे प्रतिस्पर्धी, त्याचे चमचे, त्यांना सामील असणारी इतर बडी धेंडं. याच गुंतागुंतीत कमिशनरचा खून होतो आणि मग त्याचं शव हस्तगत करून पुरावे नष्ट करण्यासाठी एकच धावाधाव सुरू होते. सुरू होतो एकमेकांना पाण्यात पाहणार्‍या अनेक गटांचा एकमेकांवर कुरघोडी करण्याचा खेळ.<br /><br />मोठ्या माशांच्या या खेळात हे दोन छोटे मासे नकळत जास्त जास्त गुरफटत जातात आणि अतिमत: या दोघांना त्या प्रकरणात व्यवस्थित अडकवून इतर सगळे सहीसलामत निसटून जातात. या कथानकाला कुंदन शाहने दिलेली ट्रीटमेंट अफलातून! कुठल्याही गोष्टीमध्ये स्वतःचा स्वार्थ बघताना आणि त्यामुळे गोत्यात येणारसं दिसताना निसटू बघताना लोक कुठल्या थरापर्यंत जाऊ शकतात, हे या सिनेमाने प्रत्ययकारी पद्धतीने मांडलंय.<br /><br />भक्ती बर्वेने उभी केलेली संपादिका या दृष्टीने लक्षणीय ठरावी. स्वतः नामानिराळी राहून ती सगळी कामं या दुक्कलीला भरीला घालून करून घेते आणि शेवटीदेखील स्वतःचा फायदा करून घेण्यासाठी बिल्डरच्या गटाला सामील होते. एकमेकांना पाण्यात पाहणारे प्रतिस्पर्धीदेखील प्रकरण गळ्याशी येणार हे कळताच दिलजमाई करतात आणि एक होऊन सुटकेचा मार्ग शोधतात. कुठल्याही गोष्टीवर थेट भाष्य न करता सिनेमा आपल्याला समाजातल्या वेगवेगळ्या प्रवृत्तींचं दर्शन घडवत पुढे सरकतो.<br /><br />सिनेमातल्या प्रत्येक भूमिकेसाठी निवडले गेलेले कलाकार जबरदस्त ताकदीचे होते. ओम पुरी, भक्ती बर्वे, नासिर, रवी वासवानी, पंकज कपूर, सतीश शाह, सतीश कौशिक, नीना गुप्ता.... प्रत्येकाने आपली भूमिका चोख वठवली होती. या सगळ्या जमेच्या बाजू असतानाही हा सिनेमा आपटावा यावर फक्त ' काळ चुकला ' इतकंच म्हणता येईल.<br /><br /><strong>आखिर मे:</strong> विनोदी दृश्यांमध्ये ज्याला आजही मानाचं स्थान आहे तो माझा आवडता सीन.<br /><br />नाटक चालू आहे. युधिष्ठिर द्यूत खेळत आहे. द्रौपदी पणाला लावून तो हरलेला आहे. भीमाचे युधिष्ठिराचे हात जाळून टाकण्याबद्दलचे डायलॉग होतात. अर्जुन व इतर पांडव ' शांत गदाधारी भीम... शांत ' म्हणून त्याची समजूत काढतात आता दुर्योधनाचे द्रौपदीला आणायला फर्मान सुटते. आणि रंगमंचावर पायाला स्केट्स लावलेली, पिवळी साडी गुंडाळलेली, केसांचा विग पेहेरलेली द्रौपदी उर्फ कमिशनरचे शव येते. विंगेमधून भलतीच पात्रे बाहेर येऊ लागतात. दु:शासन वस्त्रहरण करण्याऐवजी द्रौपदीकडे पाहून ' ऐसी सती की जय हो ' असा नारा देतो, आतून बनियन आणि पट्ट्यापट्ट्यांची चड्डी घातलेला मूळचा दुःशासन हातात कपडेपटातली तलवार घेऊन अवतीर्ण होतो. धृतराष्ट्र मात्र भूमिकेचे बेअरिंग न सोडता दृष्टी आकाशाकडे लावून ' ये क्या हो रहा है बेटा दुर्योधन? ' एवढेच वारंवार विचारू लागतो... सगळ्यात कळस म्हणजे मागचा पडदा बदलून अकबराचा दरबार दिसू लागतो आणि द्रौपदीचा अनारकली म्हणून ' पुनर्जन्म ' होऊन गोंधळात अजूनच भर पडत जाते.....<br /><br />या सगळ्या आठवणींबरोबरच ' जाने भी दो यारों ' अजून कितव्यांदातरी पहायची इच्छा तीव्र होते.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/19791391-116971717048400578?l=shraz-own.blogspot.com' alt='' /></div>श्रद्धाhttp://www.blogger.com/profile/12385587047051609288noreply@blogger.com3tag:blogger.com,1999:blog-19791391.post-1169556871003206562007-01-23T18:18:00.000+05:302007-01-24T23:51:35.526+05:30भूतपटांबद्दलची एक गमतीशीर आठवण. ' जानी दुश्मन ( जुना )' हा सिनेमा एकदा टीव्हीवर दाखवला जाणार होता. त्यावेळी मी फारच मागे लागूनही तो आईने मला पाहू दिला नव्हता. का तर त्यातलं भूत हे बर्‍यापैकी बीभत्स कॅटेगरीतलं होतं आणि ते मला पाहू द्यायची तिची अजिबात तयारी नव्हती. ( भुताच्या वर्णनावरून सिनेमा कदाचित रामसे बंधूंचा असावा.) तर असो.<br /><br />मध्यमवर्गीय माणसांच्या आयुष्यावर, आयुष्यातल्या साध्या घटनांवर बेतलेल्या हलक्या फुलक्या सिनेमांनी माझ्या आवडत्या सिनेमांच्या यादीत मानाचं स्थान पटकावलेलं आहे. यांपैकी कुठलाही सिनेमा मी कधीही, कितीही वेळा पाहू शकते आणि दरवेळी त्यात तितकीच गुंग होऊ शकते.<br /><br />' अंगूर ' हा त्यापैकीच एक. संजीवकुमार आणि देवेन वर्मा दोघांचेही डबलरोल आणि त्यामुळे झालेले घोटाळे प्रचंड रंजक होते. ही चारही माणसं एका प्रसंगाच्या निमित्ताने एकाच शहरात येतात आणि गोंधळ सुरू होतो. त्यापैकी एका संजीवकुमारला असलेला रहस्यकथांचा नाद आणि त्याला दरवेळी भेटणारा तो टॅक्सीवाला....<br />" कहा जाना है? "<br />" इंपीरियल होटल. पर मै वहा रहता नही हू. "<br />" हां साहब... हमको मालूम है कौन कहा रहता है.... "<br />सगळ्यात कळस प्रसंग म्हणजे घरी मौशुमी चॅटर्जी, दीप्ति नवल आणि अरुणा इराणी असता ' चुकीची ' संजीवकुमार, देवेन वर्मा दुक्कल त्यांच्या घरी पोहोचते. तिथे समज गैरसमजातून आणि एकूणच संवादांतून अक्षरश: हास्यस्फोट होतो.<br />उदा. संजीवकुमार आणि मौशुमीमधला त्यांच्या खोलीतला संवाद.<br />" क्या हुआ, फिरसे पेट मे दर्द है क्या? "<br />" नही मैने धोती जरा कस के बांधी थी ना. "<br />" तो धोती उतार दो... "<br />" क्या कह रही हो आप... तुम? "<br />" तुम्हे कहते हुए मुझे कायकी शरम? जैसे मैने पहले कभी तुमको देखा ही नही बगैर कपडोंके? "<br />" क्याऽऽऽ??? मुझे नं XX देखा है आपने? "<br />" छी.. नं XX नही कहते. "<br />" तो क्या कहते है? हां... वस्त्रहीन... "<br /><br />' रोज रोज डाली डाली... क्या लिख जाए... भंवरा.. बावरा बावरा... ' हे सुंदर गाणंही याच सिनेमातलं पण एकंदरीत सिनेमाच्या हलक्याफुलक्या प्रकृतीला सुसंगत वाटत नाही आणि त्यामुळे या चांगल्या गाण्याकडे काहीसं दुर्लक्ष होतं, असं माझं मत आहे.<br /><br />गोलमाल हाही त्याच पठडीतला धमाल सिनेमा. नोकरी मिळवण्यासाठी अमोल पालेकरला करावा लागणारा डबल रोल, उत्पल दत्तने रंगवलेला खडूस बॉस, भरीत भर म्हणून दीना पाठकलाही करावा लागलेला ' डबल रोल ' सगळंच जबरी! त्यातही आठवणारे प्रसंग म्हणजे अमोल पालेकर ' रामप्रसाद दशरथप्रसाद शर्मा ' बनून अतिशय साध्या वेषात उत्पल दत्तवर impression मारतो तो... आणि दुसरा दीना पाठक अमोल पालेकरच्या आईची भूमिका वठवत असताना एकदा तिला उत्पल दत्त एका पार्टीत बघतो आणि चक्रावून जाऊन ताबडतोब अमोल पालेकरच्या घरी येतो, तेव्हा त्याच्या आधी घरी पोचून दीना पाठक चक्क स्वयंपाकघराच्या खिडकीतून आत येते. आणि या सिनेमाची सगळ्यांत आवडती गोष्ट म्हणजे ' आनेवाला पल, जानेवाला है... ' हे गाणं.. आणि<br />' एक बार वक्तसे लम्हा गिरा कही...<br />वहां दास्तां मिली, लम्हा कही नही... '<br />ह्या त्यातल्या ओळी!<br /><br />' चुपके चुपके ' मधला धर्मेंद्रने शर्मिला टागोरच्या जिज्जाजींशी घेतलेला पंगा, त्याचं ओमप्रकाशकडे ड्रायव्हर म्हणून येणं, शुद्ध हिंदी बोलणं, अमिताभचं बॉटनीके प्रोफेसर परिमल त्रिपाठी बनून येणं, त्यातच तो वसुधाच्या प्रेमात पडल्याने आणि ती त्याला ज्याची बायको पळून गेली आहे असा, विवाहित परिमल त्रिपाठी समजणे आणि त्यातली... ' अब के सजन सावन मे.... ' आणि ' चुपके चुपके... चल री पुरवैया.. ' ही गाणी. Hmmm .. अजून कितीही वेळा हा सिनेमा मी पाहू शकते.<br /><br />ह्या नितांत सुंदर सिनेमांची यादी ज्या सिनेमाशिवाय पूर्ण होऊ शकत नाही तो म्हणजे ' खूबसूरत ' . साधी सरळ कथा, कलाकारांचा सहज अभिनय ही या सिनेमाची बलस्थानं. दोघीच बहिणी. मोठ्या बहिणीचं रीतसर दाखवून लग्न होतं, एके वेळी करमत नाही म्हणून धाकटी बहीण मोठ्या बहिणीकडे सुट्टीला म्हणून जाते, तिथले कायदेकानू पाहून चकित होते, या नियमांमधून वाट काढून धमाल करते, बहिणीच्या दीराच्या प्रेमात पडते.... मंजूच्या ह्या मध्यवर्ती भूमिकेत रेखा अगदी चपखल बसली होती. तिची ती दोन वेण्यांवाली साधीसुधी हेअरस्टाईल, साध्याच म्हणता येतील अशा साड्या आणि त्या साधेपणातही खुललेलं तिचं सौंदर्य ( हे अजून आठवतं म्हणूनच आजकालचा रेखाचा ' बचके रहना रे बाबा ' आणि ' खिलाडियोंका खिलाडी ' मधला अधःपात पाहून हळहळ वाटते. तर ते असो.)! दीना पाठकने साकारलेली वरपांगी कडक असलेली आई आणि अशोककुमारने साकारलेला प्रेमळ कुटुंबप्रमुख याही व्यक्तिरेखा कायम लक्षात राहिलेल्या.<br /><br />या सिनेमांबद्दल अधिक विचार करता जाणवतो तो त्यांचा साधेपणा! आणि जीवनातल्या प्रॉब्लेम्सना +ve मनोवृत्तीने, विनोदबुद्धी जागृत ठेवून सामोरं जायचं असतं या तत्त्वाभोवती गुंफलेली कथानकं! ( खट्टा मीठा मध्ये देखील आर्थिक अडचणी भेडसावत असताना अशोक कुमार चक्क पुनर्विवाह करतो आणि त्या दोघांच्या मुलांना एकमेकांशी जुळवून घेता घेता बरेच गोंधळ उडतात.)<br /><br />' उठे सबके कदम देखो रम पम पम...<br />अजी ऐसे गीत गाया करो<br />कभी खुशी कभी गम तारा रम पम पम<br />हसो और हसाया करो ' या गाण्यातून या सिनेमांची प्रवृत्तीच व्यक्त केलीय जणू!<br /><br />आजच्या धकाधकीच्या जीवनात, मानसिकदृष्ट्या तणावाखाली असताना, शारीरिकदृष्ट्या थकलेलो असताना, आपल्याला, आता भूतकाळ झालेला एका शांत निवांत आणि सुंदर काळाची सैर घडवून आणणारे हे सिनेमे stress bursters नक्कीच आहेत. वर्तमानकाळातले ताणतणाव विसरायला लावायचं, पुन्हा सगळ्या टेन्शन्सना सामोरं जायची energy देण्याचं सामर्थ्य त्यांच्यात नक्कीच आहे. आणि म्हणूनच ते अविस्मरणीयही आहेत.<br /><br />जाता जाता: या सिनेमांना आठवताना मला भावलेलं अजून एक वैशिष्ट्य म्हणजे बहुतांश सिनेमांतून दाखवली गेलेली त्या काळची मुंबई. :-P मी कुठल्याही अर्थाने मुंबईकर नाही, पण त्या काळची, शांत, स्वच्छ, सुरेख दिसणारी मुंबई हा माझा खास जिव्हाळ्याचा विषय आहे. मला आठवतंय की, बर्‍याच वृत्तपत्रांच्या रविवार पुरवण्यांमध्ये येणारे जुन्या मुंबईवरचे लेखही मी जपून संग्रही ठेवले होते. सिनेमांतूनही दिसणारी मुंबई सुंदर वाटायची. ' रिमझिम गिरे सावन... ' हे लताच्या आवाजात आहे तेव्हा अमिताभ, मौशुमी भर पावसात मुंबईतल्या विविध ठिकाणी भटकतायत, हेच दृश्य आठवतं कधीही ते गाणं ऐकताना आणि आधीच आवडीचं असलेलं ते गाणं अधिकच आवडायला लागतं.<br /><br />अजून काही सिनेमे पुढच्या भागात.<br /><br />( पुढचा भाग आहे हे ऐकून वाचणारे ' बापरे!!! ' म्हणायची शक्यता नाकारता येत नाही.) :-P<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/19791391-116955687100320656?l=shraz-own.blogspot.com' alt='' /></div>श्रद्धाhttp://www.blogger.com/profile/12385587047051609288noreply@blogger.com7tag:blogger.com,1999:blog-19791391.post-1165567293735821782006-12-08T14:06:00.000+05:302007-01-11T14:16:48.530+05:30ठिकाण : कापडगंज, रविवार पेठेतले, एक नावाजलेले दुकान. वेळ : दुपारची ( पक्षी : निवांत). प्रसंग : लग्नासाठी साड्या घेणे. पात्रे : दुकानातला साड्या दाखवणारा माणूस, मी आणि मैत्रीण.<br />" पटोला दाखवा हो. "<br />" ही रिअल कांजीवरम आहे. "<br />" ते काय आहे? "<br />" धर्मावरम सिल्क... "<br />" वल्कलम दाखवता का? "<br />" ओरिसा सिल्कलाच संबळपुरी किंवा भुवनेश्वरी सिल्क म्हणतात. बघा काय डिझाईन आहे. "<br />" ही पहा ब्रोकेड सिल्क.. नवीन प्रकार आलाय. "<br />" पैठणी नाही बघणार का? आणि लग्नासाठी घेणार असाल तर असावली पैठणीच घ्या. शेवटी पैठणी म्हणजे आपल्या मराठी संस्कृतीचा मानबिंदू.... "<br />" नारायणपेठ आहे का? " हा प्रश्न विचारणं फिजूल होतं खरं तर. त्याच्या तिमजली दुकानात कुठला प्रकार नाही, अशी शक्यता फारच कमी होती.<br />त्याच्याकडच्या साड्यांचे प्रकार आणि आमचा उत्साह दोन्ही ओसरायची चिन्हं नव्हती. शेवटी अकाऊंटमधल्या पैशांचा विचार करून साड्या निवडणं सुरू झालं.<br />अंजिरांच्या पानांपासून सुरुवात करून मानवाने वस्त्रप्रावरणांच्या बाबतीत खूपच प्रगती केलीय. इतकी की आपली आजी जेमतेम तीन लुगडी वापरायची आणि आजोबा नेहरू शर्ट पायजमा या वस्त्रविशेषाच्या दोन जोड्यांव्यतिरिक्त कपडेखरेदी करत नसत, हीदेखील अशक्य गोष्ट वाटावी. ' एक नूर आदमी, दस नूर कपडा ' या म्हणीचा भावार्थ वेगळा आहे खरा, पण त्याचा शब्दशः अर्थही लोक जास्तीत जास्त कपडेखरेदी करून खरा करून दाखवत आहेत.<br />आजकाल कुठलाही मॉल बघितला की नजरेत भरतात ती कपड्यांची दुकानं. प्रचंड मोठा पसारा ( सर्वार्थाने) असलेल्या ह्या दुकानात बारमाही वर्दळ असते. वेस्टर्न म्हणू नका, एथ्निक म्हणू नका, अगदी फ्यूजन टाईपचे कपडेदेखील तिथं जागा पटकावून असतात. नवीन कपडा ट्राय करण्यासाठी असलेल्या ट्रायल रूम्स सदैव भरलेल्या असतात. लोक चक्क रांगा लावतात ट्रायल रूम्सच्या बाहेर. विशिष्ट प्रकारचेच कपडे विकणारी दुकानंही आहेतच. जसं एथ्निक म्हटलं म्हणजे पाय आपसूक फॅब इंडियाकडे वळतात किंवा बंगलोरला कमर्शियल स्ट्रीटला लागून एक फक्त पार्टीवेअर विकणारं दुकान आहे. काही फक्त स्त्रियांसाठी, काही फक्त पुरुषांसाठी, काही फक्त मुलांसाठी अशी वर्गवारी वाढतच चालली आहे.<br /><br />' मुलगी असल्याचा खरा आनंद अशा दुकानांत शिरलं की होतो ' माझी एक मैत्रीण हरखून जाऊन म्हणाली. ' आंचल सिल्क्स ' नावाचं, M G Road वरचं ते सिल्क साड्यांचं भव्य दुकान होतं. आणि हे वाक्य म्हणत असताना तिचा अवतार बघण्यासारखा होता. एका खांद्यावरून एका लाल रंगाच्या साडीचा भरलेला पदर, दुसर्‍या खांद्यावर रुळणारी काळीभोर, खडे जडवलेली साडी आणि हाताने अजून एक मोरपंखी साडी उलगडणं चाललंय; असं साधारणपणे त्याचं वर्णन करता येईल. तरीही एवढं वाक्य बोलायला तिला सुचत होतं, हेही माफक नवलच! असे मग कितीतरी किस्से आठवत जातात. बंगलोरच्या कमर्शियल स्ट्रीटवर पाय तुटेपर्यंत हिंडून आम्ही सर्व मैत्रिणींनी केलेली खरेदी, लगतच्या इब्राहिम साहिब स्ट्रीटवरची ड्रेस मटेरिअल्सनी ओसंडून वाहणारी दुकानं, शॉपर्स स्टॉप, वेस्टसाईडला नियमित जाऊन केलेली western formals ची खरेदी, एथ्निक कुर्त्यांसाठी फोरममधल्या खद्दरवर केलेली स्वारी, घरात घालण्यासाठी म्हणून आणलेले टॉप्स आणि ते खरं तर बाहेरच घालायला मस्त आहेत म्हणून ते बाजूला ठेवून पुन्हा घरातले कपडे आणण्यासाठी केलेली खरेदी....<br />कधी कधी या सगळ्याचा एकदम उबग येतो. मग माझं ' अपरिग्रह पर्व ' सुरु होतं. मग अगदी जुने ड्रेसेस जे मी महिनोन् महिने घालत नाही ते वेगळे काढून देऊन टाकायसाठी म्हणून गठ्ठा करून ठेवणं, काही कपड्यांना किरकोळ दुरुस्त्या गरजेच्या असतील त्या करून त्यांना नवजीवन प्राप्त करून देणं, वापरातले कपडे नीट आवरून ठेवणं अशी कामं सुरु होतात. पण ते झाल्यावर लक्षात येतं की, कपाट आता फारच मोकळं मोकळं झालंय. मग पुन्हा काही दिवस लोटले की कपडेखरेदी हळूहळू पुन्हा सुरु होते; ती पुन्हा अपरिग्रहाची भावना मनात तीव्र होईपर्यंत!<br /><br />खरं तर कपड्यांची ही आवड तशी फार जुनी आहे. कंचुकीसाठी सुवर्णमृगाच्या कातड्याची मागणीही सीतेने याच आवडीपायी केली असावी. आजच्या काळात या खरेदीबद्दल अनासक्त अशी मुलगी सापडणं विरळा! मला आजतागायत एकच मुलगी माहीत आहे या category मधली. माझी पूर्वीची रूममेट रेखा. आम्ही भरमसाठ शॉपिंग करत सुटायचो तेव्हा ही माऊली अतिशय निरिच्छ मनाने आमच्यासोबत भटकायची. आम्ही तिलाही 'कपडे घे नवीन' म्हणून आग्रह करायचो तेव्हा साधारण असा संवाद व्हायचा.<br /> "Reks, this top is so cute. खरीदती क्यू नही? "<br />"Why should I buy it?"<br />"Because it's cute. Will look good on you."<br />"Then?" ....<br />या संभाषणाचं फलित काहीही नसे. आणि तो why ती अशा थंड आवाजात विचारायची की तिला कारण सांगण्याची इच्छाच होत नसे. तिला गरजेची असेल तेव्हाच ती खरेदी करत असे. लग्न होऊन आता ती अमेरिकेत गेली आहे आणि नवर्‍याच्या आग्रहाला न जुमानता तिने अनावश्यक कपडे खरेदी हा प्रकार अजूनही टाळलाय, हे वाचून तिच्याबद्दल आदर वाढला.<br />कपड्यांसोबतची पादत्राणं आणि इतर accessories या विषयावर बोलण्यासारखं इतकं आहे की, तो एक वेगळा लेख होईल. पुन्हा कधीतरी!<br />कधीकधी मनात खरंच विचार येतो, आपण इतकं भरभरून कपडे विकत घेतो त्याची खरंच इतकी गरज आहे का? असंच सुरु राहिलं तर आहेत ते कपडे कधीच पुरेसे वाटणार नाहीत. मग खरेदीच्या चक्रातच आपण गुंतत जाणार की काय?<br />काही दिवस बरे जातात. पुन्हा मॉल्समधली दुकानं लक्ष वेधून घेऊ लागतात, निरनिराळ्या सिल्कच्या साड्या दिमाखानं मिरवणारी दुकानं खुणावू लागतात, कॉलेजचे दिवस आठवताना फॅशन स्ट्रीटची आठवण होऊन पाय तिकडे वळतात. पुन्हा नव्या जोमाने खरेदी होऊ लागते.<br /><br />... आजकाल दोन खरेद्यांमधली गॅप वाढत चालली आहे, हाच काय तो दिलासा! :-))<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/19791391-116556729373582178?l=shraz-own.blogspot.com' alt='' /></div>श्रद्धाhttp://www.blogger.com/profile/12385587047051609288noreply@blogger.com4tag:blogger.com,1999:blog-19791391.post-1164891235241898842006-11-30T18:19:00.000+05:302007-01-24T07:18:40.570+05:30तुम्हारे जाने के बाद,<br />मैने अपना मन घरको संवारनेमे लगाया.<br />बिखरा हुआ हर एक तिनका<br />मैने ठीक जगह बिठाया.<br />कुछ कांच टूट गये थे,<br />उन्हे पहले जैसे जोड दिया.<br />किताबोंसे धूल हटा दी,<br />सबकुछ साफ साफ पोंछ लिया.<br />कुछ कागज़ बिखरे पडे थे बेतरतीबीसे,<br />तुम उनपर अपनी कविता लिखते थे शायद...<br />उन्हे भी मै कलही फेंक आई.<br />कितने दिनों बाद मैने फूल सजाये.<br />और शाम होतेही कितनेही दिये जलाये.<br />सब लोग मिलने आये, सभीने मेरे कामको सराहा.<br />अब सब कुछ पहले जैसा है, सबने तारीफ करते हुए यही कहा.<br />सबसे कितने दिनों बाद जी भरके बातें हुई.<br />न जाने कितनोंसे सालों बाद मुलाकात हुई.<br />शाम तो हसीं मज़ाक, खाने खिलानेमे बीत गई.<br />देर रात कभी तो, आखरी सहेली भी चली गई.<br />फिर अपने कमरेकी खिडकीमे तनहा बैठे हुए,<br />तुम्हे याद करते हुए, तनहा चांद को निहारते हुए,<br />मैने ये बात पहली बार, अपने आपसे कही.<br />शायद सब कुछ पहले जैसा है इस घर में,<br />पर अब मेरा ये घर पहले जैसा नही.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/19791391-116489123524189884?l=shraz-own.blogspot.com' alt='' /></div>श्रद्धाhttp://www.blogger.com/profile/12385587047051609288noreply@blogger.com8tag:blogger.com,1999:blog-19791391.post-1163588973802137662006-11-15T16:23:00.000+05:302006-11-15T16:39:33.826+05:30<span style="color:#000000;">लहानपणी मी अजिबात टीव्ही पाहात नसे आणि सिनेमा वगैरे गोष्टींची तर मला आवडही नव्हती, असं आई कौतुकाने सगळ्यांना सांगत असे. त्यापैकीच कुणाचीतरी माझ्या या सद्गुणाला (hmmm...) दृष्ट लागली असावी कारण नंतर टीव्ही आणि सिनेमे माझ्यासाठी जीवनावश्यक लौकरच झाले. त्यातही शाळेमुळे, अभ्यासामुळे टीव्ही बंद असला की ' धारावाहिकां ' ची लिंक तुटायची. हो.. त्याकाळी आजसारखे डेली सोप्स (aka सास बहू व इतर कुटुंबीय कृष्णकृत्ये, रडारड सब मसाला एक साथ) नव्हते. तेरा भागांत (फक्त???? विठ्ठला अजब तुझे सरकार...) मालिका संपायच्याही, त्याही डेली नसायच्या, वीकली असायच्या. बावन्न भागांची मालिका म्हणजे डोक्यावरून पाणी... तर मालिकांचा हा असा प्रकार असल्याने सिनेमा अंमळ जास्तच जिव्हाळ्याचा होता. </span><br /><br />रात्री उशिरा गूढपट आणि भूतपट दाखवण्यामागे दूरदर्शनचा ' आयती वातावरणनिर्मिती ' हा हेतू असणार नक्की! आई, मोठी आत्येबहीण यांचे हात, पदर घट्ट पकडून, प्रसंगी त्यांच्या मांडीत तोंड खुपसून कान बंद करून मी महल, वो कौन थी, बीस साल बाद, गुमनाम असले सिनेमे बघितलेयत. ' वो कौन थी? ' मध्ये मनोजकुमार हॉस्पिटलमध्ये admit असताना साधना खोलीबाहेर येते, खिडकीतून त्याच्याकडे हसून पाहते, आणि वळून सावकाश निघून जाते, त्यावेळी त्याच्या attendant ची त्या खिडकीकडे पाठ असते, ह्या सीनची इतकी भीती वाटली होती की, अजूनही तो सीन मला ह्या इतक्या डीटेल्ससकट आठवतो. महलच्या ' आयेगा आनेवाला ' चं एक सुश्राव्य, अजरामर गाणं म्हणून आवडणं हा मी मोठी झाल्यानंतरचा भाग झाला, त्याआधी त्या भयाण भल्यामोठ्या हवेलीत अशोक कुमारचं ' आयेगा आनेवाला... ' नक्की कोण गातंय याचा शोध घेणं आणि मधुबालाचं प्रत्येक ठिकाणाहून गायब होणं आणि ते टीव्हीवर बघताना माझं आईचा पदर घट्ट पकडून ठेवणं एवढंच काय ते ' आयेगा आनेवाला... ' म्हटलं की मला आठवायचं.<br /><br />संगमची कथा मला कितीही अतार्किक वाटली, कितीही पटली नाही तरी सिनेमाच्या उत्तरार्धात डोळे पाणावतात; विशेषतः, अतिशय व्याकुळ झालेली वैजयंतीमाला पार्टीमध्ये ' ओ मेरे सनम, ओ मेरे सनम... दो जिस्म मगर एक जान है हम.. ' असं राजकपूरला सांगू पाहते तेव्हा किंवा राजकपूर पियानोवर बसून ' वो तुम न थी तो कौन था... तुमही तो थी.... ' असं तिला ' दोस्त दोस्त ना रहा, प्यार प्यार ना रहा... ' मध्ये ऐकवतो तेव्हा. आकाशात झेप घेऊन पाहणार्‍या विमानातल्या राजकपूरला ती धावपट्टीवरून पळत पळत ' सुंदर, मै तुमसे प्यार नही करती... ' असं जीव तोडून सांगते तेव्हा त्याला ते तिथेच कळायला हवं होतं असं वाटायला लागतं. राजेंद्रकुमार आत्महत्या करतो आणि राजकपूर वैजयंतीमाला त्याच्या अस्थी गंगेत विसर्जित करतात तेव्हा background ला वाजणार्‍या ' ये मेरा प्रेमपत्र पढकर'च्या दुसर्‍या कडव्याच्या<br />' अगर मर जाऊं, रूह भटकेगी तेरे इंतजारमे... ' या ओळींनी पाणावलेले डोळे अजूनही आठवतात.<br /><br />पूर्वजन्म आणि पुनर्जन्म ह्या विषयाशी निगडित सिनेमे माझ्या खास आवडीचा प्रांत आहेत.<br /><br />' मधुमती ' मध्ये त्या हवेलीत <span style="color:#3366ff;">*</span> उग्रनारायणचे तैलचित्र पाहून दिलीपकुमारला त्याचा पूर्वजन्म आठवतो. त्याचं असफल राहिलेलं प्रेम आठवतं. या सिनेमातला अजूनही लक्षात आहे तो प्रसंग हा... उग्रनारायणाला त्याच्या पापाची कबुली द्यायला लावायची म्हणून वैजयंतीमालासारख्या दिसणार्‍या अजून एका मुलीची मदत दिलीपकुमार घ्यायची ठरवतो. त्याप्रमाणे ती येते, ती भूत असल्याच्या कल्पनेने भयभीत झालेला खलनायक आपल्या पापाची कबुली देतो. दिलीपकुमार आश्चर्याने तिला विचारतो, ' तुला इतकं सगळं अचूक कसं माहीत? ' तेवढ्यात जिला हे नाटक करायचं असतं, ती मुलगी येते आणि उशिरा आल्याची माफी मागते. तेव्हा सत्यपरिस्थितीचं आकलन दिलीपबरोबरच प्रेक्षकांनाही होतं.<br />' नीलकमल ' मधला वहिदा रेहमानचा पुनर्जन्म आणि तिला बोलावणारा राजकुमारचा आत्मा... ह्या थीमच्या प्रेमापोटी हाही सिनेमा मी अथपासून इतिपर्यंत पाहिला होता. तिचं ते त्याच महालाच्या अवशेषांना भेट देणं, त्या गाण्याची ( आजा मै तो मिटा हूं तेरी चाह मे, तुझको पुकारे मेरा प्यार...) भूल पडून तिचं रात्री अपरात्री कुठेतरी निर्जन जागी जाऊन पोचणं मला तरी फारच रोमांचक वाटलं होतं.<br /><br />क्रमशः लिहायला घेतलेल्या या मालिकेतला नमनाचा भाग ज्या सिनेमाने संपवायचा आहे तो सिनेमा म्हणजे ' मुघल - ए - आझम ' .<br />बाबांना या सिनेमाचं प्रचंड वेड आहे. त्यांनी जवळजवळ साठ वेळा तरी हा सिनेमा बघितलाय आणि त्यातला कुठलाही डायलॉग ते आजही तोंडपाठ म्हणून दाखवू शकतात. असं असूनही मला तो सिनेमा बघायचा योग फार उशिरा आला.<br />अकबर अजमेरच्या दर्ग्यामध्ये पुत्रप्राप्तिसाठी याचना करायला जातोय आणि तापल्या वाळवंटात पायी चालतोय या दृश्याने सुरु झालेल्या सिनेमाने मनाचा लगेचच कब्जा घेतला. पहिल्यांदा डोळ्यांना जाणवली ती सिनेमाची भव्यता. नंतर बर्‍याच लेखांमध्ये के. आसिफने या सिनेमावर घेतलेल्या मेहनतीच्या, बारीकसारीकही गोष्टी अचूक दाखवण्याबद्दलच्या कथा ऐकून तर तो सिनेमा आठवणीत आणखीच पक्का रुतून बसला.<br />मधुबालाचं अद्वितीय सौंदर्य, तिचे काही संवाद, उदा. शहजादा सलीमने तिला लिहिलेलं पत्र वाचताना ती ' मरते है ' या शब्दांआधी ज्या पद्धतीने, ' खुदा ना करे ' म्हणते किंवा ज्या पद्धतीने ' काटोंको मुरझानेका खौफ नही होता... ' असा जबाब देते, किंवा ' कनीजसे उसके ख्वाब मत छीनीये... ' अशी विनवणी करते, तेव्हा केवळ गुंग होऊन बघत राहावंसं वाटायचं.<br />पृथ्वीराज कपूरने त्याच्या त्या खास आवाजात अजरामर केलेले पल्लेदार संवाद ऐकताना देखील अंगावर काटा आला होता.<br />' हम मुहोब्बतके दुश्मन नही, अपनी उसूलोंके गुलाम है... ' किंवा<br />' फैसला तो अभी करना होगा, औलाद चाहिये या सुहाग? ' असं जोधाबाईला सलीमशी युद्ध करायला निघताना विचारणं...<br />त्याकाळच्या प्रथेप्रमाणे या सिनेमाच्या संवादांची निघालेली कॅसेटही घरी संग्रही होती. तो सिनेमा असा तुकड्यातुकड्याने ऐकण्यातलीही मजा काही और होती.<br />' बेबसपे करम कीजिये ' या गाण्यात मधुबालाला खरे साखळदंड घातले होते म्हणे! तिचं ते त्या साखळदंडासहित हेलपाटणं आठवलं की ' सलीम अनारकली'ने त्यांच्या प्रेमापायी खरोखर यातना सहन केल्या हे पटायचं.<br /><br />या सिनेमावर मी कितीही लिहिलं तरी ते कमीच...<br />अजून काही सिनेमे पुढच्या भागात.<br /><br />* पूर्वीच्या काळी भुतांसाठी अनेक हवेल्या असत. ( संदर्भ : असंख्य हिंदी सिनेमे) त्यांना तिथे फिरायला मुक्त वाव असे. कालौघात त्या हवेल्या पाडल्या आणि तिथे मॉल्स उभी केली गेली. पण अजूनही त्या जागेच्या ' गुणा ' मुळे लोक तिथे कायम भटकत राहतात. ( माझे एक मौलिक संशोधन!)<br /><br /><strong>क्रमशः</strong><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/19791391-116358897380213766?l=shraz-own.blogspot.com' alt='' /></div>श्रद्धाhttp://www.blogger.com/profile/12385587047051609288noreply@blogger.com4tag:blogger.com,1999:blog-19791391.post-1162467603961974462006-11-02T17:06:00.000+05:302006-11-02T17:10:03.976+05:30इयता चौथीचा आदर्श विद्यामंदिराच्या जुन्या इमारतीतला वर्ग. छान कौलारू शाळा, जुनं बांधकाम, डुगडुगणारा आमच्या वर्गात यायचा जिना... प्रार्थना होऊन वर्ग सुरू झालाय. मी, वैदेही, प्राची, अश्विनी, गुड्डी वगैरे सगळ्या जणी.. थोड्या गप्पा मारतोय, थोडा अभ्यास करतोय, रावबाई तशा प्रेमळ आहेत. त्या फारशा रागवत नाहीत.<br /><br />कॅलेंडरची पानं भराभर उलटतात...<br /><br />आठवीचा कोपर्‍यातला वर्ग. पुढच्या दोन बेंचेसवर मी, वैदेही, गुड्डी, रेवती, धनश्री वगैरे... मागचे बेंचेस अश्विनी, गीतू, प्राची यांचे! मी, रेवती आणि वैदेहीचं त्रिकूट. आमचं अखंड गप्पा मारणं, वर्गशिक्षकांनी कुणा एकीलाच शिक्षा केल्यावर " मी पण बोलले होते सर... " हे सांगण्यातली ' सत्यनिष्ठा ' :-P .... एकमेकींशी वाटून घेतलेली त्यावेळच्या आयुष्यातली छोटी छोटी सीक्रेट्स... नववीमध्ये रेवतीच्या वडिलांची बदली होऊन ती औरंगाबादला गेली एवढाच काय तो फरक पडलेला. दहावीचं वर्षं संपलं आणि शाळेच्या ग्रूपचे मार्ग वेगवेगळे झाले.<br /><br />आणि आता एकदम वर्तमानकाळ....<br /><br />कालच जवळजवळ तीन वर्षांनी वैदेहीला पुन्हा भेटले. शाळेच्या आठवणी काढून गप्पांत रंगलो. सध्या कोण, कुठे असतं, काय करतं इत्यादीचा आढावा घेऊन झाला. बरीच माहिती ऐकताना असं वाटत होतं, ' अरेच्च्या, हा हा म्हणता बराच काळ निघून गेला की! ' चौथीत असतानाचा काळ तर तब्बल सोळा सतरा वर्षं मागे गेलाय. तेव्हा आमच्या ग्रूपमध्ये नसलेली पण आमच्या वर्गातली इतर जनता काय बरं करत असेल आता? उदा. तारका. छोट्या छोट्या कारणांनी सर्वांशी भांडायची ती! असे काही विचार मनात यायला लागले की हुरहुर वाटायला लागते. सर्वांशी नीट कॉंटॅक्ट ठेवायला काय होत होतं, असं म्हणून मी स्वतःवरच चिडते.<br /> ' यथा काष्ठं च काष्ठं च ' मी अनेकवेळा ऐकलंय. पण ते जेव्हा स्वतःच्या बाबतीत घडताना बघते, तेव्हा दर वेळी वाईट वाटतं हे मात्र खरं! काल वैदेहीला भेटल्यावर काही काळ का होईना मला पुन्हा शाळेत असतानाच्या काळात डोकावता आलं. तिलाही काहीसं तसं वाटलं असणार हे नक्की! तिच्याही आवाजातून उत्साह ओसंडून वाहात होता. एकदम जाणवलं, आयुष्यात प्रत्येक गोष्टीसाठी धावपळ करताना किती किती गोष्टी हरवत जातात. मित्रमैत्रिणींशी तासन्तास मारलेल्या गप्पा, त्यांना भेटणं...<br /><br />काल असेच काही हरवलेले क्षण परतून आले ते वैदेहीच्या भेटीमुळे. आता काही दिवस तरी त्या आठवणींमध्ये रमण्यात जातील हे नक्की!<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/19791391-116246760396197446?l=shraz-own.blogspot.com' alt='' /></div>श्रद्धाhttp://www.blogger.com/profile/12385587047051609288noreply@blogger.com4tag:blogger.com,1999:blog-19791391.post-1147236408436830182006-05-10T10:13:00.000+05:302006-05-10T10:21:20.593+05:30<span style="font-family:verdana;">गेले वर्षभर उगीचच ताणली गेलेली " जस्सी जैसी कोई नही...... " अखेर संपली एकदाची! खरं तर आजकाल अमरपट्टा लेवून आल्यासारख्या, वर्षानुवर्षं चालणार्‍या महामालिकांच्या जमान्यात हाही एक माफक चमत्कारच म्हणावा लागेल. मालिकेमधला चार्म जस्सीचा गेल्या वर्षी glamourous make over झाला तेव्हाच खरं तर संपला होता. तरीही मालिकांच्या परंपरेला जागून निर्मात्यांनी मालिका अजून वर्षभर खेचली. कुणीतरी एकदा आपल्या लेखात म्हटलं होतं मालिकांविषयी की; ती अशी असावी की लोकांनी ' एवढ्यात संपली? ' असं म्हटलं पाहिजे. जस्सी.... देखील ती अपेक्षा पूर्ण करू शकली नाही याचं मला वाईट नक्कीच वाटतं.<br />जस्सीचं मूळ कथानक बाकी सास - बहू मालिकांपेक्षा निश्चित वेगळं आणि उजवं होतं. एक सर्वसामान्य रुपाची मुलगी केवळ बुद्धिमत्तेच्या जोरावर एका प्रतिथयश फ़ॅशन हाऊसमध्ये कशी यशाच्या पायर्‍या चढत जाते, हे दाखवणारी जस्सी... सुरुवातीचा बराच काळ सर्वाधिक लोकप्रिय मालिका होती. साधे ढगळ पंजाबी ड्रेसेस, चापून चोपून बांधलेले केस, चष्मा, दाताच्या क्लिप्स ( आता तिला कुरुप दाखवायच्या नादात ते जरा अतिच केलं होतं, म्हणा!) असलेली जस्सी चार चौघींसारखी वाटायची, सुंदर नसल्यामुळे इतर चार जणींच्या वाट्याला आली असती तशी अवहेलना तिच्याही वाट्याला यायची...... हे साम्य हा जस्सीच्या लोकप्रियतेमधला महत्त्वाचा घटक असू शकेल कदाचित!<br />जस्सी साकारणारी मोना सिंग प्रत्यक्षात कशी दिसते हे अगदी तिच्या मेक ओव्हरपर्यंत कसोशीने गुलदस्त्यात ठेवलं गेलं होतं. ( अगदी इतकं की, मालिकांना दिल्या जाणार्‍या एका पुरस्काराच्या कार्यक्रमाला ती जस्सीच्याच वेषभूषेत आली होती, आणि तिला अवॉर्ड देताना पण ' मोना सिंग ' ऐवजी 'This award goes to Jasmeet Walia' अशीच घोषणा झाली होती.) त्यामुळे खरंच जस्सी कशी दिसत असेल, हीदेखील उत्सुकता मनात होती.<br />सुरुवातीला गुलमोहर सारख्या टॉपच्या फ़ॅशन हाऊसमध्ये स्थान मिळवण्यासाठीची तिची धडपड, येणार्‍या नाना अडचणी हे पहायला बरं वाटायचं. ( अर्थात त्या फ़ॅशन हाऊसमध्ये बराच गमतीजमतीचा प्रकार होताच... एवढ्या मोठ्या फ़ॅशन हाऊसचा CEO वगैरे असलेला अरमान सूरी हा अतिशय careless दाखवला होता त्याच्या कंपनीच्या बाबतीत. आर्यन मल्लिका या बहीण भावांची तर अजूनच वेगळी तर्‍हा... आर्यन अरमानकडून गुलमोहरचं सर्वोच्च पद हिरावून घेण्याच्या प्रयत्नात तर मल्लिका अरमान आपल्याशी लग्न कधी करेल? या विवंचनेत.) अर्थात negative points बरेच असले तरी जस्सीचं अपील जबरदस्त होतं. त्यानंतर लागोपाठ धडाधड सुरु झालेल्या एका सर्वसामान्य कुटुंबातल्या सर्वसामान्य मुलीला केंद्रस्थानी ठेवून लिहिलेल्या मालिकांवरून ( ये मेरी लाईफ़ है, मिली, इंडिया कॉलिंग) ते लगेच कळून येतं. जस्सीइतक्या या मालिका गाजल्या नाहीत पण! जस्सीच्या वाट्याला आलेली लोकप्रियता यांपैकी एकाही मालिकेच्या वाट्याला येऊ शकली नाही.<br />आधी यथास्थित रुळावरून चाललेली जस्सी... ची गाडी कुठे घसरली, देव जाणे! कदाचित कथानकात पूरबचं येणं, पण जस्सीचं अरमानशीच लग्न व्हावं या अट्टाहासापायी पूरबची एक्झिट इथून जस्सी.... ची घसरण सुरु झाली. जस्सीचा मेक ओव्हर, अरमानचं तिच्यावरचं प्रेम, तिचं जेसिका बेदी बनून येणं, लग्नात आलेल्या अडचणी, तिचं दूर कुठेतरी निघून जाणं.... शोधाशोध.... राघवची entry ( आणि पुन्हा अरमान जस्सी ही सांगड घालण्यासाठीची त्याची exit) दिवसेंदिवस जास्तच उबग आणणारं वाटायला लागलं. प्राईम टाईममधला साडे नऊचा टाईम स्लॉट जस्सी... कडून गेला तेव्हाच मालिका लौकरच गुंडाळली जाण्याची चिन्हं दिसायला लागली होतीच... आणि जस्सी... संपली एकदाची!<br />जस्सी... वर इतकं भरभरून लिहायचं तसं काही विशेष कारण नाही. प्रचंड उत्साहाने मी पाहायला सुरुवात केलेली ही बर्‍याच वर्षांतली पहिली मालिका. म्हणून मला ते प्रकर्षाने लिहावंसं वाटलं असेल कदाचित. काही नाही तर किमान शेवटचा एपिसोड तरी पूर्ण बघावा म्हणून मी त्या दिवशी आठवणीने दहा वाजता TV लावला. जस्सी, नंदू, बेबे, जस्सीचे आई वडील, अरमान, मल्लिका, आर्यन, सगळे प्रेक्षकांचा निरोप घेत होते. त्यावेळी तो एपिसोड पाहणार्‍या ( कदाचित मूठभर!) प्रेक्षकांच्या मनात ' चला ही तरी संपली एकदाची! ' असे विचार असतील का?<br />खरं तर एका वेगळ्या प्रकारच्या मालिकांची trend setter जस्सी..... लोकांच्या लक्षात एक चांगली, वेगळी मालिका म्हणून राहायला हवी होती पण दुर्दैवाने ती लक्षात राहील निर्मात्यांच्या पाणी घालून एपिसोड वाढवण्याच्या हट्टापायी वाया गेलेली मालिका म्हणूनच.<br />' हम जैसे लाखों है, पर जस्सी जैसी कोई नही.......... ' असं सांगत आलेली जस्सी... देखील इतर दहा मालिकांसारखीच निघाली शेवटी! पुन्हा नवीन मालिका बघण्याआधी हा विचार नक्कीच येणार मनात......</span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/19791391-114723640843683018?l=shraz-own.blogspot.com' alt='' /></div>श्रद्धाhttp://www.blogger.com/profile/12385587047051609288noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-19791391.post-1144385700809199222006-04-07T10:11:00.000+05:302006-04-07T10:25:00.826+05:30अजूनही त्याचे प्रत्येक detail स्वच्छ आठवतायत, इतकं छान स्वप्न पडलं होतं रात्री. बंगलोरला मैत्रिणींबरोबर BTM layout मधल्या घरात राहत असतानाचं काहीतरी स्वप्न....<br />शनिवारची सकाळ. त्यामुळे अर्थातच सगळं कसं आरामात चाललेलं काम... �